Yeni yılla birlikte ABD Başkanı Trump’ın hamleleri hız kesmeden devam ediyor. Venezuela’dan sonra Grönland dosyasını açan Trump yönetimi, Avrupa’nın her türlü tavizi sunmasına rağmen[1] kimseyi dinlememeye kararlı olduğu görülüyor.

Beyaz Saray sözcüsünün Avrupa’nın Grönland’a birliklerini konuşlandırıp tatbikat yapmasının görüşlerini değiştirmeyeceğini söylemesi[2], ABD ve Danimarka arasında yapılan görüşmelerden sonuç çıkmaması[3] ve Grönland’ı ilhak etmeye yönelik yasa tasarısının ABD Kongresi’ne sunulması[4] Trump’ın adayı işgal etmek dışında bir fikri olmadığını gözler önüne seriyor. İzlanda’nın 52. eyalet olacağına dair yapılan “şakalar”[5] da ABD’nin Avrupa’yı artık basit bir parya olarak gördüğünün açıktan bir itirafı oluyor.

Avrupa’nın Kimlik ve Güç Mücadelesi

ABD’nin adayı işgal etmede kararlı olduğunu göstermesine rağmen Avrupa’nın bir kısmının ortaya koyduğu tavırlar, bir farsın oynandığı hissiyatını yaratıyor.

Hiçbir kuralı ya da kurumsallığı umursadığını açıkça söyleyen Trump’a karşı NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin “sakin olun, sorun yok” demesi[6] bunun bir örneği. Avrupa Birliği (AB) içindeki kimi diplomatların Ukrayna’daki Zelenski yönetimini garanti etmesi ya da Çin ile Rusya’nın Arktik Okyanusu’nda cirit atmalarını önlemesi karşılığında Grönland’ın ABD’ye verilebileceğini söylemesi[7] de bir başka örneği.

Bunlarla birlikte Trump’ın “nobranlığına” karşı Avrupa’da harekete geçmeye başlayanlar da var.

Almanya’nın Grönland için NATO misyonu önermesi[8], Danimarka ve Fransa başta olmak üzere bazı ülkelerin az sayıda da olsa adaya asker göndermesi[9], Danimarka Genelkurmay Başkanı’nın “Grönland’ı savunmaya hazırım” demesi[10], Danimarka’nın İspanya’yı “sıra sizde” diye uyarması[11], ABD’nin adayı işgal etmesini önleyemeyecek olsa da Avrupa’nın bir kimlik ve güç ortaya koyması açısından önem taşıyor.

Öte yandan 100 bin kişilik Avrupa ordusu kurulması fikri[12], AB’nin Amerikan teknoloji devlerine karşı yaptırım hazırlığında olması[13], Almanya’nın savunma sanayisinin devasa boyutlara ulaşması[14] ve Almanya Başbakanı Merz’in “Rusya bir Avrupa ülkesidir” çıkışında bulunması[15] ise Avrupa’nın Almanya öncülüğünde ABD’den ayrı ve özgün bir güç olma çabasını başlatıp hızlandırabilir.

Fakat Ukrayna’ya alınacak silahlar konusunda Almanya ve Fransa’nın anlaşmazlık içinde olması[16] ve ABD’nin ekonomik baskılarına karşın iç pazarı güçlendirme çabalarına rağmen AB üyeleri arasındaki ticaret hacminin 10 yıl sonra daralması[17], Avrupa’nın içerideki birliğinin sağlanmasının pek de kolay olmayacağını gösteriyor.

Ve içeride birlik sağlanmadıkça da Avrupa’nın ABD’den “parya” muamelesi görmemek için ortaya koymaya çalıştığı kimlik ve güç kazanma mücadelesinin de zafere ulaşması pek mümkün gözükmüyor.