Bugun...


Bülent Bakan

facebook-paylas
Soytarının So’su
Tarih: 11-05-2021 22:38:00 Güncelleme: 11-05-2021 22:56:00


 

Kürede soytarı mı arıyorsunuz. İstemediğiniz kadar bol var. Bugün olduğu gibi dün de soytarıdan bolca bulabilirdiniz Tarih boyunca soytarı sayısı hiç sıfır olmamış. Geçenlerde soytarının biri koltuğundan kalkıp yazlığına çekildi. Yazlıkta rahat edemeyince kaldığı otelde soytarmaya devam ediyor. Bu soytarının soytarılığı ezelden beri bilindiğinden bir dereceye kadar anlaşılabilir. En yakın arkadaşı, Roket Adam da soytarmaya, bu küreden aldıklarını başka bir küreye aktarmaya devam ediyor. Üstelik köy kütüphanesinden edindiği birikimi de Harvard mezunlarının maaşlarını verirken sonuna kadar tüketmeye devam ediyor. Reklam promosyon kokan bu soytarılık da anlaşılabilir bir şey. Koltuğa yeni oturanın ruhban bir şekilde yalandırmasına ve soytarmasına şaşırdık mı? Şaşırmadık…

 

ResimLink - Resim Yükle

 

Soytarı zor bir kelime. Söz ve davranışlarıyla halkı güldürüp eğlendiren kimse, maskara ve aynı zamanda hileci, yaltak kimse ve kaşmer demek. Kökünü bulmak zor. Etimolojisinden bir şey çıkarmak için biraz uğraşmak gerek. İlk defa nerede kullanılmış merak ediyor Homo Sapiens. Soytarılık zaten Homo Sapiense yakışan bir beceri. Hayatta kalmak için Homo Sapiens’in yapmayacağı şey yok. Uçlarda dolaşmayı seviyor ve iştahının her alanda sınırsız olduğunu biliyoruz. Her durumda başının derde girmesi de kürenin içine etmesi de bu soytarılıktan kaynaklanıyor. Soytarı kelimesini karpuz gibi ortadan ikiye ayırıp ilk yarısını Kırım Kongo kenesinin sırtına yüklediğinizde ortaya Ergin İnan’ın tabloları kadar güzel ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi kadar da tehlikeli bir anomali çıkıyor ortaya. Bu kelimeyi duyar duymaz bu topraklara hiçbir zaman uğramamış tesisler gözümün önüne gelir. Sabun fabrikası, gaz duşlu tatil tesisleri, Homo Sapiens altın maden işleme tesisleri, toplama-çıkarma-bölme ve çarpma kampları, şok havuzlu buzlu yüzme tesisleri hem de olimpik, frankeştayn genetik deney laboratuvarları gibi. Bu tesislerin zoraki konaklamacılarının aynı tesislere çoluk çocuk komşusunu, akranını renkdaşını yollamasını anlamakta zorlanırım. Homo Sapiens hiçbir şeyden gereken dersi çıkarmamıştır. Tarih de sona ermez tekrarlar durur densizliklerini.  Sonra gözümün önünden bizon sürüleri geçer. Hintliler ile karıştırılıp yanlış adlandırılanlar çatış dansı yapmaya başlar. Onları aç bırakmak ve diz çökmelerini sağlamak için günlük öğünleri olan bizonların sonu gelecek yetişemeyeceğim diyen soytarıların bindikleri afrikalı amerikalı trenler gelir gözümün önüne. Vagonlar boş dönmez, milyon tane deri kas ve kemik taşır dönüşte. Yedi yüz milyondan iki yüze düşer sayıları. Neredeyse iki Hintliye bir bizon düşüyordu. Kıta dolgularının köküne neredeyse kibrit suyu dökülüyordu.

 

ResimLink - Resim Yükle

 

Bir de adı anılmayanlar var. Balkanlaştırmak diye bir tabir de bu soytarılıktan çıkar. Her iki sokak başından sıkıştırıp sonra da etrafını kuşatıp orda bizon burada bizbin son kalana kadar yok etme niyeti gizlenir. Üstelik o sıralarda kuzey güneye küser bilek güreşine tutuşur. Ona rağmen her köşeye dört bin okul açıp karadul örümceği gibi zehir akıtıp mekân düzenlemesi yaparlar. Göçeben genler ve isyan alışkanlığı ile bir deha ve arkadaşları sayesinde kürenin en güzel dilini konuşan bizonlar hayatta kalır. Kök sorun da zaten bu dilin göçmen karakteri, adaptasyon yeteneği, insanı merkeze alan, halk edebiyatına ruh veren gücünden kaynaklanır. Aslında tüm çatışma ve çekişmeler dillerin birbirine husumetinden kaynaklanır. Yeni kıtanın üst komşusunda ve alt komşusunda buhar olmuş dillerin sayısı gökyüzündeki bir buçuk kadir Sirius ayarı yıldız sayısı kadardır. Bu dillerin tamamının sırtı yere gelmiştir. Sırtı yere getirilemeyen tek dil, bu diller adına da konuşabilecek bu dillerin abisi olan dildir. Aha ondan kaynaklanır bu soytarılıklar. Daha has bir soytarılık ise bu yalın gerçeği görmeyen sanatçı olarak yine bizbinlerdedir.

 

ResimLink - Resim Yükle

 

Kürede en değerli şeyi iyi bir hikâyedir. Ondan daha iyisi iyinin iyisi bin hikâyedir. Kürenin en güzel devrimi öncesinde esnasında ve sonrasında iyi hikâyelerden bolca bulunur. Bunlardan tonlarcası Nazımın dizelerinde senaryolamaya bile gerek olmadan durur durduğu yerde. Bir çeken bulunmaz, bir yazan bulunsa, bir yorumlayan olmaz.

 

ResimLink - Resim Yükle

 

İyi bir hikâyeden daha iyi bir şey daha var. O da veridir. Ortalık soytarılara kalınca; veriler ile konuşmak gerekir. Bu hikâyeleri arayıp üstündeki toprağı kaldırıp açık etmek gerekir. Bunu yapmayan bizbinler aslında gerçekten birer şaklabanız, kaşmeriz, soytarıyız. Bu soytarılara ben de dâhilim yani. Hem de ilk sıralardan. Bu göçebe alçak gönüllüsü topraklarda binlerce Oskar Schindler hikâyesi vardır. Bunları yazanlar Nobel alamaz, bunu filme alanlar Oscar’a aday bile olamaz. Bunun için bir anlığına göçebe genleri kenara bırakıp veriye saygılı davranmak gerekir. Veri ürkektir. Veriyi bulunca sanat eserine çevirmek gerekir. Bu konuda son dönemlerin en iyi işini Refik Anadol ‘Makine Hatıraları:Uzay’ ile yaptı. Verinin ne demek olduğunu en azından bana gösterdi Bu kadar güzel bir zamanlama ve bu kadar özel bir işi en son İspanyol Gribi salgınında görmüş gibiyiz. Gerçekten çok iyi.

 

Veriler yanıt hakkını kullanan bir fırça darbesine, kamera obscura karesine, bir senaryo cinliğine, bir başyapıta dönüşmedikçe bizbinlere bizon olmaktan kurtulma şansı yok. Bir başyapıt ise verilere saygıdan ve evrensel dilden geçiyor. Evrensel dil çok değerli, nadir bulunan bir şey midir? Bu çoklu evrende nadir olan hiçbir şey yok. Dolayısıyla nadir olan değerli de değildir. Gönülden ve küreye seslenen kümesini küreden seçenler başyapıtlara imza atıyor. Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno Crispín Crispiniano María Remedios de la Santísima Trinidad Ruiz Picasso Malagada kalsa ve Malaga peyzajleri yapsa bugün onu tanımıyorduk bile. Bir yapıt nadir olduğu için Neandertaller ile beraber Homo Sapienslere seslendiği için başyapıt oluyor.

 

Haydarpaşa garında

1941 baharında

        saat on beş.

Merdivenlerin üstünde güneş

                                            yorgunluk

                                                        ve telaş.

 

Uzunca bir süre Haydarpaşa Garından sabah beş yirmi trenine bindim ve sonrasında geri döndüm. Memleketimden Neandertal Manzaraları bir sinema başyapıtı olsaydı Homo Sapiens gözlüğü takıp o abideye bir restoran, bir otel veya bir alışveriş merkezi kondurmayı aklına bile getiremezdi. Her sabah Nazım Hikmet ile beraber yola çıktım yıllarca. Bir Bedri Rahmi sahnesi olsaydı bir Fikret Mualla veya bir Cevat Şakir ile mavi yolculuğa çıkabilseydik daha mavi bir kürede yaşıyor olabilirdik. Bu soytarılık değil de nedir. Soytarılık sazlı sözlü trubadurlara, göçebe ozanlara ve Homerosa kadar gider. Ezop da bunların arasındadır. Homeros İzmirli, Ezop da Edirnelidir zaten. Soytarılık ile sanatçılık arasında çok ince bir çizgi vardır. Bu devler gezegeninin vahşi yüzüne eğlenceli bir gülümseme oturtmuştur. Ama soytarı değillerdir. Sanatçıdırlar. Gezegen yine dinozorlara verdiği gibi alarm sinyalleri veriyor ve soytarılar soytarmaya devam ediyor. Sanatçılar başyapıtlar üretmek için iş başına…

 

Not: Bu yazı, file özenen kurbağa gibi, ne bulursa okurken, sanat ile uğraşan bir ressamın Türkçe ile ilgili denemeleridir. Gündemdeki bir kelimeyi hiç kullanmadım. Bu Türkçenin gücüdür. Bu denemeyi yapanın kafasında da tenekeden bir kolonya hunisi vardır. Bu bol kayıplı, karantinalı aç kapalı günlerde oynatmaya az kalmadı, oynatmayan az kaldı. O oynatmayanlara da dikkat etmek gerekir. Bu ortamda oynatmayan kimse soytarı odur.



Bu yazı 2095 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 31 21 2 8 59 27 71 +32
2 Konyaspor 31 17 7 7 51 33 58 +18
3 Fenerbahçe 31 16 7 8 54 35 56 +19
4 Alanyaspor 31 15 9 7 57 48 52 +9
5 Başakşehir FK 31 15 11 5 43 31 50 +12
6 Adana Demirspor 31 13 8 10 46 32 49 +14
7 Hatayspor 31 14 11 6 48 46 48 +2
8 Beşiktaş 31 12 8 11 45 40 47 +5
9 Antalyaspor 31 12 11 8 36 37 44 -1
10 Fatih Karagümrük 31 12 12 7 36 45 43 -9
11 Kasımpaşa 31 11 12 8 47 44 41 +3
12 Sivasspor 31 10 10 11 42 40 41 +2
13 Galatasaray 31 11 12 8 42 45 41 -3
14 Gaziantep FK 31 11 13 7 41 44 40 -3
15 Kayserispor 31 10 13 8 43 52 38 -9
16 Giresunspor 31 10 15 6 34 39 36 -5
17 Altay 31 8 18 5 32 45 29 -13
18 Göztepe 31 7 18 6 36 53 27 -17
19 Çaykur Rizespor 31 7 19 5 30 57 26 -27
20 Yeni Malatyaspor 31 5 21 5 23 52 20 -29
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 29 18 6 5 45 23 59 +22
2 Ümraniyespor 29 17 7 5 48 28 56 +20
3 Bandırmaspor 29 16 9 4 43 25 52 +18
4 Eyüpspor 29 13 6 10 44 32 49 +12
5 İstanbulspor 28 14 8 6 44 30 48 +14
6 BB Erzurumspor 29 13 8 8 46 34 47 +12
7 Samsunspor 28 11 8 9 45 36 42 +9
8 Manisa FK 29 11 11 7 33 35 40 -2
9 Adanaspor 29 10 11 8 32 30 38 +2
10 Keçiörengücü 28 10 10 8 36 37 38 -1
11 Boluspor 28 9 11 8 32 33 35 -1
12 Tuzlaspor 28 9 11 8 25 29 35 -4
13 Menemenspor 28 8 9 11 36 44 35 -8
14 Gençlerbirliği 28 10 13 5 32 42 35 -10
15 Altınordu 29 11 17 1 33 51 34 -18
16 Denizlispor 28 9 13 6 31 40 33 -9
17 Kocaelispor 28 9 13 6 27 38 33 -11
18 Bursaspor 28 7 14 7 30 42 28 -12
19 Balıkesirspor 28 3 23 2 21 54 11 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Fatih Karagümrük vs Kasımpaşa
 09/04/2022 Çaykur Rizespor vs Konyaspor
 09/04/2022 Göztepe vs Kayserispor
 09/04/2022 Beşiktaş vs Alanyaspor
 09/04/2022 Gaziantep FK vs Trabzonspor
 10/04/2022 Yeni Malatyaspor vs Giresunspor
 10/04/2022 Adana Demirspor vs Altay
 10/04/2022 Sivasspor vs Başakşehir FK
 10/04/2022 Fenerbahçe vs Galatasaray
 11/04/2022 Antalyaspor vs Hatayspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bandırmaspor vs Boluspor
 09/04/2022 Ümraniyespor vs MKE Ankaragücü
 09/04/2022 Gençlerbirliği vs Keçiörengücü
 09/04/2022 Adanaspor vs Balıkesirspor
 10/04/2022 Manisa FK vs Samsunspor
 10/04/2022 Denizlispor vs Tuzlaspor
 10/04/2022 Menemenspor vs İstanbulspor
 10/04/2022 Bursaspor vs Kocaelispor
 11/04/2022 Eyüpspor vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bayburt Özel İdare Spor vs Niğde Anadolu FK
 09/04/2022 Etimesgut Belediyespor vs Sakaryaspor
 09/04/2022 Kahramanmaraşspor vs Afjet Afyonspor
 09/04/2022 Van Spor FK vs Somaspor
 10/04/2022 Serik Belediyespor vs Diyarbekir Spor
 10/04/2022 Bodrumspor vs Ankaraspor
 10/04/2022 Çorum FK vs 1461 Trabzon FK
 10/04/2022 Sarıyer vs İnegölspor
 10/04/2022 Sivas Belediyespor vs Adıyaman FK
 10/04/2022 Turgutluspor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/04/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Bergama Belediyespor
 10/04/2022 Çatalcaspor vs Fatsa Belediyespor
 10/04/2022 Elazığspor vs Batman Petrolspor
 10/04/2022 Hendek Spor vs Erbaaspor
 10/04/2022 Kahta 02 Spor vs Arnavutköy Belediye
 10/04/2022 Karaman Futbol Kulübü vs Başkent Gözgözler Akademi FK
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor vs Belediye Kütahyaspor
 10/04/2022 Osmaniyespor FK vs Artvin Hopaspor
 10/04/2022 Sancaktepe FK vs Bursa Yıldırımspor
 10/04/2022 Elazığspor - Batman Petrolspor Batman Petrolspor ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Batman Petrolspor yenilmez
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor - Belediye Kütahyaspor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Belediye Kütahyaspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Sizce Türkiye'deki en büyük sorun hangisidir?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI