izmit escort | izmit escort | escort izmit | escort izmit
Bugun...


Dr. Tarık Demir

facebook-paylas
Bir Ülkesel Anomali Örneği: On İki Ada
Tarih: 07-09-2020 20:39:00 Güncelleme: 07-09-2020 20:39:00


 

On İki Ada (Menteşe Adaları/Güney Sporad Adaları/Dodecanese) ve bu ada grubu merkezinde Doğu Akdeniz’de Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan münhasır ekonomik bölge tartışmasının son günlerin en sıcak konularından birini teşkil ettiği görülmektedir. Batı Anadolu kıyılarının güneyinde yer alan On İki Ada içerisinde temel olarak Rodos, Kaşot (Çoban, Kasos), Kerpe (Scarpanto), Limoniye (Alimnia), Sömbeki (Symi), İlyaki (Tilos), İncirli (Nisyros), Yalı Adası (Mandraki), İstanköy (Kos, Coo), İstanbulya (Astropolya), Kilimli (Kalymnos), Leros (İleryoz, Leryoz), Lipso (Lipsos), Herke (Kharki), Patmos (Batnoz) ve Meis (Kızılhisar, Megiste, Castellorizo) adaları yer almaktadır. Bir bütün olarak bu ada grubunun Türkiye’nin jeopolitik bütünlüğünü ve deniz alanlarıyla ilgili potansiyel çıkarlarını tehdit eder bir konumda bulunduğu görülmektedir. Zira bu ada gurubu içerisinde yer alan bazı adaların altı millik Türk karasuları içerisinde yer alması ve Anadolu kıyılarına çok yakın bir konumda bulunması ülkesel/topraksal bir anomali teşkil etmektedir. Nitekim Meis Adası’nın Türk kıyılarından sadece 2.1 km uzaklıkta/yakınlıkta bulunması bu anomaliye iyi bir örnek teşkil etmektedir. Ülkesel anomaliden kastedilmek istenen şey ise başta Meis Adası olmak üzere bu adaların bir bölümünün Türk karasuları içerisine yer almasından ötürü anklav/eksklav* ülke toprağı olarak tanımlanıp tanımlamayacağı hususudur. Bir başka ifadeyle Türk kıyılarına çok yakın konumda bulunan bu adalar Türkiye açısından bir nevi quasi-anklav (anklav-benzeri), Yunanistan açısından ise eksklav ülke parçası olarak değerlendirilebilir mi? On İki Ada’nın anomali ihtiva eden morfolojik yapısı ne gibi egemenlik ihtilaflarına sebebiyet vermektedir?  

 

Tüm bu sorulara şu şekilde cevap verilebilir: İlk olarak quasi-anklavın anklav teorisi çerçevesinde jeopolitik açıdan yorumlanması çabası sonucunda ortaya çıkan kurgusal bir anklav çeşidi olduğu görülmektedir. Zira doktrinde On İki Ada bir bütün olarak bir anklav olarak değerlendirilemese de Yunanistan’a ait olan bu adaları, örneğin Malawi’ye ait anklav olmakla beraber Mozambik karasularında (Nyassa Gölü’nde) yer alan Likoma ve Chisimulu adalarından; ya da çok yakın bir dönemde dizanklav olan ve Kanada açıklarında yer alan Fransa’ya ait Saint Pierre ve Miquelon adalarından; ya da Arjantin’in Uruguay karasularında yer alan Isla Martin Garcia Adası ile Paraguay sınırında yer alan Isla Apipé Adası’ndan kategorik olarak ayıran şeyin öz itibariyle adaların sahip oldukları hukuksal durumları olduğu görülmektedir. Bir başka deyişle yukarıdaki ada örneklerine doktrinde denizel anklav (maritime enclave) adı verilirken; On İki Ada’nın uluslararası hukuk bakımından böylesi bir tanımlamadan yararlanamadığı görülmektedir. Bununla birlikte On İki Ada’nın Türk kıyılarına yakınlığı itibariyle bir ülkesel anomali olarak tanımlanabileceği ve bir nevi anklav-benzeri coğrafi fragman örneği olarak tanımlanabileceği ileri sürülebilir.  

 

İkinci olarak On İki Ada’nın ülkesel anomali ihtiva eden mevcut statükosu deniz egemenlik alanları konusunda birtakım sorunları da beraberinde getirmektedir. Şöyle ki; doktrinde genel olarak deniz alanlarının, özelde ise karasuları sınırlarının tayini meselesi karmaşık bir konuyu teşkil etmektedir. Doktrinde adaların bazı istisnalar dışında karasuları, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgelere sahip olmalarına; rağmen adı geçen deniz alanlarının sınırlarının tespitinde devletlerin anakaraları ile eşit ağırlığa sahip olmadıkları görülmektedir. Bu noktada adaların anakaraya göre bulundukları konum, adalarının deniz alanlarının ne oranda sınırlandırılacağını ortaya koyacaktır. Dolayısıyla adaların anakaralara olan uzaklığı onların tabi olacağı hukuki rejimi de etkileyecektir. Karasularının sınırlandırılmasında adaların sahip oldukları etkinin irdelenebilmesi için adaların dört farklı coğrafi konuma göre tetkik edilmesi gerekmektedir. Adaları konumlarına göre kategorileştirmek gerekirse şu bilgiler not düşülebilir: Bazı adalar diğer devletlerin egemenlik alanlarına göre kendi anakara ülkesine daha yakın konumlanmışlardır ki bunlara “doğru taraftaki adalar” ismi verilir. Bunlara “kıyı adaları” ismi de verilmektedir. Bazı adaların ise iki devlet anakarası arasındaki eşit uzaklık çizgisi üzerinde veya yakın konumda bulunduğu görülmektedir. Üçüncü ada kategorisi ise başka bir devletin kıyılarına daha yakın konumda olan “yanlış taraftaki adalar” olarak isimlendirilen adalardır. Dördüncü kategori ise bir devletin adasının denizaşırı bir konumda bulunmasıdır. Bu bağlamda On İki Ada’nın üçüncü kategorideki yanlış taraftaki adalar içerisinde yer aldığı görülmektedir. Zaten Ege Denizi’nde yaşanan egemenlik ihtilaflarının ardında yatan sebep de bu nitelikteki bir yanlış egemenlik dağılımının mevcut olması gösterilebilir. Bu noktada On İki Ada içerisindeki bir kısım ada ve adacıkların Türkiye’nin Ege Denizi’ndeki karasuları içerisinde bulunması, bir kısmının ise Anadolu’ya çok yakın bir konumda bulunmasının eleştiriye açık bir durum olduğu ifade edilmelidir. Bu eleştiri, adaların yanlış tarafta konumlanmış olmasından ve bu konumlanmanın karasularının sınırlandırılmasında adalara da sahildar devletin karasuları kadar tam etki yüklenmesinden kaynaklanmaktadır. Bu yüzden On İki Ada ile Türk karasuları çakışmaktadır. Dolayısıyla karasuları konusunda adaların ve Anadolu Yarımadası'nın farklı devletlerin egemenlik dağılımına konu olması bir anomali yaratmıştır. Bu anomalinin sebebi olarak da adaların bir bölümünün Meis örneğinde olduğu gibi bir çeşit denizel anklav konumunda bulunması gösterilebilir. Netice itibariyle bu durum Türkiye’nin bir anlamda stratejik açıdan kuşatılmışlığının da kanıtını teşkil etmektedir.

 

* Anklav siyasi coğrafyada, tamamen başka bir ülkenin sınırları dahilinde yer alan yabancı toprak parçasına anklav toprak denilmektedir. Eksklav ise siyasi olarak bağlı olduğu ülkeye coğrafi açıdan bağlı olmayan, bu bölge ile arasında başka bir yabancı ülke/ülkeler bulunan toprak parçası olarak tanımlanmaktadır. Anklav ve eksklav ülke toprakları hakkında daha ayrıntılı bilgi için bkz. Tarık Demir, Kolonyal Dönemden Günümüze Jeopolitik Bağlamda Anklav-Eksklav Ülke Toprakları-Güvenlik İlişkisi, Nobel Yayınları, İstanbul, 2019. 



Bu yazı 311 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 34 20 5 9 65 34 69 +31
2 Trabzonspor 34 18 5 11 76 42 65 +34
3 Beşiktaş 34 19 10 5 59 40 62 +19
4 Sivasspor 34 17 8 9 55 38 60 +17
5 Alanyaspor 34 16 9 9 61 37 57 +24
6 Galatasaray 34 15 8 11 55 37 56 +18
7 Fenerbahçe 34 15 11 8 58 46 53 +12
8 Gaziantep FK 34 11 10 13 49 50 46 -1
9 Antalyaspor 34 11 11 12 41 52 45 -11
10 Kasımpaşa 34 12 15 7 53 58 43 -5
11 Göztepe 34 11 14 9 44 49 42 -5
12 Gençlerbirliği 34 9 16 9 39 56 36 -17
13 Konyaspor 34 8 14 12 36 52 36 -16
14 Denizlispor 34 9 17 8 31 48 35 -17
15 Çaykur Rizespor 34 10 19 5 38 57 35 -19
16 Yeni Malatyaspor 34 8 18 8 44 51 32 -7
17 Kayserispor 34 8 18 8 40 72 32 -32
18 MKE Ankaragücü 34 7 16 11 31 56 32 -25
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 34 19 6 9 48 28 66 +20
2 BB Erzurumspor 34 18 8 8 42 26 62 +16
3 Adana Demirspor 34 17 7 10 71 43 61 +28
4 Akhisarspor 34 16 9 9 46 39 57 +7
5 Fatih Karagümrük 34 15 8 11 53 39 56 +14
6 Bursaspor 34 17 9 8 49 41 56 +8
7 Altay 34 14 8 12 48 37 54 +11
8 Keçiörengücü 34 13 10 11 33 28 50 +5
9 Ümraniyespor 34 12 14 8 48 51 44 -3
10 Menemenspor 34 11 12 11 42 46 44 -4
11 Giresunspor 34 12 14 8 39 47 44 -8
12 İstanbulspor 34 9 12 13 45 43 40 +2
13 Balıkesirspor 34 9 14 11 36 48 38 -12
14 Altınordu 34 8 13 13 37 44 37 -7
15 Boluspor 34 6 13 15 30 41 33 -11
16 Osmanlıspor FK 34 8 17 9 41 56 30 -15
17 Adanaspor 34 3 19 12 30 55 21 -25
18 Eskişehirspor 34 7 21 6 34 60 12 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/09/2020 Yeni Malatyaspor vs Göztepe (H:1)
 19/09/2020 Gençlerbirliği vs Konyaspor
 19/09/2020 Denizlispor vs Trabzonspor
 19/09/2020 Alanyaspor vs Kayserispor
 19/09/2020 Beşiktaş vs Antalyaspor
 20/09/2020 BB Erzurumspor vs Sivasspor
 20/09/2020 Kasımpaşa vs Çaykur Rizespor
 20/09/2020 Başakşehir FK vs Galatasaray
 20/09/2020 Gaziantep FK vs Fatih Karagümrük
 21/09/2020 Fenerbahçe vs Hatayspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/09/2020 Eskişehirspor vs Adanaspor
 19/09/2020 Bandırmaspor vs Akhisarspor
 19/09/2020 Tuzlaspor vs Balıkesirspor
 19/09/2020 Altınordu vs Bursaspor
 20/09/2020 Ankara Keçiörengücü vs Ankaraspor
 20/09/2020 İstanbulspor vs Altay
 20/09/2020 Giresunspor vs Menemenspor
 21/09/2020 Adana Demirspor vs Boluspor
 21/09/2020 Samsunspor vs Ümraniyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/09/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Elazığspor
 20/09/2020 Etimesgut Belediyespor vs Bodrumspor
 20/09/2020 Kardemir Karabükspor vs Başkent Akademi FK
 20/09/2020 Kastamonuspor vs Karacabey Belediyespor
 20/09/2020 Serik Belediyespor vs Pendikspor
 20/09/2020 Tarsus İdman Yurdu vs Van Spor
 20/09/2020 1922 Konyaspor vs Sakaryaspor
 20/09/2020 Eyüpspor vs Pazarspor
 20/09/2020 Kırklarelispor vs Sivas Belediyespor
 20/09/2020 Turgutluspor vs Kırşehir Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/09/2020 Artvin Hopaspor vs Edirnespor
 20/09/2020 Yeşilyurt Belediyespor vs Payasspor
 20/09/2020 Nevşehir Belediyespor vs Fatsa Belediyespor
 20/09/2020 Arnavutköy Belediye vs Belediye Derincespor
 20/09/2020 Kızılcabölükspor vs Çankaya FK
 20/09/2020 Manisaspor vs Diyarbekirspor
 20/09/2020 1877 Alemdağspor vs Kemerspor 2003
 20/09/2020 1928 Bucaspor vs Ofspor
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Türkiye'de Açıklanan Corona Sonuçlarına İnanıyor musunuz?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI