Bugun...


Dr. Abdullah Köktürk

facebook-paylas
Bir Komünist Devrimci’nin Trajedisi: Dr. Hikmet Kıvılcımlı
Tarih: 30-10-2021 14:38:00 Güncelleme: 30-10-2021 14:38:00


1902 yılında Priştine’de doğan Kıvılcımlı, kaderinin onu sürüklediği bir sürü olay sonucu 11 Ekim 1971’de Yugoslavya’nın Belgrad kentinde bir askeri hastanede hayata gözlerini kapatır.

 

69 yıllık ömründe yüzden fazla kitap, broşür dergi, makale yayınlar. Bunların 74 tanesi bugün kitap haline getirilmiş durumda. Bu hafta da Hegel üzerine yazdıkları, Hegel ve Felsefe Notları adı altında Notabene yayınlarından çıktı.

 

Kıvılcımlı’nın öznelliği, bu topraklara özgü bir tarihsel maddeci yöntem kullanması, diyalektik ve tarihsel materyalizmi doğu toplumları üzerinden analiz etmesidir. Tarih Tezi kitabı bu anlamda önemlidir.

 

Kıvılcımlı, ilk hapse girdiği 22 yaşından öldüğü 69 yaşına kadar geçen 47 yıllık yaşamının nerdeyse yarısını hapislerde geçirmiştir.  Geri kalan sürede de birçok dergilerde yazdığı gibi kendisi de dergi çıkarmış (Sosyalist), dernek (İşşsizlik ve Pahalılıkla Savaş Derneği), yayınevi (Tarihsel Maddecilik Yayınları), Parti (Vatan Partisi) kurmuş, Marx’ın Kapital’inin bir bölümünü çevirmiştir.

 

Bu kadar üretken ve mücadeleci olan Doktor, prostat kanserine yenik düşmüştür. 1971 yılında tedavi için kaçak yollardan yurt dışına çıkmış, bu trajik macerası da Zagrep’te sona ermiştir. Yazının bundan sonraki bölümü Kıvılcımlı’nın yurt dışına kaçışı ve yaşadıkları üzerinedir. Kaynağımız, Ahmet Kale’nin Kıvılcımlı’nın günlük notları ve diğer belgelerden yazdığı Hikmet Kıvılcımlı'nın Kaçış Öyküsü - OA Dosyası adlı kitap, yine Ahmet Kale’nin halen hayatta olan o günün AKEL sorumluları ile Kıbrıs’ta yaptığı görüşmeler ve sözlü tanıklıklar olacak. 

 

Kıvılcımlı’nın Yurt Dışına Çıkışı

 

Kıvılcımlı’nın yurt içinde tedavi umutları tükenince, tedavisine yurt dışında devam etmek için ülkeden kaçış planları yapılır. İkna edenlerden ikisi Kıvılcımlının (5.5 ay önce tanıştığı!) Orhan Aksungur ve Ahmet Çamuşoğlu’dur. Ayrıca Kıvılcımlı’nın yıllardır sekreteri gibi yanında olan Fuat Fegan’da bu plandan haberdar hatta planın içindedir. Aksungur taşeronluk işleri yapan bir eski öğretmen, Çamuşoğlu ise onun marangozudur. 

 

Kıvılcımlı bir deniz motoru satın alır. Doktor, Aksungur ve Çamuşoğlu üçü bu tekne ile Alanya’dan Kıbrıs’a geçerler. Kıbrıs’ta Komünist AKEL partisi aracılığı ile SSCB Komünist Partisi’ne Sovyetler’e gitme isteğini iletirler. Sovyet Komünist Partisi de TKP’ye sorar. TKP kötü referans verince (ajan, partiden atıldı vb) Kıbrıs’tan SSCB’ye ye gitme işi olmaz. (AKEL’in o yıllardaki genel sekreteri TKP’nin genel sekreterliğini yapmış Zeki Baştımar'a bu konuyu daha sonra sorduğunda, Baştımar suçu Laz ismail'e -İsmail Bilen- atacaktır)

 

Kıbrıs’ta kalıp tedavi edilmesi teklif edildiğinde Doktor inatla başka bir ülke üzerinden SSCB’ye gidebileceğini düşünerek Lübnan’a geçmek ister. Ancak Lübnan onları karasularına sokmayınca Suriye’nin Lazkiye şehrine geçerler.  Suriye’de Sovyet büyükelçiliğine yine başvuru yapılır ama 1 ay boyunca olumlu cevap alamazlar. Ama onları bu sefer Bulgaristan’a gitmeye ikna ederler.

 

Ancak Bulgaristan’da da Bulgar Komünist Partisi’nin tavrı da aynı soğukluktadır. Bulgar Komünist Partisi partiden atıldı yerine, Kıvılcımlı’nın kendisini TKP’den uzak tutmuş olduğunu, ellerinden bir şey gelmeyeceğini, ama TKP kadrolarının bulunduğu Doğu Almanya’da şanslarını denemelerini söyleyerek onları Doğu Berlin’e gönderirler. Hemen hatırlatalım, Kıvılcımlı prostat kanserinden daha önce 8 operasyon geçirmiştir ve sürekli kanaması vardır.

 

Doğu Alman Komünist Parti’si daha soğuktur. Kıvılcımlı’yı daha ikinci gün bir araba ile Batı Berlin sınırına bırakırlar.

 

Orhan Aksungur Batı Berlin’den ayrılarak Bulgaristan’a döner. Ceplerindeki parayı üçe bölerek, üçte birini Aksunngur’a verirler. Artık ikisi kalmıştır. Ahmet Çamuşoğlu ve Kıvılcımlı.

 

Trajedi Başlıyor

 

Berlin’den Paris’e geçilir. Bundan sonrası tam sefalettir. Paris’te Abidin Dino ve J.P. Sartre’yi telefonla arayan Kıvılcımlı onları evlerinde bulamaz. Para da kalmamıştır. Parkta kalmaya başlarlar.

 

Akıllarına Fransız Komünist Partisine başvurmak gelir. Fransız Komünist Partisi’nin en yakın şubesine giderler. Ama hizmetliden başka kimse yoktur. Hizmetli onları yakındaki bir kiliseye yönlendirir.

 

Kıvılcımlı kilisenin aldığı tren bileti Belgrad’a geçip oradan Arnavutluk’a gitmek ister. Doktor o kadar emindir ki Arnavutluk’a geçeceğinden, “beni dünyada yüzüstü bırakmayacak tek lider Enver Hocadır” der. Ama Arnavutluk sınırındaki bir onbaşı onları sınırdan geri çevirir. Kıvılcımlı artık kan işemektedir.

 

Belgrad’a döner. Askeri hastanede tedavisi başlar. Bu arada Fuat Fegan Belgrad’a gelir. Kıvılcımlı buradan Brejnev’e sitem de içeren bir mektup yazar. Yeri belli olmasın diye Fegan’a mektubu Almanya’dan postaya vermesini söyler. Fegan Almanya’ya gidip gelir. Birkaç gün sonra da Kıvılcımlı 11 Ekim 1971’de hayata gözlerini yumar. Cenazesi 10 gün sonra Türkiye’ye getirilir ve Edirnekapı’da bugün yattığı yerde toprağa verilir.

 

Karanlık Noktalar

 

Bu trajedide Laz İsmail başta olmak üzere o günlerdeki TKP’nin yaptıkları unutulacak gibi değildir.  Ki 1929 TKP tutuklamalarında da Kıvılcımlı işkencelere direndiği halde, Laz İsmail Kıvılcımlı’nın ismini vererek açığa çıkmasını sağlamıştır. Laz İsmail’in hikayesi SSCB, Doğu Almanya ve Bulgaristan Komünist Partilerinin belgeleri açığa çıktığında bir daha yazılacak gibi. Kimbilir kimler satıldı, kimler ispiyonlarla Stalin tarafından ölüme gönderildi, belgeler açıklandığında görebileceğiz.

 

İşin başka bir karanlık tarafı da Kıvılcımlı’nın kaçışında yer alan üç kişiden ikisinin hiç haber vermeden ortadan kaybolmalarıdır. Fuat Fegan ve Ahmet Çamuşoğlu’nun ölüsü ve dirisi ortalıkta yoktur. Farklı zamanlarda ortadan kaybolmuşlardır. Orhan Aksungur ise ücra bir köyde yaşamını sürdürmekte bu konudaki hiçbir soruya cevap vermemektedir.

 

Kıvılcımlı’nın mezar taşında, “İnsanım, insancıl olan hiçbir şey bana yabancı kalamaz” yazmaktadır. Ancak en açık insani iş olan olan hasta bir insana yardım konusunda, o günün TKP’si ve SSCB Komünist Partisi başta olmak üzere diğer Komünist Partiler yabancı kalmışlardır.

 

Bu yazı 15 Ekim 2021 tarihinde https://eskimiyen.com/bir-komunist-devrimcinin-trajedisi-dr-hikmet-kivilcimli/ linkinde yayınlanmıştır.



Bu yazı 6337 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 31 21 2 8 59 27 71 +32
2 Konyaspor 31 17 7 7 51 33 58 +18
3 Fenerbahçe 31 16 7 8 54 35 56 +19
4 Alanyaspor 31 15 9 7 57 48 52 +9
5 Başakşehir FK 31 15 11 5 43 31 50 +12
6 Adana Demirspor 31 13 8 10 46 32 49 +14
7 Hatayspor 31 14 11 6 48 46 48 +2
8 Beşiktaş 31 12 8 11 45 40 47 +5
9 Antalyaspor 31 12 11 8 36 37 44 -1
10 Fatih Karagümrük 31 12 12 7 36 45 43 -9
11 Kasımpaşa 31 11 12 8 47 44 41 +3
12 Sivasspor 31 10 10 11 42 40 41 +2
13 Galatasaray 31 11 12 8 42 45 41 -3
14 Gaziantep FK 31 11 13 7 41 44 40 -3
15 Kayserispor 31 10 13 8 43 52 38 -9
16 Giresunspor 31 10 15 6 34 39 36 -5
17 Altay 31 8 18 5 32 45 29 -13
18 Göztepe 31 7 18 6 36 53 27 -17
19 Çaykur Rizespor 31 7 19 5 30 57 26 -27
20 Yeni Malatyaspor 31 5 21 5 23 52 20 -29
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 29 18 6 5 45 23 59 +22
2 Ümraniyespor 29 17 7 5 48 28 56 +20
3 Bandırmaspor 29 16 9 4 43 25 52 +18
4 Eyüpspor 29 13 6 10 44 32 49 +12
5 İstanbulspor 28 14 8 6 44 30 48 +14
6 BB Erzurumspor 29 13 8 8 46 34 47 +12
7 Samsunspor 28 11 8 9 45 36 42 +9
8 Manisa FK 29 11 11 7 33 35 40 -2
9 Adanaspor 29 10 11 8 32 30 38 +2
10 Keçiörengücü 28 10 10 8 36 37 38 -1
11 Boluspor 28 9 11 8 32 33 35 -1
12 Tuzlaspor 28 9 11 8 25 29 35 -4
13 Menemenspor 28 8 9 11 36 44 35 -8
14 Gençlerbirliği 28 10 13 5 32 42 35 -10
15 Altınordu 29 11 17 1 33 51 34 -18
16 Denizlispor 28 9 13 6 31 40 33 -9
17 Kocaelispor 28 9 13 6 27 38 33 -11
18 Bursaspor 28 7 14 7 30 42 28 -12
19 Balıkesirspor 28 3 23 2 21 54 11 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Fatih Karagümrük vs Kasımpaşa
 09/04/2022 Çaykur Rizespor vs Konyaspor
 09/04/2022 Göztepe vs Kayserispor
 09/04/2022 Beşiktaş vs Alanyaspor
 09/04/2022 Gaziantep FK vs Trabzonspor
 10/04/2022 Yeni Malatyaspor vs Giresunspor
 10/04/2022 Adana Demirspor vs Altay
 10/04/2022 Sivasspor vs Başakşehir FK
 10/04/2022 Fenerbahçe vs Galatasaray
 11/04/2022 Antalyaspor vs Hatayspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bandırmaspor vs Boluspor
 09/04/2022 Ümraniyespor vs MKE Ankaragücü
 09/04/2022 Gençlerbirliği vs Keçiörengücü
 09/04/2022 Adanaspor vs Balıkesirspor
 10/04/2022 Manisa FK vs Samsunspor
 10/04/2022 Denizlispor vs Tuzlaspor
 10/04/2022 Menemenspor vs İstanbulspor
 10/04/2022 Bursaspor vs Kocaelispor
 11/04/2022 Eyüpspor vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bayburt Özel İdare Spor vs Niğde Anadolu FK
 09/04/2022 Etimesgut Belediyespor vs Sakaryaspor
 09/04/2022 Kahramanmaraşspor vs Afjet Afyonspor
 09/04/2022 Van Spor FK vs Somaspor
 10/04/2022 Serik Belediyespor vs Diyarbekir Spor
 10/04/2022 Bodrumspor vs Ankaraspor
 10/04/2022 Çorum FK vs 1461 Trabzon FK
 10/04/2022 Sarıyer vs İnegölspor
 10/04/2022 Sivas Belediyespor vs Adıyaman FK
 10/04/2022 Turgutluspor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/04/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Bergama Belediyespor
 10/04/2022 Çatalcaspor vs Fatsa Belediyespor
 10/04/2022 Elazığspor vs Batman Petrolspor
 10/04/2022 Hendek Spor vs Erbaaspor
 10/04/2022 Kahta 02 Spor vs Arnavutköy Belediye
 10/04/2022 Karaman Futbol Kulübü vs Başkent Gözgözler Akademi FK
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor vs Belediye Kütahyaspor
 10/04/2022 Osmaniyespor FK vs Artvin Hopaspor
 10/04/2022 Sancaktepe FK vs Bursa Yıldırımspor
 10/04/2022 Elazığspor - Batman Petrolspor Batman Petrolspor ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Batman Petrolspor yenilmez
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor - Belediye Kütahyaspor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Belediye Kütahyaspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Sizce Türkiye'deki en büyük sorun hangisidir?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI