bursa escort bursa escort bayan bursa escort bayan bayan bursa escort bursa escort bayan escort bayan escort bursa
escort bayan escort escort istanbul taksim escort escort mecidiyeköy kadiköy escort beylikdüzü eskort
escort sakarya gebze escort türkbükü escort
> illegal bahis sitesi
Bugun...


Mehmet Akkaya

facebook-paylas
DÖNDÜM, DALDAN KOPAN KURU YAPRAĞA
Tarih: 22-09-2017 17:19:00 Güncelleme: 22-09-2017 17:19:00



 

Kapitalizmin kırsala yönelik tavrını iki boyutuyla ele almak mümkündür. Zaten buna uygun olarak Marksist teoride iki farklı ekol birbiriyle çatışıyor veya yarışıyor diyebiliriz. Kırsal nüfusun köyde kalması tercih edilir; küçük üretimin, sanayiye hammadde üretiminin devam etmesi beklenir. Aynı zamanda proleterleşme sürecinin durdurulması ya da sınırlandırılması istenmektedir. Çünkü köylü nüfusun proleterleşmesi, sınıf mücadelesinin daha yüksek bir nitelik kazanması anlamına gelir. Yani proleterleşen kırsal nüfus, kapitalizmin mezar kazıcısı haline gelir.

Öte yandan iş gücü (emek) sömürüsüne ihtiyaç duyarak köyü boşaltmaya çalışan burjuvazi, feodal karakterli ne varsa buharlaştırma ve tavsiye etme politikası gütmektedir. Kanaatimce burjuvazinin kırsala bakışını bu iki eğilimin sentezinde bulmak olanaklıdır. İki özelliği bir çizgide buluşturmaya özen gösteren burjuvazi, bir yandan köylüyü kentleştiriyor (proleterleştirme) bir yandan da onu kır koşullarında kentlileştirme niteyi güdüyor.

Kırsalın Kendine Özgü Etik ve Estetik Değerleri

En bariz açıklamasını Amerikalı düşünür/antropolog Henry Morgan’ın dile getirdiği komünal uygulamaların izlerini, kırsal yaşam alanlarında bulmak olasıdır. Kentlerde olduğu gibi kapılar kilitli, kameralı, sitelerde olduğu kadar da bekçili, korumalı betonlarla korunaklı değil. Komünal uygulamalar kendisini, kimi zaman misafir şeklinde bazen de “toplayıcı” biçiminde gösterebiliyor. Bağ ve bahçelerde de sıkı bir koruma olmadığı gibi “olanın olmayana verdiği” bir alışkanlıktan az da olsa bir mirastan söz edilebilir. Kilitsiz ev ve bahçelere, yabancı birisinin girmesi asla kentteki kadar sorun olmuyor, hırsızlığın da sınırlı olduğu ileri sürülebilir. Paris Komünü de dahil olmak üzere çağdaş komünlerin kırsaldaki “eşitlikçi” uygulamaları belli bir ölçüde kendisine rol model olarak aldığını söylemek yanlış değildir.

Üretim alanında eşit ve özgür bir temel oluşmadıkça eşitlikçi ahlaki değerleri yaratmak veya olanı korumak da mümkün değildir. Mülkiyetin kişisel ve insani olmayan karakteri insanlığın önündeki en büyük beladır. Daha fazlasını kazanma ve sermayeye olanak verme hırsı, kültürel değerlerden evvel maddi değerleri etkisi altına alıyor, yaşamın can damarlarını kurutuyor. Sütün, ayranın, balın, bağın ve bostanın yerini paketlenmiş ürünler, Coca-Cola türünden içecekler alıyor.

Tüfek İcat Oldu Mertlik Bozuldu

Eşitlikçi ilişkiler doğaldır ki, kendisine uygun etik uygulamalara tekabül eder. Bu açıdan da kentsel ve kırsalın kendine özgü etiklerinden söz etmek zorlama sayılmamalıdır. Yine de unutmamak gerekir ki mülkiyetçi bir çağda yaşıyoruz. Halk ozanı ve bilgesi Köroğlu “Tüfek icat oldu mertlik bozuldu” derken yeni bir çağa işaret ediyor ve modern etiği eleştiriyordu. Şimdi de çok sayıda köylünün ağzından “süt, bal, sebze ve meyve eski tadı, doğal lezzeti vermiyor” sözünü duyabilirsiniz. Böyle düşünenler için ilaç gelince, yapay yemler icat olunca bütün çiçekler ilaçlanınca arılar ne yaşayabiliyor ne de “doğal bal” yapabiliyor. Bundan ayran ve süt gibi ürünler de nasibini ziyadesiyle alıyor.

Tüfek metaforunun anlamını geniş düşünmek gerekir. Kapitalizmin saçtığı zehirler yanında, avcılar ve bilhassa da bilinçsiz avcıların otomatik silahlarla yabanıl hayvanlara adeta savaş açtığı görülüyor. Kapitalizmin bencil, menfaatçi psikolojisiyle doğaya açılan bu savaşta kelebek, kertenkele ve serçeden bıldırcına, karga ve sığırcıktan tavşan, ördek ve sudaki balığa dek doğanın pek çok denge unsurları olan canlılar zarar görüyor.

Mani ve Deyişlerden Dizilere

Kentleştirme, kendisini üretim ilişkilerinde göstermekle birlikte daha çok üst yapısal alanlarda gerçekleşiyor. Mesela eski kuşaklarda, yaşlı kadın ve erkeklerde kendini gösteren estetik özellikler ve uygulamalar giderek sınırlanıyor. Masal anlatan, şiir ve mani söyleyen kadınların yerini, dizi izleyen, televizyon ve telefon başında vakit harcayan kadın tipi alıyor. Şarkı söyleyen, dans eden, yaratıcı özellikler gösteren, tartışan, iyi kötü düşünen, halk türkülerini ezbere bilen kadını da köylerde bulmak giderek zorlaşmaktadır. Devrimci, demokratik özellikler gösterdiği birçok uygulamadan anlaşılan dedelerin etkisinin de ya azaldığı ya da tümden tasfiye olduğu görülüyor. Dedelik, ozanlıkla birleştiğinde halk türkülerini anımsatır. Halk türküleri ki, halkın ne denli yaratıcı olduğunu gözler önüne sermektedir. Kırın estetiği de bu çerçevede oluşuyor. Söylenen maniler yanında bilmece ve bulmacaların, şarkıların, masal ve destanların, dansların, halayların, semah ve deyişlerin, destanların tümünü anmak gerekir. Bu kaynakların kurutulmasına karşı gerekli önlemlerin alındığı ne yazık ki söylenemez.

Sesine, Sazına ve Sözüne Yabancılaşmak

Kırsalın etik ve estetik değerlerini anlamak için Sabahattin Ali’nin eserleri de öğretici kaynaklar arasında sayılabilir. Kapitalizmle birlikte kırsalın etik ve estetik değerlerinin nasıl yabancılaştığını pek çok eseri yanında “ses” adlı öyküsünden de anlayabiliriz. Öykü, bir köy çobanının; etkileyici sesini, sazının tınısını, müziğinin ritmik ve ezgili melodisini, Ankara’da konservatuar sınavında nasıl kaybettiğini ve sesine yabancılaştığını anlatmaktadır. Popüler adıyla “Leylim ley” olarak bilinen halk türküsü de bu eserde çobanın/ozanın ağzından söylenir ve daha ilk dizesinde tezimizde öne sürdüklerimiz dile getirilir: “Döndüm, daldan kopan kuru yaprağa”.

Yani kır koşullarında kendi yurdunda hayat dolu bir ruh haline sahip olan çoban kent koşullarında, sınav tezgahlarında, mekanik ilişkilerin, katı kuralların cenderesinde kendisine, o güzelim sazına ve sesine yabancılaşmıştır. Kent yaşamında, kendisini bu psikoloji içinde hisseden sayısız örnek bulunabilir. Böyle bir psikolojiyi sanata ilk olarak taşıyanın Sabahattin Ali olduğu düşünülebilir. Sabahattin Ali, toplumsala önem vererek sanat yapan birisi olmakla ilgimizi çeker. Onun için, kırsalın devrimci ve demokratik değerlerini evrensel planda liberalizme karşı, yerelde de resmi ideolojiye karşı savunan ilk sanatçıdır denilebilir.



Bu yazı 2042 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 17 11 2 4 35 16 37 +19
2 İstanbul Başakşehir 17 9 2 6 32 17 33 +15
3 Trabzonspor 17 9 3 5 35 19 32 +16
4 Fenerbahçe 17 9 4 4 34 21 31 +13
5 Beşiktaş 17 9 5 3 27 22 30 +5
6 Alanyaspor 17 8 4 5 31 16 29 +15
7 Galatasaray 17 7 4 6 23 15 27 +8
8 Yeni Malatyaspor 17 6 5 6 32 22 24 +10
9 Gaziantep FK 17 6 5 6 26 28 24 -2
10 Göztepe 17 6 6 5 19 20 23 -1
11 Denizlispor 17 6 7 4 19 23 22 -4
12 Çaykur Rizespor 17 6 9 2 17 27 20 -10
13 Gençlerbirliği 17 4 7 6 28 32 18 -4
14 Kasımpaşa 17 4 10 3 26 34 15 -8
15 Konyaspor 17 3 8 6 15 24 15 -9
16 Antalyaspor 17 3 9 5 15 33 14 -18
17 MKE Ankaragücü 17 2 9 6 15 34 12 -19
18 Kayserispor 17 2 11 4 16 42 10 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 11 3 3 24 13 36 +11
2 BB Erzurumspor 17 9 5 3 20 14 30 +6
3 Keçiörengücü 17 7 3 7 15 10 28 +5
4 Menemenspor 17 8 5 4 21 18 28 +3
5 Bursaspor 17 9 5 3 25 22 27 +3
6 Akhisarspor 17 7 4 6 21 17 27 +4
7 Ümraniyespor 17 7 6 4 28 26 25 +2
8 Altay 17 6 5 6 22 19 24 +3
9 Adana Demirspor 17 6 5 6 23 17 24 +6
10 Balıkesirspor 17 6 5 6 17 13 24 +4
11 Fatih Karagümrük 17 6 6 5 20 21 23 -1
12 Giresunspor 17 5 6 6 17 23 21 -6
13 İstanbulspor 17 4 6 7 26 26 19 0
14 Altınordu 17 4 7 6 15 20 18 -5
15 Osmanlıspor FK 17 4 9 4 18 26 13 -8
16 Boluspor 17 2 8 7 14 23 13 -9
17 Adanaspor 17 2 9 6 18 28 12 -10
18 Eskişehirspor 17 4 10 3 23 31 6 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 17 13 1 3 47 16 42 +31
2 Samsunspor 17 12 1 4 39 7 40 +32
3 Hekimoğlu Trabzon 17 10 5 2 31 27 32 +4
4 Çorum FK 17 10 6 1 25 20 31 +5
5 Sancaktepe Bld 17 9 5 3 29 15 30 +14
6 İnegölspor 17 8 6 3 26 16 27 +10
7 Pendikspor 17 7 6 4 23 20 25 +3
8 Tarsus İdman Yurdu 17 8 8 1 23 24 25 -1
9 Zonguldak Kömürspor 17 6 6 5 22 22 23 0
10 Hacettepe Spor 17 7 8 2 22 29 23 -7
11 Afjet Afyonspor 17 6 7 4 25 22 22 +3
12 Sarıyer 17 5 6 6 18 19 21 -1
13 Kırklarelispor 17 5 6 6 13 21 21 -8
14 Amed Sportif 17 5 7 5 13 26 20 -13
15 Gümüşhanespor 17 5 9 3 20 24 18 -4
16 Başkent Akademi FK 17 4 10 3 18 24 15 -6
17 1922 Konyaspor 17 4 11 2 19 30 14 -11
18 Şanlıurfaspor 17 0 16 1 4 55 14 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 17 10 1 6 25 10 36 +15
2 Serik Belediyespor 17 10 2 5 32 18 35 +14
3 68 Aksaray Belediyespor 17 9 3 5 28 13 32 +15
4 Artvin Hopaspor 17 8 2 7 27 12 31 +15
5 Çatalcaspor 17 6 2 9 26 16 27 +10
6 Karaköprü Belediyespor 17 6 3 8 15 11 26 +4
7 Silivrispor 17 6 5 6 23 19 24 +4
8 Çankaya FK 17 6 6 5 19 20 23 -1
9 Düzcespor 17 6 6 5 11 13 23 -2
10 Buca FK 17 6 6 5 20 24 23 -4
11 Sultanbeyli Bld. 17 5 6 6 17 17 21 0
12 Erzin Spor Kulübü 17 4 5 8 17 16 20 +1
13 Kızılcabölükspor 17 4 6 7 23 24 19 -1
14 Şile Yıldızspor 17 4 7 6 12 14 18 -2
15 Yeni Orduspor 17 2 3 12 6 9 18 -3
16 Yomraspor 17 3 6 8 17 20 17 -3
17 Tokatspor 17 1 13 3 11 34 6 -23
18 Manisaspor 17 0 14 3 11 50 3 -39
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2020 Alanyaspor vs Kayserispor
 19/01/2020 Antalyaspor vs Göztepe
 19/01/2020 Beşiktaş vs Sivasspor
 19/01/2020 Çaykur Rizespor vs Gençlerbirliği
 19/01/2020 Galatasaray vs Denizlispor
 19/01/2020 Gaziantep FK vs Fenerbahçe
 19/01/2020 İstanbul Başakşehir vs Yeni Malatyaspor
 19/01/2020 MKE Ankaragücü vs Konyaspor
 19/01/2020 Trabzonspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2020 Adanaspor vs Akhisarspor
 19/01/2020 Altınordu vs Hatayspor
 19/01/2020 Balıkesirspor vs Adana Demirspor
 19/01/2020 Boluspor vs Osmanlıspor FK
 19/01/2020 Bursaspor vs Fatih Karagümrük
 19/01/2020 İstanbulspor vs BB Erzurumspor
 19/01/2020 Keçiörengücü vs Eskişehirspor
 19/01/2020 Menemenspor vs Giresunspor
 19/01/2020 Ümraniyespor vs Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 Bandırmaspor vs Van Spor
 11/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Eyüpspor
 11/01/2020 Tuzlaspor vs Kastamonuspor
 12/01/2020 Elazığspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 12/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Uşak Spor
 12/01/2020 Bodrumspor vs Ankara Demirspor
 12/01/2020 Ergene Velimeşe vs Sakaryaspor
 12/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Sivas Belediyespor
 12/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 24Erzincanspor vs Serik Belediyespor
 11/01/2020 Çankaya FK vs Buca FK
 11/01/2020 Çatalcaspor vs Tokatspor
 11/01/2020 Şile Yıldızspor vs Karaköprü Belediyespor
 12/01/2020 Yomraspor vs Artvin Hopaspor
 12/01/2020 Erzin Spor vs Silivrispor
 12/01/2020 Kızılcabölükspor vs Düzcespor
 12/01/2020 Manisaspor vs Sultanbeyli Bld.
 12/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Yeni Orduspor
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

AKP 17 yılda İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde ne kadar yolsuzluk yapmıştır?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI