Bugun...


Dr. Suat Kamil Aksoy

facebook-paylas
SSCB Deneyiminin Yenilgisi ve 'Ne Yapmalı?' Tartışmaları Üzerine
Tarih: 22-09-2020 11:34:00 Güncelleme: 22-09-2020 11:34:00


 

Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi (SYKP), kuruluş tartışmaları sürerken www.insanokur.org sitesinde yazılmış bu yazı bir çok bakımdan güncellediğini koruduğu için, sitemizde yeniden yayına alınmıştır.

 

 

Sosyalist yeniden kuruluş adı altında yeni bir partiye evrilmesi umut edilerek başlatılmış olan toplantılar ve tartışmalar devam ediyor. Bu tartışmalarda bugüne kadarki birlik ve yenilik çabalarını aşan bir noktaya erişilip erişilemeyeceği hakkında olumlu ya da olumsuz bir fikir öne sürmek ihtiyacında değilim. Ertuğrul Kürkçü bu tartışmalara start verirken kendi deneyiminin de özeti olan bir kaç noktaya işaret etmişti. Ben bunların sahici bir hâsıla olduğunu düşündüm. Uzun yıllara yayılan çare aranışlarının ardından varılan noktanın gerçek bir değeri olabileceğini teslim etmek gerek. Aslında aynı gailelerle yorulmuş olan çok insan var ve ben de onlardan biri sayılırım. Elbette benim elimde başka bir hâsıla var. Kürkçünün sunduğu hâsıla bir kaç satırlık saptamadan ibaret olsa da, içinde gerçek bir birikimi barındırıyor.

 

Saptamalar kısaca şöyle:

 

1- Sosyalizm deneyimleri yenilmişlerdir.

2- işçi sınıfı beklentileri boşa çıkarmıştır.

3- Teori krizdedir.

4- Öncü savaşından başka alternatif görünmüyor.

 

Ne var bunlarda? diyeceklere bu sözlerin sosyalizm mücadelesine ömrünü vermiş birisinin saptamaları olduğunu hatırlatmalıyım. Elbette aynı konularda bazı fikirlerim olduğu için kürkçünün sözleri bana isabetli görünüyor da olabilirler.

 

1- Sosyalizm yenildi. Yaşananlar sosyalizm değildi diyerek işin içinden çıkamayız. Yaşanmış olanın ne olduğunu saptamanın ötesine geçmek ve olması gereken ne idi sorusunu cevaplayabilmek gerek.

 

Kuşkusuz yaşanmış deneyimler bizim marifetlerimizdir. Onlara sosyalizm de denebilir, denmeye de bilir. Doğrusu tarihte ne dendiyse öyle anmaktır. Soru ise şöyle olabilir; biz ne yapmak istiyoruz?

 

Ancak teori kavramlar üzerinde bir titizliği gerektirir. Bu açıdan ise yaşanmış olanın asıl denk düştüğü şey önemlidir.

 

Ben bizlere ait tüm deneyimlerin teorik adlandırmasının modern türde feodalizm olduğunu düşünüyorum. Bunun tanıtlanması ve ayrıntıları geniş bir konu olabilir. Bu kendi tarihimize ilişkin bir acımasızlık hissi de uyandırabilir. Ancak yeni ve daha ileri bir üretim biçiminin yüzyıllık deneyim ve mücadelenin desteğine rağmen çok yönlü bir yenilgiye uğramış olması böylece çok daha kolay anlaşılabilir.

 

Tarihin akışı içerisinde geriye kalacak bakiyenin her zaman ileri olan olacağını kabul edersek geriye kalan bakiyenin kapitalizm oluşu açıklanabilir hale gelir. Sonuç akla uygun hale geldiğinde akıl yürütebilmek için koşullar tekrar elde edilmiş olacaktır. Teoriye uygun olarak geri olan tarih sahnesini terk etti. Kapitalizme karşı farkına varmaksızın geriye doğru bir atılım için çaba harcamış olduk. Başarıların ancak geçici olacağı bir maceraydı bu.

 

2- İşçi sınıfı beklentileri boşa çıkardı. Doğru. Ama acaba görevini yapmayan işçi sınıfı mı? Belki de o görevini yaptı ve bize nesnel kanıtlar sundu, Bizdeki yanlış öznel tasarım, işçi sınıfına bu tasarımla ilgili beklentileri boşa çıkarma görevi yükledi ve bu görev başarıyla icra edildi. Bizler ise henüz bu nesnel uyarıları kabullenebilecek olgunluğa erişemedik! Aynı gün sendikal mücadeleye ömrünü vermiş arkadaşlardan gelen, elde var sıfır yakınmaları bile bana yeterli kanıtları veriyor gibiydi. Spartaküs’e geleceğin toplumunu kölelerle kuramazsın denseydi ne derdi, ya da Şeyh Bedrettin’e çok beklentiye girme bundan sonra kapitalizm diye bir bela daha var ancak o aşıldıktan sonra vuslata erilebilir denseydi ne derdi. Şimdi Lenin’e bu iş işçilerle olmaz, sen nerede şahit oldun bir üretim tarzının temel öğesinin o tarzı ortadan kaldırdığına denseydi nasıl bir cevap verirdi. Ama Marx Kapital’de bize kapitalizmin ancak ücretli emekçi ile ve onun varlığına dayanarak oluşabileceğini kanıtlamıyor mu? Yani bu sınıf zaten bu düzenin temel taşı değil mi? Ve felsefe bize hiçbir bağıntı kendi özü tarafından ortadan kaldırılamaz demiyor mu? Böylece benim düşüncem de ortaya çıkmış oluyor. Kapitalizm işçı sınıfı ya da onun partisinin önderliğinde aşılamaz. İşçi sınıfı olsa olsa feodalizmden kapitalizme geçişin, bu son devrimler çağının aktörü olabilir. Görevi feodalizmi çözmek ve kapitalizmi kurmaktır. Kapitalizmi yıkacak sınıf nerede diye sorabilirsiniz. Evet bu sınıf henüz ortada görünmüyor olabilir. Tıpkı feodal toplumların bağrında işçi ve burjuvanın görünmediği çağlardaki gibi. Ve biz aslında henüz doğup büyümemiş bir sınıfın ya da üretim biçiminin zamansız doğmuş öncü savaşçıları olabiliriz.

 

3- Teori krizde mi? Olabilir. Ama o zaten nesnellik tarafından test edilerek gelişen birşey değil mi? Kriz belki de bizim eldeki teoriye bağlılığımıza ve nesnel kanıtlara bir türlü itibar edemeyişimize ilişkin olabilir. Duygusallığı bıraktığımızda önümüzdeki veriler şimdi bize daha berrak bir bakış kazandıracak olabilir. Belki de biz yüzyılın ardından krizimizi bitiriyor ve tam da arzu ettiğimiz zamanlara yaklaşıyor olabiliriz. Doğru bir teorinin insana gideceği yolda çok yardımı olabileceği gibi, yanlış teori de o derece yolları tıkayabilir. Muhtemel ki yaşadığımız kriz böyle bir şeydir.

 

4- Öncü savaşı yani işte biz bunu yapmak istiyoruz ve o da budur diyebilmek, örneklemek. İşte burada tartışabiliriz. Göstereceğimiz şey nasıl bir şey olabilir. Ben bunun yeni üretim biçimi hakkındaki fikrimizle ilgili olacağını düşünüyorum. Aslına bakılırsa kapitalizm burjuvaların ve işçilerin çok gayretli ve sayısız örnek girişimleriyle tarih sahnesine çıkmıştı ve bu bize de bir fikir verebilir. Onlar bakın bu yeni bir üretim biçimi falan demiyorlardı. İşçi serf olmaktan daha özgür ve daha zengin bir yaşama koşuyordu. Burjuva aynı duygulara sahipti ve onun için bunlar çok daha büyük oranda bir gerçekti. Elbette ayrıntısı mutlaka tartışılmalı ve yerli yerine oturtulmalı. Ama bana göre yeni üretim tarzının ancak siyasal bir iktidarın ardından kurulabileceği düşüncesi bize set çekmez ise, yeni üretim biçiminin kendisini, öncelikle komünist işletmeler şeklinde ortaya koyabileceğini hayal etmek zor olmayacaktır. Sadece bu işletmelerin emekçilerinin kapitalizmin işçilerine nazaran görece büyük bir hızla zenginleşiyor olmaları koşulu yerine getirilmelidir. Emekçinin kapitalizmdeki işçi biçimi ile yeni toplumdaki biçimi arasında eşit koşullara rağmen bir zenginlik farkı olabilmesinin tek yolu yeni koşullardaki emekçinin sömürülmüyor olmasıdır. Böyle bir gelişme karşısında işçiler ait oldukları kapitalizmi savunmak yerine komünist işletmelere özgür iradeleriyle koşacaklardır. Böylece kapitalizm temel gücünü, yani işçilerin sömürüsünden elde ettiği ekonomik gücünü doğal bir süreçle kaybedecektir. Burjuvalar böylece maiyetlerindeki serflerin özgürlüğe kaçışları karşısında senyörlerin yaşadığı çaresizliği yaşayacaklardır. Bu türden zenginleşen emekçi türü diğer üretim biçimlerinin yanı sıra sosyalizm adıyla ortaya çıkmış sistemleri de olanaksız hale getirecektir. Zira bu sistemler zenginliğin emekçide değil bir kamu otoritesinin mülkiyetinde birikmesine izin vermektedir. Bu aynı zamanda kitleler karşısında karar verici bir elit ya da öncünün sürekli varoluşu şeklindeki ideolojilere de dayanaklık etmektedir. Halbuki bir bireyin ya da bireyler topluluğunun öncü ya da elit olma durumu ancak tarihsel ve geçici bir durum olabilir. Örneğin gezegen sistemine ilişkin bilgimiz bir kez öncü bir görüşle yenilendikten sonra hiyerarşi biter ve kitleler bu bilgi açısından eşitlenirler.

 

Böyle yeni bir üretim biçiminin pratikte nasıl bir ad alacağını bilemeyiz. Teorik adı ise pekala piyasa komünizmi olabilir. Eğer yaşadığımız toplumun üretimine kapitalist meta üretimi denirse, bu toplumun üretimine de komünist meta üretimi denebilir. Emek kategorisinin büründüğü yeni biçime ise köle, serf, işçi yerine bu yeni toplumda komünist denebilir. Kapitalizmin bugünkü neoliberal siyasal atmosferinin en karşı koyamayacağı ve farkına varmadan kendisini silahsızlandırdığı gelişme tam da böyle bir şeymiş gibime geliyor ve insanlığın büyük değişim uğrağına sırf bu yüzden çok daha fazla yaklaştığını düşünüyorum.

 

Öncü savaşımdan başka çare yok fikrine olumlu bakarken tarihte bilinç faktörünün oynayacağı rolü böylece sınırlı sayıdaki özel bireylere değil, kitlelere yüklemiş olmak istiyorum. Yeni üretim biçimini layıkıyla örnekleyebilmek ve siyasal olarak bunun önünün açılması için çalışmak kimsenin tekelinde kalmayacak bir hareketin ilk anları olarak anlam kazanacaktır.

 

Kabul edileceği üzere, bu fikirler bir parçası olduğumuz sosyalist hareketin genetiği tarafından aforoz edilebilecek fikirler. Madem her şey tartışılabilir durumda ve yeniden kurulmalı, en temel noktalardaki bu aykırı sözler belki de en gerekli sözlerdir.

 

Bu yazı 2013 yılında, https://www.insanokur.org/ertugrul-kurkcu-ve-yeniden-kurulus-uzerine-suat-kamil-aksoy/  linkinde yayınlanmıştır.



Bu yazı 1190 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 31 21 2 8 59 27 71 +32
2 Konyaspor 31 17 7 7 51 33 58 +18
3 Fenerbahçe 31 16 7 8 54 35 56 +19
4 Alanyaspor 31 15 9 7 57 48 52 +9
5 Başakşehir FK 31 15 11 5 43 31 50 +12
6 Adana Demirspor 31 13 8 10 46 32 49 +14
7 Hatayspor 31 14 11 6 48 46 48 +2
8 Beşiktaş 31 12 8 11 45 40 47 +5
9 Antalyaspor 31 12 11 8 36 37 44 -1
10 Fatih Karagümrük 31 12 12 7 36 45 43 -9
11 Kasımpaşa 31 11 12 8 47 44 41 +3
12 Sivasspor 31 10 10 11 42 40 41 +2
13 Galatasaray 31 11 12 8 42 45 41 -3
14 Gaziantep FK 31 11 13 7 41 44 40 -3
15 Kayserispor 31 10 13 8 43 52 38 -9
16 Giresunspor 31 10 15 6 34 39 36 -5
17 Altay 31 8 18 5 32 45 29 -13
18 Göztepe 31 7 18 6 36 53 27 -17
19 Çaykur Rizespor 31 7 19 5 30 57 26 -27
20 Yeni Malatyaspor 31 5 21 5 23 52 20 -29
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 29 18 6 5 45 23 59 +22
2 Ümraniyespor 29 17 7 5 48 28 56 +20
3 Bandırmaspor 29 16 9 4 43 25 52 +18
4 Eyüpspor 29 13 6 10 44 32 49 +12
5 İstanbulspor 28 14 8 6 44 30 48 +14
6 BB Erzurumspor 29 13 8 8 46 34 47 +12
7 Samsunspor 28 11 8 9 45 36 42 +9
8 Manisa FK 29 11 11 7 33 35 40 -2
9 Adanaspor 29 10 11 8 32 30 38 +2
10 Keçiörengücü 28 10 10 8 36 37 38 -1
11 Boluspor 28 9 11 8 32 33 35 -1
12 Tuzlaspor 28 9 11 8 25 29 35 -4
13 Menemenspor 28 8 9 11 36 44 35 -8
14 Gençlerbirliği 28 10 13 5 32 42 35 -10
15 Altınordu 29 11 17 1 33 51 34 -18
16 Denizlispor 28 9 13 6 31 40 33 -9
17 Kocaelispor 28 9 13 6 27 38 33 -11
18 Bursaspor 28 7 14 7 30 42 28 -12
19 Balıkesirspor 28 3 23 2 21 54 11 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Fatih Karagümrük vs Kasımpaşa
 09/04/2022 Çaykur Rizespor vs Konyaspor
 09/04/2022 Göztepe vs Kayserispor
 09/04/2022 Beşiktaş vs Alanyaspor
 09/04/2022 Gaziantep FK vs Trabzonspor
 10/04/2022 Yeni Malatyaspor vs Giresunspor
 10/04/2022 Adana Demirspor vs Altay
 10/04/2022 Sivasspor vs Başakşehir FK
 10/04/2022 Fenerbahçe vs Galatasaray
 11/04/2022 Antalyaspor vs Hatayspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bandırmaspor vs Boluspor
 09/04/2022 Ümraniyespor vs MKE Ankaragücü
 09/04/2022 Gençlerbirliği vs Keçiörengücü
 09/04/2022 Adanaspor vs Balıkesirspor
 10/04/2022 Manisa FK vs Samsunspor
 10/04/2022 Denizlispor vs Tuzlaspor
 10/04/2022 Menemenspor vs İstanbulspor
 10/04/2022 Bursaspor vs Kocaelispor
 11/04/2022 Eyüpspor vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bayburt Özel İdare Spor vs Niğde Anadolu FK
 09/04/2022 Etimesgut Belediyespor vs Sakaryaspor
 09/04/2022 Kahramanmaraşspor vs Afjet Afyonspor
 09/04/2022 Van Spor FK vs Somaspor
 10/04/2022 Serik Belediyespor vs Diyarbekir Spor
 10/04/2022 Bodrumspor vs Ankaraspor
 10/04/2022 Çorum FK vs 1461 Trabzon FK
 10/04/2022 Sarıyer vs İnegölspor
 10/04/2022 Sivas Belediyespor vs Adıyaman FK
 10/04/2022 Turgutluspor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/04/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Bergama Belediyespor
 10/04/2022 Çatalcaspor vs Fatsa Belediyespor
 10/04/2022 Elazığspor vs Batman Petrolspor
 10/04/2022 Hendek Spor vs Erbaaspor
 10/04/2022 Kahta 02 Spor vs Arnavutköy Belediye
 10/04/2022 Karaman Futbol Kulübü vs Başkent Gözgözler Akademi FK
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor vs Belediye Kütahyaspor
 10/04/2022 Osmaniyespor FK vs Artvin Hopaspor
 10/04/2022 Sancaktepe FK vs Bursa Yıldırımspor
 10/04/2022 Elazığspor - Batman Petrolspor Batman Petrolspor ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Batman Petrolspor yenilmez
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor - Belediye Kütahyaspor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Belediye Kütahyaspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Sizce Türkiye'deki en büyük sorun hangisidir?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI