Bugun...


Bülent Bakan

facebook-paylas
Özlemci
Tarih: 08-09-2021 19:06:00 Güncelleme: 08-09-2021 19:06:00


 

‘Hata’ sanat hayatın her alanında var olan bir şey midir?  Yoksa sanat hayat, ‘hata’nın ve hata, ‘sanat hayat’ın ta kendisi olabilir mi? Bu konuyu açmadan önce sanatın daha önce hiç yapmadığımız tanımlarını sıralayalım. Sıkı durun.

 

Sanat, Dave Brubeck’in deneysel caz tınısı ‘Take Five’ın bir milyonuncu saat sonrasında bile aynı beklentiyle dinlenmesidir.’Şimdi ne olacak bakalım?’ Wolfgang Amadeus Mozart için de geçerlidir bu. K466 için de benzer bir son-eylem gerekebilir. K488’in yedi yüzüncü, ellinci, beşinci, buçukuncu dinlemesinde düşünce tohumları arasından beklenmedik bir kıvılcım ile hangi çağrışımların ortaya çıkıp hangi cümlelere, hangi fırça darbelerine, hangi düşünce tanelerine, hangi kararlara varıldığı tam olarak bilinemez. ‘Sanat hayat’ sonuçta yapan için bir hesap kitap işidir de; sanat eseri oluşurken geçen süre görece ışık hızında yaşanır. O sürede ortaya çıkan kıvılcımların yarattığı yangının hesabını tutmak zordur. Sanat eninde sonunda bir gözlemci işidir. Ama daha çok bir ‘özlemci’ işi olmalı. İşte bunu açmak gerekecek.

Resim yapmak ‘Take Five’ gibidir. Bir, iki, üç, beş… Aynı fırça darbeleri arka arkaya sıralanır ve ortaya başka bir şey çıkar. Aynen ‘Take Five’da olduğu gibi. Her dinlemede başka bir evrene sürüklenir insan. ’Şimdi ne olacak bakalım?’  Aynı parçayı sonsuza kadar dinler ve sonsuz kere sonsuz başka bir noktaya varırsınız. Sanat hayat sonsuz bir yolculuktur. Sonsuza yapılmış başyapıtlara nadiren rastlanır. Büyük sanatçıların farkı; sonsuza yapılmış işlere imza atmış olmalarıdır. Basquiat gibi çok kısa süre yaşasalar, çok uzun süre üretseler bile. Sanat, bir önce olduğundan güzel olana özlemi dile getirir. Bir önceki an, en nadir olandır sanat hayatta. Tekrarı yoktur da ondan.  Sanat eninde sonunda bir gözlemci işidir. Sanatçı o nadir anların gözlemcisidir. Ama daha çok bir ‘özlemci’ işi olmalı sanat. 

Daha çok bir ressama benzeyen Dave Brubeck sıradışı zaman işaretlerini ararken bulmuş ‘Take Five’ tınısını. Mozart atın bir vadiden çayırlığa çıkışını hayal etmişti Dave Brubeck ise bu mesafeyi hangi ritimle kat edeceğini hayal etmiş. Bir iki üç beş. Üç, bir, iki ve beş. Sonrasında sıralı kombinasyonlarda matematik bir evrende yolculuk. Sanat hep bir önceki yolculuğa özlemi dile getirir. Bir önceki matematik en nadir olandır sanat hayatta. Tekrarı yoktur onun da ondan.  Sanat eninde ve sonunda bir matematik gözlemci işidir. Sanatçı o nadir matematiğin gözlemcisidir. Ama daha çok bir ‘özlemci’ işi olmalı sanat. 

Deneyci bir lider sanatçı olarak Dave Brubeck azıcık insan doğasından anlamak ve özgün fikirleri hassas bir şekilde aktarmak gerektiğine inanıyor idi. Bu yetenek en çok bilinecek bir caz tınısına erişmek üzere iken gereklidir de ondan.  Dave Brubeck başarılı bir kayıt gerçekleştirebilmek için garip şeyler yapıyorduk diyor bir söyleşisinde. Bir sanatçı olarak, diğer insanların bilmediği şeylerin peşindedir, öteki bir bilim insanı da olabilir ama sanatçılar onların bildiklerini de gözlüyor. Ve bu hayat sanattaki her şeyi özlüyor. Çünkü sanat hayat böyle bir şey. Bazıları müzisyen; bazıları bir ressam veya başka bir şey. Sesin, renklerin, ritimlerin, hacimlerin ve kürenin harika seslerinin farkındalar. Sanat hep bir önceki bilinene özlemi dile getirir. Bir önceki bilgi en nadir olan deneyimdir sanat hayatta. Tekrarı yoktur da onun da ondan.  Sanat eninde ve sonunda bir bilgin gözlemci işidir. Sanatçı o nadir bilginin gözlemcisidir. Ama daha çok bir ‘özlemci’ işi olmalı sanat. 

Dave Brubeck doksan bir yıl boyunca çılgın bir gözlemci olarak yaşadı. Bazen bir rüzgârın peşinde ses gözlemindedir. Gürültücü bir Bora, bir gün çok bilinen bir tınıya dönüşebilir. Çılgın ritimlere sahip bir benzinli motor da olabilir bir gözleme. Atlar gibi sabit ritimli de olmayabilir. Egzotik çılgın bir ritmin karşısına sabit bir ritim koymaya çalışır Dave Brubeck. Dave Brubeck çok iyi bir özlemcidir de ondan. Sanat hep bir önceki ritme özlemi dile getirir. Bir önceki ritim en nadir olan çılgınlıktır sanat hayatta. Ritmin de tekrarı yoktur da ondan.  Sanat eninde ve sonunda bir ritmik gözlemci işidir. Sanatçı o nadir ritmin gözlemcisidir. Ama daha çok bir ‘özlemci’ işi olmalı sanat. 

 

Take Five dinlerken üçe hazır olun ve sonsuza giden finale varmak için. kelime oyunu yapın, çünkü ilk iki çubuk üçte. Bir, iki, üç. Bir, iki, üç. Sonra quartet. Quartet. Yani Bir, iki, üç. Bir, iki, üç. Bir iki üç beş. Bir iki üç beş. Bir, iki, üç. Bir, iki, üç…

 

Dave Brubeck, restoran mutfağından bir radyo, müzik kutusundan çılgın bir müzik ve yemek seslerinin bolca olduğu bir restoranda yemek yerken restoranda bir çeşit müzik çorbası oluşur ve her şeyi aynı anda duyabildiğini fark eder. Başka kimsenin rahatsız olmadığını gözlemler. O da rahatsız olmaz amma seslerin tümünü aynı anda duymanın keyfini çıkarır.

 

Sanatın belki de en çılgın tanımı bu.  Mozart hortlamış ve sanatı bu sözleri ile tanımlamıştır. Sanat kimsenin göremediğini görmek, kimsenin duymadığını duymak ve kimsenin özlemediğini özlemektir. Sanatçı bir özlemcidir. Bir önceki güzelin özlemidir bu. Nadir olana olan özlemdir. Sanat hayatın kendisi nadirdir. Sanatçı sanat hayatın değerinin, nadirliğinin farkında olandır.

Dave Brubeck hayatı boyunca denemeye devam etmiş ve tonlarca tını bırakıp gitmiş. Bunlardan en bilineni Take Five. Keşfedilmeyi bekleyen tonlarca tını geride kalmış olabilir. Kimin umurunda. ‘Take Five’ sonsuza doğru yolculuğuna kürenin her anında en az bir noktasında devam ediyor.

Bir ‘Hata’ yaptık ve en başta sorduğumuz sanat hayatın her alanında var olan bir şey midir sorusunu cevaplamayı unuttuk. Yoksa unutmadık mı? Unutmadık.  Hayat, ‘hata’nın ve sanat, ‘hayat’ın, hata hayatın, sanat hatanın ta kendisidir de ondan. Ve bir de sonsuz, sınırsız ve uğursuz kombinasyonların arasına gizlenmiş olanın. O gizli olanı bulun sonuza giden işte tam orada. Siz sadece kendinizle ve de özlemlerinizle işte tam oradasınız.

 

Not: Dave Brubeck fotoğrafları hariç fotoğraflar Bülent Bakan’a aittir. Copyrightlıdır. İzinsiz kullanılamaz.



Bu yazı 2769 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 31 21 2 8 59 27 71 +32
2 Konyaspor 31 17 7 7 51 33 58 +18
3 Fenerbahçe 31 16 7 8 54 35 56 +19
4 Alanyaspor 31 15 9 7 57 48 52 +9
5 Başakşehir FK 31 15 11 5 43 31 50 +12
6 Adana Demirspor 31 13 8 10 46 32 49 +14
7 Hatayspor 31 14 11 6 48 46 48 +2
8 Beşiktaş 31 12 8 11 45 40 47 +5
9 Antalyaspor 31 12 11 8 36 37 44 -1
10 Fatih Karagümrük 31 12 12 7 36 45 43 -9
11 Kasımpaşa 31 11 12 8 47 44 41 +3
12 Sivasspor 31 10 10 11 42 40 41 +2
13 Galatasaray 31 11 12 8 42 45 41 -3
14 Gaziantep FK 31 11 13 7 41 44 40 -3
15 Kayserispor 31 10 13 8 43 52 38 -9
16 Giresunspor 31 10 15 6 34 39 36 -5
17 Altay 31 8 18 5 32 45 29 -13
18 Göztepe 31 7 18 6 36 53 27 -17
19 Çaykur Rizespor 31 7 19 5 30 57 26 -27
20 Yeni Malatyaspor 31 5 21 5 23 52 20 -29
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 29 18 6 5 45 23 59 +22
2 Ümraniyespor 29 17 7 5 48 28 56 +20
3 Bandırmaspor 29 16 9 4 43 25 52 +18
4 Eyüpspor 29 13 6 10 44 32 49 +12
5 İstanbulspor 28 14 8 6 44 30 48 +14
6 BB Erzurumspor 29 13 8 8 46 34 47 +12
7 Samsunspor 28 11 8 9 45 36 42 +9
8 Manisa FK 29 11 11 7 33 35 40 -2
9 Adanaspor 29 10 11 8 32 30 38 +2
10 Keçiörengücü 28 10 10 8 36 37 38 -1
11 Boluspor 28 9 11 8 32 33 35 -1
12 Tuzlaspor 28 9 11 8 25 29 35 -4
13 Menemenspor 28 8 9 11 36 44 35 -8
14 Gençlerbirliği 28 10 13 5 32 42 35 -10
15 Altınordu 29 11 17 1 33 51 34 -18
16 Denizlispor 28 9 13 6 31 40 33 -9
17 Kocaelispor 28 9 13 6 27 38 33 -11
18 Bursaspor 28 7 14 7 30 42 28 -12
19 Balıkesirspor 28 3 23 2 21 54 11 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Fatih Karagümrük vs Kasımpaşa
 09/04/2022 Çaykur Rizespor vs Konyaspor
 09/04/2022 Göztepe vs Kayserispor
 09/04/2022 Beşiktaş vs Alanyaspor
 09/04/2022 Gaziantep FK vs Trabzonspor
 10/04/2022 Yeni Malatyaspor vs Giresunspor
 10/04/2022 Adana Demirspor vs Altay
 10/04/2022 Sivasspor vs Başakşehir FK
 10/04/2022 Fenerbahçe vs Galatasaray
 11/04/2022 Antalyaspor vs Hatayspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bandırmaspor vs Boluspor
 09/04/2022 Ümraniyespor vs MKE Ankaragücü
 09/04/2022 Gençlerbirliği vs Keçiörengücü
 09/04/2022 Adanaspor vs Balıkesirspor
 10/04/2022 Manisa FK vs Samsunspor
 10/04/2022 Denizlispor vs Tuzlaspor
 10/04/2022 Menemenspor vs İstanbulspor
 10/04/2022 Bursaspor vs Kocaelispor
 11/04/2022 Eyüpspor vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bayburt Özel İdare Spor vs Niğde Anadolu FK
 09/04/2022 Etimesgut Belediyespor vs Sakaryaspor
 09/04/2022 Kahramanmaraşspor vs Afjet Afyonspor
 09/04/2022 Van Spor FK vs Somaspor
 10/04/2022 Serik Belediyespor vs Diyarbekir Spor
 10/04/2022 Bodrumspor vs Ankaraspor
 10/04/2022 Çorum FK vs 1461 Trabzon FK
 10/04/2022 Sarıyer vs İnegölspor
 10/04/2022 Sivas Belediyespor vs Adıyaman FK
 10/04/2022 Turgutluspor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/04/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Bergama Belediyespor
 10/04/2022 Çatalcaspor vs Fatsa Belediyespor
 10/04/2022 Elazığspor vs Batman Petrolspor
 10/04/2022 Hendek Spor vs Erbaaspor
 10/04/2022 Kahta 02 Spor vs Arnavutköy Belediye
 10/04/2022 Karaman Futbol Kulübü vs Başkent Gözgözler Akademi FK
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor vs Belediye Kütahyaspor
 10/04/2022 Osmaniyespor FK vs Artvin Hopaspor
 10/04/2022 Sancaktepe FK vs Bursa Yıldırımspor
 10/04/2022 Elazığspor - Batman Petrolspor Batman Petrolspor ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Batman Petrolspor yenilmez
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor - Belediye Kütahyaspor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Belediye Kütahyaspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Sizce Türkiye'deki en büyük sorun hangisidir?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI