Bugun...


A. Celalettin Güllapoğlu

facebook-paylas
COVID-19 ve Akla Getirdikleri
Tarih: 18-04-2020 23:06:00 Güncelleme: 19-04-2020 15:56:00


 

Ülkemiz ve Dünyanın içinde bulunduğu duruma üzerinde durduğumuz noktanın dışına çıkarak küresel ortamın en dışından bakıp kişisel bir analiz yapmayı ve buradan hareketle bazı tahminlerde bulunmayı düşündüm.

 

Karşımızda duran tablo, tamamı boyanmamış, bazı parçaları belirsizlikler içeren ve son kat boyasının ne zaman çekileceği henüz tam olarak bilinmeyen bir tuval görüntüsü taşımaktadır.

 

Yaşadığımız küresel salgın krizi, muhtemelen insanoğlunun var oluşundan beri yeryüzü tarihindeki en benzersiz ve etkileri nedeniyle birçok şeyi tersyüz eden bir yapıya sahip. Salt sayısal insan kayıpları bakımından karşılaştırıldığında, önceden yaşanmış ünlü salgınlara göre (şimdilik) daha az sayıda insanın kaybedildiği bir salgın olarak görünmekte. Konu, tüm nitelikleriyle dikkate alındığında ise diğerleriyle COVID-19 salgını arasında bariz farklar göze çarpmaktadır. Bu teknolojik farlılıklar arasında önde gelenleri, tıpta ulaşılan düzey, insanların hastalıklardan korunma, hijyen yöntem ve uygulamaları, bağışıklıklarını geliştirmek için harcadıkları çaba ve bu olgunun en önemli göstergesi olan ortalama insan ömründeki uzamadır.

 

Sayılan bu farklılıklar hesaba katıldığında, geçmişteki kayıplara göre daha az sayıda kayıp meydana gelmesi, aslında erişilmemesi gereken yüksek bir kayıp düzeyine ulaşılmış olduğu gerçeğini ortaya çıkarmaktadır.

 

Önümüzdeki en kötü senaryolardan biri de, “evde kal” ifadesiyle tanımlanan mevcut zorunlu sosyal izolasyon ortamında, yıkıcı bir deprem felaketinin meydana gelmesidir. Bu ihtimalin çözümsüzlüğü düşünüldüğünde, aklımızın almayacağı bir felaket ortamıyla karşılaşılabilir.

 

Yakın geleceğin neler getireceği değerlendirildiğinde ise önümüzde duran, günümüzün teknolojik ortamının geçmiş dönemlerle kıyas kabul etmeyecek değişiklikler içerdiği gerçeğidir.

 

Günümüzde sahip olduğumuz yer değiştirme olanak ve yetenekleri, iletişimde ulaşılan “küresel köy” tanımına uydurulabilecek bilgi alışveriş yoğunluğu ve hızı, özgürlük ve bir merkezden kontrol edilebilirlik karşıt niteliklerinin sürekli devinim ve çatışma ortamı, ekonomik gücün gittikçe daha fazla oranda belirli merkezlerin kontrolüne geçmesi gibi çok sayıda bileşen, günümüzle geçmiş arasındaki uçurumların akla ilk gelenleridir.

 

Kayıplar ve yayılma hızı bakımından insanlığı şaşkınlık, izolasyon ve çaresizlik sarmalına iten bu manzara sonunda, gelecekle ilgili kaygıların artmasına bağlı olarak “hiçbir şeyin salgından önceki gibi olmayacağı” değerlendirmesi güç kazanmaktadır. İnsanoğlu, bu topyekûn saldırı karşısında acze düşmüş, ülkeler, salgınla mücadele güçlerini iç ortamlarına yöneltirken başka ülkelerle anlaşmazlık ve çatışma olgularını ikinci plana itmek, ertelemek veya dondurmak durumunda kalmışlardır. Yer değiştirme sınırlamaları nedeniyle ulaşım araçlarının kullanım yoğunluğundaki düşüş, enerji tüketimini azaltmış, yanı sıra ekonomik veriler karmaşık bir belirsizliğe doğru yönelmiştir. Ekonomik sistemler yeniden sorgulanmaya başlamış, sosyal devlet ya da yönetim biçimi az ya da çok ön plana alınmak zorunda kalınmıştır.

 

Yakın gelecekten itibaren canlılık kazanacak ve gözden düşecek sektörlerle ilgili şimdiden bazı belirtiler ortaya çıkmaktadır. Yapay Zeka çalışmalarının emekleme döneminde bulunması çerçevesinde ortaya çıkacak işsizlik ve insan-makine ilişkilerinin geleceği henüz yeni yeni analiz edilmeye başlanmışken gelinen durum, bu gerçeklerle çok kısa sürede yüz yüze kalınacağını ortaya koymuştur. Etki ve tepki gerçekliği, yapay zeka ve bilişim teknolojilerinde atılım yapmayı zorunlu kılacaktır. Sanal ortamın çeşitli biçimleri, robotik ve android sistemlerde sıçramalara neden olacak, artırılmış sanal gerçeklik (augmented virtuality) tüm sektörlerin önemli bir bileşeni haline gelecektir.

 

Yerel ve küresel düzeyde mikrobiyolojik güvenlik ön plana çıkacaktır. Terörizmin yeni olanaklara yönelimi gibi nedenlerle alınacak temel ve ek önlemler, kişilerin çoğunlukla zorunlu olarak rıza göstereceği özgürlük kısıtlamalarını ve merkezi kontrol mekanizmalarının güçlenmesini gündeme getirecektir. Kitle sporları ve konser gibi sosyal birliktelikler uzun süre askıya alınacak, şu andaki sporun yıldızları muhtemelen erken emeklilikle karşı karşıya kalacaklardır. Toplu gösteriler ve spor, yeni biçimsel değişikliklere uğrayacaktır.

 

Eğitim biçimi, başlangıcından beri tüm teknolojik ve bilimsel gelişim ve değişimlere rağmen biçimsel anlamda “kara tahta” ve “sınıf” atmosferinden çıkamamıştı. Şimdi zorunlu bir değişim süreci kaçınılmaz görünmektedir. Uygulamalı eğitimler ve simülasyonlu eğitimlerde holografik uygulamalar uzaktan eğitimlerle bütünleşik özellik kazanacaktır.

 

Geleceğin en canlı sektörünün gıda ve tarım sektörü olacağı gerçeği şimdiden karşımızda  durmaktadır. Bu gerçek, coğrafya, doğal kaynaklar ve meteorolojik ortamla bütünleşik olarak ön plana çıkacak. Elde etme ve güç üstünlüğü mücadelelerinde enerji sektörüyle başa baş gidecektir.

 

Hava taşımacılığının turizm bacağı, turizm sektörünün yaşayacağı büyük sıkıntıdan payını alacaktır. Bu kapsamda, denizyolu taşımacılığı için de benzer bir durum söz konusu olacaktır. Denizcilik sektöründe insansız gemilerle ulaştırma ve bununla ilgili düzenlemelerin büyük ivme kazanacağı, orta düzeyde eğitimli gemici personele ihtiyacın azalmasına bağlı olarak bu mesleğin kümülatif ölçekte çekiciliğini büyük ölçüde yitirebileceği, savaş denizciliğinin ise şimdilik stabil bir nitelik taşıyacağı öngörülebilir.

 

Mikrobiyolojik tehdit olasılıklarına bağlı olarak uzay çalışmalarındaki bazı yaklaşımların ivme kaybedeceği düşünülebilir. Zira uzay ortamında izole durumdaki insanların benzer bir tehdit karşısında topyekûn imhalarının bir olasılık olarak hesaba katılması gerekecektir.

 

Her zaman olduğu gibi, bilimi, gelişmiş aklı temel alan, planlama alışkanlıkları ve çağdaş yönetim işlevselliğine sahip insan topluluklarının, önümüzdeki belirsiz geleceği en az hasarla, hatta önemli ivmeler kazanarak göğüsleyebilecekleri gerçeği önümüzde net olarak durmaktadır.



Bu yazı 1008 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 33 20 4 9 63 31 69 +32
2 Trabzonspor 33 17 5 11 74 41 62 +33
3 Sivasspor 33 17 7 9 54 35 60 +19
4 Beşiktaş 33 18 10 5 56 40 59 +16
5 Galatasaray 33 15 8 10 53 35 55 +18
6 Alanyaspor 33 15 9 9 58 35 54 +23
7 Fenerbahçe 33 14 11 8 55 45 50 +10
8 Antalyaspor 33 11 11 11 39 50 44 -11
9 Gaziantep FK 33 10 10 13 48 50 43 -2
10 Kasımpaşa 33 11 15 7 50 56 40 -6
11 Göztepe 33 10 14 9 41 48 39 -7
12 Gençlerbirliği 33 9 15 9 39 53 36 -14
13 Konyaspor 33 8 13 12 34 49 36 -15
14 Denizlispor 33 9 16 8 31 47 35 -16
15 Çaykur Rizespor 33 10 18 5 37 54 35 -17
16 Yeni Malatyaspor 33 8 17 8 44 50 32 -6
17 Kayserispor 33 8 17 8 39 70 32 -31
18 MKE Ankaragücü 33 6 16 11 30 56 29 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 34 19 6 9 48 28 66 +20
2 BB Erzurumspor 34 18 8 8 42 26 62 +16
3 Adana Demirspor 34 17 7 10 71 43 61 +28
4 Akhisarspor 34 16 9 9 46 39 57 +7
5 Fatih Karagümrük 34 15 8 11 53 39 56 +14
6 Bursaspor 34 17 9 8 49 41 56 +8
7 Altay 34 14 8 12 48 37 54 +11
8 Keçiörengücü 34 13 10 11 33 28 50 +5
9 Ümraniyespor 34 12 14 8 48 51 44 -3
10 Menemenspor 34 11 12 11 42 46 44 -4
11 Giresunspor 34 12 14 8 39 47 44 -8
12 İstanbulspor 34 9 12 13 45 43 40 +2
13 Balıkesirspor 34 9 14 11 36 48 38 -12
14 Altınordu 34 8 13 13 37 44 37 -7
15 Boluspor 34 6 13 15 30 41 33 -11
16 Osmanlıspor FK 34 8 17 9 41 56 30 -15
17 Adanaspor 34 3 19 12 30 55 21 -25
18 Eskişehirspor 34 7 21 6 34 60 12 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/07/2020 Antalyaspor vs Galatasaray
 26/07/2020 Denizlispor vs MKE Ankaragücü
 26/07/2020 Fenerbahçe vs Çaykur Rizespor
 26/07/2020 Gençlerbirliği vs Beşiktaş
 26/07/2020 Göztepe vs Sivasspor
 26/07/2020 Kasımpaşa vs Başakşehir FK
 26/07/2020 Kayserispor vs Trabzonspor
 26/07/2020 Konyaspor vs Alanyaspor
 26/07/2020 Yeni Malatyaspor vs Gaziantep FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/07/2020 Osmanlıspor FK 4 - 3 Balıkesirspor
 19/07/2020 Eskişehirspor 0 - 3 Boluspor
 18/07/2020 Adana Demirspor 3 - 0 İstanbulspor
 18/07/2020 Hatayspor 3 - 1 Bursaspor
 18/07/2020 Akhisarspor 3 - 4 Keçiörengücü
 18/07/2020 Giresunspor 1 - 2 Altay
 18/07/2020 BB Erzurumspor 4 - 1 Ümraniyespor
 18/07/2020 Fatih Karagümrük 3 - 0 Adanaspor
 17/07/2020 Menemenspor 1 - 1 Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
 14/03/2020 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Türkiye'de Açıklanan Corona Sonuçlarına İnanıyor musunuz?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI