Bugun...


Abdullah Köktürk

facebook-paylas
Darbe Tartışmaları
Tarih: 23-05-2020 23:44:00 Güncelleme: 24-05-2020 00:05:00


 

 

CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu’nun, Halk Tv’de, "Şöyle bir gerçeklik var ki…. önümüzdeki seçimde bir erken seçimle veya başka bir şekilde … bir iktidar değişikliğine hatta ben size daha ileri bir şey söyleyeyim iktidar değişikliği değil, bir sistem değişikliğine gidişatı görüyorum ve böyle olacağını da düşünüyorum…” diye konuşmasının iktidar ve medyası tarafından darbe kışkırtıcılığı hatta çağrısı olarak görülmesi üzerine tartışmalar hız kesmeden devam edince bu konuda yazmak gereğini hissettim.

 

Askeri müdahaleler gelişmekte olan veya başka bir tabirle geç modernleşen ülkelerin sorunudur. Bu ülkelerin kapitalizme geçişlerinde en büyük sorunlardan birisi, daha önce bu geçişi yaşamış Batı Avrupa ülkelerinden farklı olarak, üretim araçlarının gelişip üretim ilişkilerini doğal olarak zorlayacak bir süreci yaşamamış olmalarıdır. Bu sebeple bu ülkelerin modernleşmenin koşullarının oluşumunu bekleyecek zamanları yoktur. Ya devletlerin kurucu grubu içinde bulunan çoğu askeri lider tarafından ülkelerin ekonomik ve siyasi koşulları devrimsel şoklarla inşa edilir, ya da dünya konjonktürüne de bağlı olarak birikim rejimlerine geçişi hızlandırma sonucunu da doğuran askeri müdahalelerde bulunularak ülkeler dünya kapitalist sistemine dahil edilir.

 

Türkiye son altmış yıl içinde ikisinde askerlerin yönetime el koyduğu (1960, 1980), ikisinde ise iktidarın değiştiği (12 mart 1971 ve 28 Şubat 1997) dört ‘başarılı’ askeri müdahale yaşamıştır. Bunların yanında, 1962 ve 1963’te Albay Talat Aydemir’in ve 15 Temmuz 2016 müdahale girişimleri dahil edilirse üç adet de başarısız darbe girişimine sahne olmuştur.

12-mart

 

Türkiye’de Darbelerin Sebebi Sermaye Birikimi Krizleridir

 

Müdahalelerin ilk günü yapılan açıklamalara göre müdahalelerin görünür gerekçeleri; 27 Mayıs 1960 için; “gitgide bir baskı rejimine dönüşen iktidara karşı kardeş kavgasını önlemek”, 12 Eylül 1980’de ise; ülkeyi girmiş olduğu “anarşi ve terör ortamından” kurtarmaktır.

 

Darbelerin sebepleri yapanları tarafından böyle gösterilse de, darbeleri sermaye birikim süreçlerinden ayrı olarak düşünmek olanaksızdır. 1960 darbesi 1950’lerin ikinci yarısında başlamış olan ithal ikameci sanayileşme birikim rejimini hızlandırmış, 12 Eylül 1980 darbesi ise 24 Ocak 1980 kararları ile birlikte ihracata yönelik sanayileşme birikim rejimini kolaylaştırıcı etki yapmıştır.

evren-zal

12 Mart ve 28 Şubat müdahalelerinin de sürmekte olan birikim rejimlerindeki tıkanıklıkları açmada gerekli “fayda”yı sağladıkları görülmektedir. 12 Mart müdahalesi sonrası kurulan “teknokrat” hükümetler yapıları gereği genel siyasetin ve toplumsal muhalefetin baskısını fazlaca hissetmeden ekonomik önlemleri sermaye birikim rejimi lehine alabilmiştir. 28 Şubat’da ise sürmekte olan birikim rejimine aykırı işler yapmaya kalkan bir hükümet kültürel ve ideolojik motifler kullanılarak alaşağı edilmiştir. Bu süreçte irtica ile mücadele altında sermaye içi fraksiyon çatışması yaşandığı bilinmektedir.

gulme-sirasi-bizde-2

 

Türkiye Zaten Darbe Şartlarında Yaşamakta

 

AKP hükümetinin de birikim rejiminin sürmesini taahhüt ederek iktidara gelebildiği ve iktidarını sürdürebildiği düşünülebilir. Türkiye’de askeri darbelerin tekelci sanayi sermayesi/komprador burjuvazi lehine sonuçlar doğurduğu, küçük sermaye/milli burjuvazinin ise bu süreçlerden milli hasıla payları düşerek çıktıkları görülmektedir.

1-akar-erdo-an

 

Darbe için birinci şart, yürürlükte olan birikim rejiminin krize girmesi ve mevcut kurumlar ile yeni bir birikim rejimine geçmenin koşullarının bulunmaması gerekir. İkinci şart ise, bunun için ABD’nin onayını almaktır.

 

Türkiye bugün zaten, yarı askeri bir rejim altında, darbe şartlarında yaşamaktadır. Türkiye’de iktidar bloğundaki hegemon güç olan tekelci sanayi sermayesinin sömürüyü devam ettirmek için bundan daha iyi bir iktidar araması şu an için düşünülemez. Eğer şartlar ekonomi için daha kötüye gider ve en ufak bir muhalefet, en yumuşak bir sendika bile sermaye için sorun olursa hegemon güç o zaman bu seçeneği önüne koyacaktır.

 

İktidar Darbecileri Muhalefette Değil, Yakınında Aramalı

 

İktidar ve medyasının muhalefet yerine olası aktörleri takibe alması kendi lehlerine olacaktır. Dünya’da darbeler çoğunlukla iktidarın yakınından gelir. Bu kardeş, damat, oğul, genel kurmay başkanı veya milli savunma bakanı olabilir. Ancak darbeler Ankara’da değil, sermayenin merkezinde planlanır. Bu sebeple iktidarın takip ve görevlendirmelerini Söğütözü/Ankara’da değil, Tepebaşı/İstanbul’da yapması kendisi için daha faydalı olacaktır.

erdo-an-akar



Bu yazı 156 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/06/2020 Başakşehir FK vs Alanyaspor
 12/06/2020 Beşiktaş vs Antalyaspor
 12/06/2020 Çaykur Rizespor vs Galatasaray
 12/06/2020 Fenerbahçe vs Kayserispor
 12/06/2020 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 12/06/2020 Gençlerbirliği vs Konyaspor
 12/06/2020 Göztepe vs Trabzonspor
 12/06/2020 Sivasspor vs Denizlispor
 12/06/2020 Yeni Malatyaspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/06/2020 Giresunspor vs İstanbulspor
 19/06/2020 Adana Demirspor vs Osmanlıspor FK
 19/06/2020 Altay vs Akhisarspor
 19/06/2020 Balıkesirspor vs Menemenspor
 19/06/2020 BB Erzurumspor vs Eskişehirspor
 19/06/2020 Boluspor vs Altınordu
 19/06/2020 Giresunspor vs Adanaspor
 19/06/2020 İstanbulspor vs Hatayspor
 19/06/2020 Keçiörengücü vs Bursaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Bandırmaspor vs Kahramanmaraşspor
 18/07/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Sivas Belediyespor
 18/07/2020 Eyüpspor vs Van Spor
 18/07/2020 Kastamonuspor vs Etimesgut Belediyespor
 18/07/2020 Kırşehir Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 18/07/2020 Niğde Anadolu FK vs Bodrumspor
 18/07/2020 Sakaryaspor vs Kardemir Karabükspor
 18/07/2020 Tuzlaspor vs Uşak Spor
 25/07/2020 Ankara Demirspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Çankaya FK vs Tokatspor
 18/07/2020 Düzcespor vs Manisaspor
 18/07/2020 Erzin Spor vs Artvin Hopaspor
 18/07/2020 Karaköprü Belediyespor vs Serik Belediyespor
 18/07/2020 Silivrispor vs 52 Orduspor FK
 18/07/2020 Şile Yıldızspor vs Kızılcabölükspor
 18/07/2020 1928 Bucaspor vs Sultanbeyli Bld.
 18/07/2020 24Erzincanspor vs Yomraspor
 18/07/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Çatalcaspor
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Türkiye'de Açıklanan Corona Sonuçlarına İnanıyor musunuz?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI