Bugun...



Rize'de Dereler Kurudu

Rize’de HES projeleri sebebiyle dereler kurudu. Bölge çöle döndü

facebook-paylas
Tarih: 09-06-2018 08:50

Rize'de Dereler Kurudu

Türkiye’nin en çok yağış alan ili olan Rize’de, hidroelektrik santral (HES) projelerinin bulunduğu vadilerdeki dere yatakları kurudu. Dere sularının tünele alındığı Güneysu ilçesindeki Gürgen Deresi, bu yaz bölgede ilk kuruyan dere oldu.

 

Eldeki verilere göre yılda ortalama 2 bin 400 kilogramlık yağış oranı ile sadece Türkiye’nin değil Avrupa ve Dünyanın da en çok yağış alan bölgelerinden olan Rize’de, HES projelerinin bulunduğu vadilerdeki dere yatakları adeta kuruma noktasına geldi.

 

İkizdere’de, zamanın Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açılışını yaptığı Cevizlik HES ile daha sonra üretime geçen projeler su debisini oldukça azalttı. Yine Erdoğan’ın ‘ana-baba ocağım’ dediği Güneysu’da da HES için suyunun tünele alındığı Gürgen Deresi ile Çalık Holding’in Adacami HES projesi suyu başka vadiye aktarılan Salarha (Askaroz) Deresinin suyu azaldı. Derenin büyük bir bölümü de bu yıl kurudu.

 

Bunun İçin Değer miydi?

 

Yapılan çalışmalara ve açılan HES projelerine karşı, siyasilerin ve bakanlıkların açıkladığı üretim oranları ve maliyetler ise hiç de beklendiği gibi olmadı. Zamanında sayıları az da olsa projelere onay veren yurttaşlar bile ‘HES için bunca derenin kurutulmasına değer miydi’ şeklinde tepkiler veriyor.

 

Rize’nin en geniş ve uzun vadilerinden olan Salarha Vadisi de kuruma aşamasına geldi. Başka bir vadi olan Güneysu Vadisinde kurulan 28 megavat kurulu gücündeki Adacami HES projesi nedeniyle, Salarha Deresinin suyu, Yiğitler Köyü’ndeki regülatör sahasından tünele alınarak, 4 kilometre boyunca taşındı. Derenin suyu, Güneysu Vadisi’nde kurulan ve o dönemde CEO’luğunu şimdiki Enerji Bakanı Berat Albayrak’ın yaptığı Çalık Holding’e ait santrala aktarıldı. Santrala alınan su 8 kilometre sonra Güneysu Deresi ile buluşma noktasına 500 metre kala ise yeniden Salarha Deresi’ne bırakıldı. Ancak 8 kilometre boyunca suyu azalan ve bazı alanlarda ikiye ayrılan dere yatağının bir bölümü tamamen kurudu.

 

Sularımızı Aldılar

 

Salarha Deresinin eskiden çok coşkulu aktığını anlatan vadi sakinleri, “Eskiden bu dere öyle akardı ki, havada uçan kuşu kapardı. Köprü üzerlerinden akardı. HES yapıldıktan sonra hepsi kurudu. Sularımızı aldılar” diye konuştu.

 

Bu gidişle gelecekte salgın hastalıklarla karşı karşıya kalınabileceği endişesini taşıyan köylüler, Salarha Vadisi boyunca 2 belde ile 45 köy ve mahalle bulunduğuna dikkat çekerek, “İnsanlarımız eskiden derelerde yüzerdi. Derelerde balık tutardı. Şimdi yüzülecek dere yok. Dere olduğu bile belli değil. Keşke böyle olmasaydı” diyor.

 

12 HES Devrede

 

Rize’nin İkizdere, Çayeli Senoz, Güneysu ve Salarha Vadilerindeki dereler üzerinde toplam 12 HES kurulu.

 

Sonuçları Yaşayarak Gördük

 

Konuyla ilgili açıklama yapan Derelerin Kardeşliği Platformu (DEKAP), vadilerin ve yaşam alanlarının bu duruma gelişindeki en büyük sorumluluğun HES projelerini bölgeye dayatan, ormanı ve suyu katleden projeleri savunan Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu’nda olduğu söylüyor. Açıklamada ayrıca, “Projelerin nereye varacağı ve doğal yaşam alanlarına nasıl zarar vereceği mahkeme kararları ile ortaya konulmasına rağmen HES’lerin yapılması, HES’lerin doğayı nasıl yok etiğini yaşayarak gösterdi herkese. Derelerimiz kurudu” denildi.

 

Verilerle Hes'lere Terk Edilen Karadeniz

 

Öte yandan Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın verilerine göre, Karedeniz Bölgesi’nde son 10 yıl içerisinde toplam kapasitesi 20,3 milyar kilovat/yıl (kWh/yıl) olan 203 Hidroelektrik Santral (HES) yapıldı. Bakanlık verilerinde, Karadeniz Bölgesi’nde 2017 yılı itibarıyla inşaatı devam eden, toplam kapasitesi 7 milyar kWh/yıl olan 20 HES projesi bulunduğu belirtildi. Etüt ve proje aşamasında ise toplam 5.8 milyar kWh/yıl kapasiteli, 123 HES projesi bulunduğu kaydedildi.

 

Bakanlıklarca Karadeniz Bölgesi’ndeki HES sayısının artırılmasıyla ilgili çalışmalar devam ederken, bölgede çevrecilerin tepkisi de sürüyor. Çevreciler HES’lerin bölgede insan ve diğer canlıları olumsuz yönde etkilediğini savunuyor. Ordu, Rize ve Samsun’da da çeşitli sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlar, HES’lere itirazlarını dile getiriyor. DEKAP verilerine göre ise Doğu Karadeniz’de 700 civarında HES projesi planlandı. Bunlardan üretime alınanlarla birlikte 145’inin yapımına başlandı ve bazıları tamamlanarak deneme üretimine geçti. Bu santrallara karşı 115 iptal, yürütmeyi durdurma ve ÇED iptali istemiyle dava açıldı. Bunlardan 34 davada mahkemeler yürütmeyi durdurma ve ÇED raporlarının iptali yönünde karar verdi. Ama çalışmalar yeniden süreçlendirilerek devam etti.

 

Kaynak: Ömer Şan / Birgün Gazetesi




Bu haber 2004 defa okunmuştur.


FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER ÇEVRE Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 3 3 0 0 8 3 9 +5
2 Çaykur Rizespor 4 2 0 2 4 2 8 +2
3 Fenerbahçe 3 2 0 1 8 2 7 +6
4 Yukatel Denizlispor 4 2 1 1 4 1 7 +3
5 Galatasaray 4 2 1 1 5 5 7 0
6 Gazişehir Gaziantep 4 2 1 1 8 9 7 -1
7 Yeni Malatyaspor 4 2 2 0 10 5 6 +5
8 Trabzonspor 4 1 0 3 6 5 6 +1
9 Konyaspor 4 1 0 3 4 3 6 +1
10 Sivasspor 4 1 1 2 6 4 5 +2
11 Antalyaspor 4 1 1 2 5 6 5 -1
12 MKE Ankaragücü 4 1 1 2 2 5 5 -3
13 Beşiktaş 4 1 2 1 6 7 4 -1
14 Medipol Başakşehir 4 1 2 1 4 7 4 -3
15 Kayserispor 4 0 2 2 5 7 2 -2
16 Göztepe 4 0 2 2 0 4 2 -4
17 Gençlerbirliği 4 0 3 1 4 9 1 -5
18 Kasımpaşa 4 0 3 1 2 7 1 -5
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 4 3 1 0 9 5 9 +4
2 Bursaspor 4 3 1 0 8 5 9 +3
3 Keçiörengücü 4 2 0 2 3 1 8 +2
4 Hatayspor 3 2 0 1 7 2 7 +5
5 Fatih Karagümrük 3 2 0 1 6 3 7 +3
6 Altay 4 2 1 1 6 5 7 +1
7 Akhisarspor 4 2 1 1 3 2 7 +1
8 Adana Demirspor 4 1 0 3 2 0 6 +2
9 Balıkesirspor 4 2 2 0 4 4 6 0
10 İstanbulspor 4 1 1 2 7 7 5 0
11 Adanaspor 4 1 1 2 5 5 5 0
12 Altınordu 4 1 2 1 5 4 4 +1
13 BB Erzurumspor 4 1 2 1 4 5 4 -1
14 Osmanlıspor FK 4 1 2 1 5 7 4 -2
15 Menemenspor 4 1 2 1 3 6 4 -3
16 Boluspor 4 0 3 1 1 5 1 -4
17 Giresunspor 4 0 3 1 4 10 1 -6
18 Eskişehirspor 4 0 3 1 4 10 5 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 3 3 0 0 13 4 9 +9
2 Afjet Afyonspor 3 2 0 1 10 3 7 +7
3 Samsunspor 3 2 0 1 6 2 7 +4
4 Sancaktepe Bld 3 2 1 0 7 3 6 +4
5 Tarsus İdman Yurdu 3 2 1 0 5 3 6 +2
6 Yeni Çorumspor 3 2 1 0 3 2 6 +1
7 Bak Spor 3 1 0 2 4 2 5 +2
8 İnegölspor 3 1 1 1 3 3 4 0
9 Zonguldak Kömürspor 3 1 1 1 2 2 4 0
10 Hekimoğlu Trabzon 3 1 1 1 8 9 4 -1
11 Sarıyer 3 1 1 1 1 2 4 -1
12 Pendikspor 3 1 2 0 3 4 3 -1
13 1922 Konyaspor 3 1 2 0 3 5 3 -2
14 Gümüşhanespor 3 1 2 0 2 4 3 -2
15 Kırklarelispor 3 0 1 2 3 7 2 -4
16 Amed Sportif 3 0 2 1 1 3 1 -2
17 Hacettepe Spor 3 0 2 1 2 10 1 -8
18 Şanlıurfaspor 3 0 3 0 0 8 6 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 3 3 0 0 8 3 9 +5
2 Artvin Hopaspor 3 2 0 1 6 3 7 +3
3 Buca FK 3 2 0 1 6 3 7 +3
4 Çatalcaspor 3 2 0 1 6 3 7 +3
5 Karaköprü Belediyespor 3 2 0 1 3 1 7 +2
6 Yomraspor 3 1 0 2 2 1 5 +1
7 Erzin Spor Kulübü 3 1 1 1 2 2 4 0
8 Düzcespor 3 1 1 1 1 1 4 0
9 Çankaya FK 3 1 1 1 3 4 4 -1
10 Kızılcabölükspor 3 1 2 0 5 7 3 -2
11 Sultanbeyli Bld. 3 0 1 2 2 3 2 -1
12 Silivrispor 3 0 1 2 1 2 2 -1
13 24 Erzincanspor 3 0 1 2 2 4 2 -2
14 Yeni Orduspor 3 0 1 2 1 3 2 -2
15 Tokatspor 3 0 2 1 2 4 1 -2
16 Şile Yıldızspor 3 0 2 1 1 3 1 -2
17 68 Aksaray Belediyespor 3 0 2 1 1 3 1 -2
18 Manisaspor 3 0 1 2 1 3 4 -2
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/09/2019 Alanyaspor vs Fenerbahçe
 20/09/2019 Göztepe vs Konyaspor
 21/09/2019 Kasımpaşa vs Antalyaspor
 21/09/2019 Kayserispor vs Yukatel Denizlispor
 21/09/2019 Fenerbahçe vs MKE Ankaragücü
 22/09/2019 Çaykur Rizespor vs Gazişehir Gaziantep
 22/09/2019 Gençlerbirliği vs Alanyaspor
 22/09/2019 Yeni Malatyaspor vs Galatasaray
 23/09/2019 Beşiktaş vs Medipol Başakşehir
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/09/2019 Hatayspor vs Fatih Karagümrük
 20/09/2019 BB Erzurumspor vs Adanaspor
 20/09/2019 İstanbulspor vs Balıkesirspor
 21/09/2019 Ümraniyespor vs Boluspor
 21/09/2019 Altay vs Keçiörengücü
 21/09/2019 Osmanlıspor FK vs Altınordu
 21/09/2019 Adana Demirspor vs Bursaspor
 22/09/2019 Giresunspor vs Fatih Karagümrük
 22/09/2019 Eskişehirspor vs Menemenspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/09/2019 Kırşehir Belediyespor vs Elazığspor
 21/09/2019 Niğde Anadolu FK vs Kastamonuspor 1966
 21/09/2019 Bandırmaspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 21/09/2019 Bodrumspor vs Van Spor
 21/09/2019 Ergene Velimeşe vs Sivas Belediyespor
 21/09/2019 Tuzlaspor vs Sakaryaspor
 21/09/2019 Uşak Spor A.Ş. vs Ankara Demirspor
 21/09/2019 Kahramanmaraşspor vs Etimesgut Belediyespor
 21/09/2019 Kardemir Karabükspor vs Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/09/2019 Artvin Hopaspor vs Tokatspor
 21/09/2019 Manisaspor vs Karaköprü Belediyespor
 21/09/2019 Yomraspor vs Yeni Orduspor
 21/09/2019 24 Erzincanspor vs Buca FK
 21/09/2019 Erzin Spor vs Düzcespor
 21/09/2019 68 Aksaray Belediyespor vs Silivrispor
 21/09/2019 Çatalcaspor vs Serik Belediyespor
 21/09/2019 Kızılcabölükspor vs Sultanbeyli Bld.
 21/09/2019 Şile Yıldızspor vs Çankaya FK
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

AKP 17 yılda İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde ne kadar yolsuzluk yapmıştır?


GÜNLÜK BURÇ
HABER ARA
YUKARI YUKARI