Bugun...


A. Celalettin Güllapoğlu

facebook-paylas
COVID-19 ve Akla Getirdikleri
Tarih: 18-04-2020 23:06:00 Güncelleme: 19-04-2020 15:56:00


 

Ülkemiz ve Dünyanın içinde bulunduğu duruma üzerinde durduğumuz noktanın dışına çıkarak küresel ortamın en dışından bakıp kişisel bir analiz yapmayı ve buradan hareketle bazı tahminlerde bulunmayı düşündüm.

 

Karşımızda duran tablo, tamamı boyanmamış, bazı parçaları belirsizlikler içeren ve son kat boyasının ne zaman çekileceği henüz tam olarak bilinmeyen bir tuval görüntüsü taşımaktadır.

 

Yaşadığımız küresel salgın krizi, muhtemelen insanoğlunun var oluşundan beri yeryüzü tarihindeki en benzersiz ve etkileri nedeniyle birçok şeyi tersyüz eden bir yapıya sahip. Salt sayısal insan kayıpları bakımından karşılaştırıldığında, önceden yaşanmış ünlü salgınlara göre (şimdilik) daha az sayıda insanın kaybedildiği bir salgın olarak görünmekte. Konu, tüm nitelikleriyle dikkate alındığında ise diğerleriyle COVID-19 salgını arasında bariz farklar göze çarpmaktadır. Bu teknolojik farlılıklar arasında önde gelenleri, tıpta ulaşılan düzey, insanların hastalıklardan korunma, hijyen yöntem ve uygulamaları, bağışıklıklarını geliştirmek için harcadıkları çaba ve bu olgunun en önemli göstergesi olan ortalama insan ömründeki uzamadır.

 

Sayılan bu farklılıklar hesaba katıldığında, geçmişteki kayıplara göre daha az sayıda kayıp meydana gelmesi, aslında erişilmemesi gereken yüksek bir kayıp düzeyine ulaşılmış olduğu gerçeğini ortaya çıkarmaktadır.

 

Önümüzdeki en kötü senaryolardan biri de, “evde kal” ifadesiyle tanımlanan mevcut zorunlu sosyal izolasyon ortamında, yıkıcı bir deprem felaketinin meydana gelmesidir. Bu ihtimalin çözümsüzlüğü düşünüldüğünde, aklımızın almayacağı bir felaket ortamıyla karşılaşılabilir.

 

Yakın geleceğin neler getireceği değerlendirildiğinde ise önümüzde duran, günümüzün teknolojik ortamının geçmiş dönemlerle kıyas kabul etmeyecek değişiklikler içerdiği gerçeğidir.

 

Günümüzde sahip olduğumuz yer değiştirme olanak ve yetenekleri, iletişimde ulaşılan “küresel köy” tanımına uydurulabilecek bilgi alışveriş yoğunluğu ve hızı, özgürlük ve bir merkezden kontrol edilebilirlik karşıt niteliklerinin sürekli devinim ve çatışma ortamı, ekonomik gücün gittikçe daha fazla oranda belirli merkezlerin kontrolüne geçmesi gibi çok sayıda bileşen, günümüzle geçmiş arasındaki uçurumların akla ilk gelenleridir.

 

Kayıplar ve yayılma hızı bakımından insanlığı şaşkınlık, izolasyon ve çaresizlik sarmalına iten bu manzara sonunda, gelecekle ilgili kaygıların artmasına bağlı olarak “hiçbir şeyin salgından önceki gibi olmayacağı” değerlendirmesi güç kazanmaktadır. İnsanoğlu, bu topyekûn saldırı karşısında acze düşmüş, ülkeler, salgınla mücadele güçlerini iç ortamlarına yöneltirken başka ülkelerle anlaşmazlık ve çatışma olgularını ikinci plana itmek, ertelemek veya dondurmak durumunda kalmışlardır. Yer değiştirme sınırlamaları nedeniyle ulaşım araçlarının kullanım yoğunluğundaki düşüş, enerji tüketimini azaltmış, yanı sıra ekonomik veriler karmaşık bir belirsizliğe doğru yönelmiştir. Ekonomik sistemler yeniden sorgulanmaya başlamış, sosyal devlet ya da yönetim biçimi az ya da çok ön plana alınmak zorunda kalınmıştır.

 

Yakın gelecekten itibaren canlılık kazanacak ve gözden düşecek sektörlerle ilgili şimdiden bazı belirtiler ortaya çıkmaktadır. Yapay Zeka çalışmalarının emekleme döneminde bulunması çerçevesinde ortaya çıkacak işsizlik ve insan-makine ilişkilerinin geleceği henüz yeni yeni analiz edilmeye başlanmışken gelinen durum, bu gerçeklerle çok kısa sürede yüz yüze kalınacağını ortaya koymuştur. Etki ve tepki gerçekliği, yapay zeka ve bilişim teknolojilerinde atılım yapmayı zorunlu kılacaktır. Sanal ortamın çeşitli biçimleri, robotik ve android sistemlerde sıçramalara neden olacak, artırılmış sanal gerçeklik (augmented virtuality) tüm sektörlerin önemli bir bileşeni haline gelecektir.

 

Yerel ve küresel düzeyde mikrobiyolojik güvenlik ön plana çıkacaktır. Terörizmin yeni olanaklara yönelimi gibi nedenlerle alınacak temel ve ek önlemler, kişilerin çoğunlukla zorunlu olarak rıza göstereceği özgürlük kısıtlamalarını ve merkezi kontrol mekanizmalarının güçlenmesini gündeme getirecektir. Kitle sporları ve konser gibi sosyal birliktelikler uzun süre askıya alınacak, şu andaki sporun yıldızları muhtemelen erken emeklilikle karşı karşıya kalacaklardır. Toplu gösteriler ve spor, yeni biçimsel değişikliklere uğrayacaktır.

 

Eğitim biçimi, başlangıcından beri tüm teknolojik ve bilimsel gelişim ve değişimlere rağmen biçimsel anlamda “kara tahta” ve “sınıf” atmosferinden çıkamamıştı. Şimdi zorunlu bir değişim süreci kaçınılmaz görünmektedir. Uygulamalı eğitimler ve simülasyonlu eğitimlerde holografik uygulamalar uzaktan eğitimlerle bütünleşik özellik kazanacaktır.

 

Geleceğin en canlı sektörünün gıda ve tarım sektörü olacağı gerçeği şimdiden karşımızda  durmaktadır. Bu gerçek, coğrafya, doğal kaynaklar ve meteorolojik ortamla bütünleşik olarak ön plana çıkacak. Elde etme ve güç üstünlüğü mücadelelerinde enerji sektörüyle başa baş gidecektir.

 

Hava taşımacılığının turizm bacağı, turizm sektörünün yaşayacağı büyük sıkıntıdan payını alacaktır. Bu kapsamda, denizyolu taşımacılığı için de benzer bir durum söz konusu olacaktır. Denizcilik sektöründe insansız gemilerle ulaştırma ve bununla ilgili düzenlemelerin büyük ivme kazanacağı, orta düzeyde eğitimli gemici personele ihtiyacın azalmasına bağlı olarak bu mesleğin kümülatif ölçekte çekiciliğini büyük ölçüde yitirebileceği, savaş denizciliğinin ise şimdilik stabil bir nitelik taşıyacağı öngörülebilir.

 

Mikrobiyolojik tehdit olasılıklarına bağlı olarak uzay çalışmalarındaki bazı yaklaşımların ivme kaybedeceği düşünülebilir. Zira uzay ortamında izole durumdaki insanların benzer bir tehdit karşısında topyekûn imhalarının bir olasılık olarak hesaba katılması gerekecektir.

 

Her zaman olduğu gibi, bilimi, gelişmiş aklı temel alan, planlama alışkanlıkları ve çağdaş yönetim işlevselliğine sahip insan topluluklarının, önümüzdeki belirsiz geleceği en az hasarla, hatta önemli ivmeler kazanarak göğüsleyebilecekleri gerçeği önümüzde net olarak durmaktadır.



Bu yazı 711 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/06/2020 Başakşehir FK vs Alanyaspor
 12/06/2020 Beşiktaş vs Antalyaspor
 12/06/2020 Çaykur Rizespor vs Galatasaray
 12/06/2020 Fenerbahçe vs Kayserispor
 12/06/2020 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 12/06/2020 Gençlerbirliği vs Konyaspor
 12/06/2020 Göztepe vs Trabzonspor
 12/06/2020 Sivasspor vs Denizlispor
 12/06/2020 Yeni Malatyaspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/06/2020 Giresunspor vs İstanbulspor
 19/06/2020 Adana Demirspor vs Osmanlıspor FK
 19/06/2020 Altay vs Akhisarspor
 19/06/2020 Balıkesirspor vs Menemenspor
 19/06/2020 BB Erzurumspor vs Eskişehirspor
 19/06/2020 Boluspor vs Altınordu
 19/06/2020 Giresunspor vs Adanaspor
 19/06/2020 İstanbulspor vs Hatayspor
 19/06/2020 Keçiörengücü vs Bursaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Bandırmaspor vs Kahramanmaraşspor
 18/07/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Sivas Belediyespor
 18/07/2020 Eyüpspor vs Van Spor
 18/07/2020 Kastamonuspor vs Etimesgut Belediyespor
 18/07/2020 Kırşehir Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 18/07/2020 Niğde Anadolu FK vs Bodrumspor
 18/07/2020 Sakaryaspor vs Kardemir Karabükspor
 18/07/2020 Tuzlaspor vs Uşak Spor
 25/07/2020 Ankara Demirspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Çankaya FK vs Tokatspor
 18/07/2020 Düzcespor vs Manisaspor
 18/07/2020 Erzin Spor vs Artvin Hopaspor
 18/07/2020 Karaköprü Belediyespor vs Serik Belediyespor
 18/07/2020 Silivrispor vs 52 Orduspor FK
 18/07/2020 Şile Yıldızspor vs Kızılcabölükspor
 18/07/2020 1928 Bucaspor vs Sultanbeyli Bld.
 18/07/2020 24Erzincanspor vs Yomraspor
 18/07/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Çatalcaspor
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Türkiye'de Açıklanan Corona Sonuçlarına İnanıyor musunuz?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI