Bugun...


Dr. Abdullah Köktürk

facebook-paylas
Ne Çin, Ne Kore Modeli, Bu Model Kaçış Modeli!
Tarih: 11-12-2021 22:16:00 Güncelleme: 11-12-2021 22:16:00


Partili Cumhurbaşkanı Erdoğan, ekonomide örnek alınacağını telaffuz ettiğinden beri Çin modeli konuşuluyor. Bazıları bu modeli küçümserken, bir bölümü de bu modeli yüceltiyor. Benim gibi düşünenler ise iktidarın kafasında Çin modeli filan olmadığını, ekonomik krizden çıkmak için ücretleri daha da düşürmek isteyen iktidarın model tartışmasını bu gerçeği örtmek için kullandığını savunuyor.

 

Çin Modeli

 

Çin kalkınmasını yaklaşık 50 yıldır belli bir plan dahilinde sürdürüyor. Çin planlı ekonomiden pazar ekonomisine geçerken, ekonomik verimsizlik nedeniyle birçok kamu kuruluşunu özelleştirse de, bir çoğunu da elinde tuttu ve ekonomik kalkınmasında bunlardan yararlandı. Bugün Çin’de uluslararası piyasalarla rekabet edebilen birçok kamu İktisadi kuruluşu bulunmakta.

 

Çin kalkınırken sanayileşme yanında kırsal bölgedeki işletmeleri de teşvik ederek bir tarım devrimi de gerçekleştirdi.

 

İhracat ile gelişirken, ihraç ettiği ürünlerde hammadde yanında mamul ve yarı mamul ürünler kullandı. Bu yarı mamul ürünleri de üretebilmek için büyük bir ARGE oluşturdu. Ayrıca onbinlerce genci başta ABD olmak üzere yurt dışına yüksek lisans ve doktora eğitimine gönderdi.

 

Bu kalkınma modelini uygularken işçi ücretleri dünya piyasalarına göre göreceli olarak düşük tutuldu elbette. Bugün bile dolar bazında düşük olan bu ücretler, satın alma paritesine göre hesaplandığında yoksulluk sınırının üzerindedir. Çin halkının tüketim alışkanları da buna paralel hızla yükselmekte. Çin’i örnek alan Vietnam da ekonomi kalkınmasını hızla geliştirdi ve Güney Doğu Asya ülkeleri içinde yıldızı parlamaya başladı.

 

Eğer kafasında Çin modeli varsa (ki ben olmadığını düşünüyorum) ve seçimler 2023 de zamanında yapılacak ise Erdoğan’ın bunun için 18 ayı var. Oysaki, Çin ekonomik kalkınmasını 1970’lerden beri planlı bir şekilde sürdürüyor. Yani Erdoğan’ın bunun için vakti olmadığı açıkça görülüyor.

 

Güney Kore Modeli

 

1950’lerde fakir bir tarım ülkesi olan Güney Kore ise, 1960’larn başından itibaren baskıcı bir rejim altında ücretleri de düşük tutarak serbest piyasa üzerinden kalkınan başka bir ülke.

 

Liberal demokrasinin tüm koşulları ile yürüyebilmesi için serbest piyasaya ihtiyacı olduğu halde, serbest piyasanın demokrasiye ihtiyacı olmadığının göstergesi 1961 yılında kansız bir askeri müdahale ile iktidara gelen General Park Chung Hee döneminde Güney Kore’nin gösterdiği hızlı kalkınmadır.

 

Park Chung Hee, ordunun gücünü bir siyasi partiye kaydırmış ve 1963 seçimlerine bu parti ile girmiştir. hazineden akan örtülü ödeneklerle finanse edilen Demokratik Cumhuriyetçi Parti yine ordudan seçilen 1200 subay ile teşkilatını oldukça profesyonel bir şekilde oluşturmuştur. Seçimlerde büyük şehirlerde muhalefetin ezici çoğunluğuna karşın, kırsal bölgenin oyları ile muhalif partinin 2 puan önünde yüzde 45 ile seçimleri kazanmıştır.

 

General Park döneminde, kişisel özgürlüklerin kısıtlanması, basın ve muhalefet partileri üzerinde baskı kurulması, mahkemeler ve üniversiteler denetim altında tutulmasına karşın ekonomide hızlı bir kalkınma yaşanmış, Güney Kore geleneksel tarım ürünleri ihraç eden bir ülkeden, sanayi malları ihraç eden bir ülkeye dönüşmüştür.

 

Güney Kore’de Türkiye’deki Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) benzeri, Ekonomik Planlama Kurulu 1961’de kurulmuş ve bu kurulun başlattığı İhracata Dayalı Sanayileşme Programına yönelik beş yıllık planlar yapılarak uygulanmaya konulmuştur. Park'ın politikaları özel girişimcileri teşvik etmiş, yabancı kaynaklardan düşük faizli banka kredileri, ara malı ithalatında alınan vergiler sıfırlanmış ve vergi avantajları da dahil olmak üzere ihracata güçlü teşvikler verilmiştir. Bu önlemler ile ekonomide bilhassa sanayi sektöründe hızlı büyüme gözlemlenmiştir

 

Park Chung Hee’nin 25 Kasım 1979’da Kore Merkezi Haber Alma Teşkilatı başkanı tarafından bir suikastte öldürülmesi sonucu Aralık 1979’da General Chun Doo Hwan 12 Aralık 1979 da kansız bir askeri müdahale ile iktidarı ile geçirmiş ve 1988 yılındaki seçimlere kadar iktidarı elinde tutmuştur.

 

Bu kalkınma modelinde G.Kore’de işçi ücretleri sanayileşmenin ve kapitalizmin gelişimine göre artış gösterse de dünya piyasalarının altında tutulmuştur. Örneğin, 1974 yılında Türkiye’de sanayi sektöründeki ücretlerin Kore’deki ücretlerin üç katı, 1977’de iki katı olduğu, 1979 yılında ise yüzde 50 daha yüksek olduğunu biliyoruz.[i]

 

Kaçış Modeli

 

Sonuç olarak iki ülkenin kalkınması birbirine benzemese de, en büyük benzerliğinin planlı kalkınma ve diğer bir faktörün de emek ücretlerinin düşük tutulması olduğunu görüyoruz (Tek belirleyici emek ücretleri değildir, eğer öyle olsa, Bengaldeşin de aynı dönemde kalkınacağını öngörmek gerekirdi). Ancak AKP liderliğinin Çin modeli diyerek, sadece ücretleri düşük tutacak bir model geliştireceğini varsayabiliriz. Bu modeli de iktidara dayatanın iktidar blokunun hegemonu sanayi sermayesi olduğunu düşünebiliriz.

 

Aynı hegemon, bu krizden çıkışın demokratik bir düzenle olmayacağını da bilir. Hegemonun, Kılıçdaroğlu ve Akşener’ın kurmayı hayal ettikleri “demokratik hukuk” düzeninin kurulmasını bekleyecek zamanı, Çin ve Kore modelinin oluşmasını bekleyecek sabrı yoktur. Arzuladıkları, emeği baskılayacak ve krizin yükünü çalışanlara yıkabilecekleri model sadece bir baskı rejiminde mümkündür.

 

Ergin Yıldızoğlu, dünkü Cumhuriyet Gazetesi’nde,  “Ucuz ücret, baskıcı rejim gerektirir”  diyenlere, “Baskıcı rejim zaten burada, gerisi de fantezi” diye yazmış. Bence o daha baskıcı rejimi görmemiş. Bugün öyle veya böyle sendikalar var. Öyle veya böyle muhalefet partileri var. Sayılar azalsa ve büyük zorluklar yaşasa da bağımsız bir medya hala var.

 

Erdoğan’ın kafasındaki ise bana göre, ne Çin, ne de Kore modelidir. O bu işten en kolay şekilde sıyrılacağı bir kaçış modeli arayışındadır.

 

 

[i] Mustafa Sönmez, Türkiye Ekonomisinde Bunalım, 2. Kitap, İstanbul, Belge Yayınları, 1982, s. 81.

 

 



Bu yazı 4441 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 31 21 2 8 59 27 71 +32
2 Konyaspor 31 17 7 7 51 33 58 +18
3 Fenerbahçe 31 16 7 8 54 35 56 +19
4 Alanyaspor 31 15 9 7 57 48 52 +9
5 Başakşehir FK 31 15 11 5 43 31 50 +12
6 Adana Demirspor 31 13 8 10 46 32 49 +14
7 Hatayspor 31 14 11 6 48 46 48 +2
8 Beşiktaş 31 12 8 11 45 40 47 +5
9 Antalyaspor 31 12 11 8 36 37 44 -1
10 Fatih Karagümrük 31 12 12 7 36 45 43 -9
11 Kasımpaşa 31 11 12 8 47 44 41 +3
12 Sivasspor 31 10 10 11 42 40 41 +2
13 Galatasaray 31 11 12 8 42 45 41 -3
14 Gaziantep FK 31 11 13 7 41 44 40 -3
15 Kayserispor 31 10 13 8 43 52 38 -9
16 Giresunspor 31 10 15 6 34 39 36 -5
17 Altay 31 8 18 5 32 45 29 -13
18 Göztepe 31 7 18 6 36 53 27 -17
19 Çaykur Rizespor 31 7 19 5 30 57 26 -27
20 Yeni Malatyaspor 31 5 21 5 23 52 20 -29
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 29 18 6 5 45 23 59 +22
2 Ümraniyespor 29 17 7 5 48 28 56 +20
3 Bandırmaspor 29 16 9 4 43 25 52 +18
4 Eyüpspor 29 13 6 10 44 32 49 +12
5 İstanbulspor 28 14 8 6 44 30 48 +14
6 BB Erzurumspor 29 13 8 8 46 34 47 +12
7 Samsunspor 28 11 8 9 45 36 42 +9
8 Manisa FK 29 11 11 7 33 35 40 -2
9 Adanaspor 29 10 11 8 32 30 38 +2
10 Keçiörengücü 28 10 10 8 36 37 38 -1
11 Boluspor 28 9 11 8 32 33 35 -1
12 Tuzlaspor 28 9 11 8 25 29 35 -4
13 Menemenspor 28 8 9 11 36 44 35 -8
14 Gençlerbirliği 28 10 13 5 32 42 35 -10
15 Altınordu 29 11 17 1 33 51 34 -18
16 Denizlispor 28 9 13 6 31 40 33 -9
17 Kocaelispor 28 9 13 6 27 38 33 -11
18 Bursaspor 28 7 14 7 30 42 28 -12
19 Balıkesirspor 28 3 23 2 21 54 11 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Fatih Karagümrük vs Kasımpaşa
 09/04/2022 Çaykur Rizespor vs Konyaspor
 09/04/2022 Göztepe vs Kayserispor
 09/04/2022 Beşiktaş vs Alanyaspor
 09/04/2022 Gaziantep FK vs Trabzonspor
 10/04/2022 Yeni Malatyaspor vs Giresunspor
 10/04/2022 Adana Demirspor vs Altay
 10/04/2022 Sivasspor vs Başakşehir FK
 10/04/2022 Fenerbahçe vs Galatasaray
 11/04/2022 Antalyaspor vs Hatayspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bandırmaspor vs Boluspor
 09/04/2022 Ümraniyespor vs MKE Ankaragücü
 09/04/2022 Gençlerbirliği vs Keçiörengücü
 09/04/2022 Adanaspor vs Balıkesirspor
 10/04/2022 Manisa FK vs Samsunspor
 10/04/2022 Denizlispor vs Tuzlaspor
 10/04/2022 Menemenspor vs İstanbulspor
 10/04/2022 Bursaspor vs Kocaelispor
 11/04/2022 Eyüpspor vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bayburt Özel İdare Spor vs Niğde Anadolu FK
 09/04/2022 Etimesgut Belediyespor vs Sakaryaspor
 09/04/2022 Kahramanmaraşspor vs Afjet Afyonspor
 09/04/2022 Van Spor FK vs Somaspor
 10/04/2022 Serik Belediyespor vs Diyarbekir Spor
 10/04/2022 Bodrumspor vs Ankaraspor
 10/04/2022 Çorum FK vs 1461 Trabzon FK
 10/04/2022 Sarıyer vs İnegölspor
 10/04/2022 Sivas Belediyespor vs Adıyaman FK
 10/04/2022 Turgutluspor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/04/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Bergama Belediyespor
 10/04/2022 Çatalcaspor vs Fatsa Belediyespor
 10/04/2022 Elazığspor vs Batman Petrolspor
 10/04/2022 Hendek Spor vs Erbaaspor
 10/04/2022 Kahta 02 Spor vs Arnavutköy Belediye
 10/04/2022 Karaman Futbol Kulübü vs Başkent Gözgözler Akademi FK
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor vs Belediye Kütahyaspor
 10/04/2022 Osmaniyespor FK vs Artvin Hopaspor
 10/04/2022 Sancaktepe FK vs Bursa Yıldırımspor
 10/04/2022 Elazığspor - Batman Petrolspor Batman Petrolspor ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Batman Petrolspor yenilmez
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor - Belediye Kütahyaspor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Belediye Kütahyaspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Sizce Türkiye'deki en büyük sorun hangisidir?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI