Bugun...


Dr. Suat Kamil Aksoy

facebook-paylas
Altın Standardı: Bitmeyen Akılsızlık
Tarih: 22-10-2020 13:16:00 Güncelleme: 22-10-2020 13:16:00


 

Paranın ne olduğu hakkındaki bilgisizlik olanca hızıyla devam ediyor. Değerin ve rantın doğası adlı kitabımın basılmasının ardından bir yıla yakın zaman geçti. Açık istihbarat gizli servisler dünyayı yöneten yüksek akıllar ya da güçler uyumaya devam ediyorlar. Varlıkları şüpheli gibi görünüyor.

 

Hatırlayalım. İnsanlık başka bir mekanizma olmadığında para olarak altın gibi değerli metalleri kullanma eğiliminde oluyordu. Altın bu bakımdan en gözde metal oldu. Olayı İngiltere'den başlatalım.

 

Sanayinin kurulup dev adımlarla dünyayı fethetmesini sağlayan ülkenin bir merkez bankası vardı. Karmaşık bir dönemin ardından altın karşılığında kağıt para basma yetkisi bu bankada merkezi hale gelmişti.. Yöntem basitçe şöyle. 1000 altın karşılığında 1000 sterlin basıyorsunuz. Kağıtlar piyasada dolaşmaya başlıyor. Ama bir süre sonra görülüyor ki kimse bu paraları geri getirip altınını almaya kalkışmıyor. Bir noktadan sonra diyorsunuz.

 

ki biz bunun on katı kağıt para basabiliriz. Piyasa kağıt para talep ettikçe artık eldeki altın deposunu büyütmüyorsunuz. Bir de kanun çıkarılıyor. Merkez bankası elindeki altın rezervinin on katı kadar para basma yetkisine sahiptir. Böylece eskiden. 10 bin altınla dönen piyasa artık 1000 altınla dönmeye başlıyor. Dahası bu bin altın da hiç depolardan çıkıp aşınmak zorunda kalmıyor. Güzel iş. Pratik akıl ve pratik çözüm.

 

Bazı kriz anlarında piyasanın emdiği para deponun on katını aşıyor ve yasa gereği piyasadan altın çekilmek durumunda kalınıyor ve yeterli altın bulunamadığında kritik para ihtiyacının karşılanamaması durumuyla yüzleşiliyor. Benzer durumlar yetmişli yıllarda dolar için de yaşanıyor. Bunların ardından basılan para ile saklanan altın miktarı arasında herhangi bir orantı gözetilmesinden vazgeçiliyor. Bu büyük günah Amerikan Merkez Bankası’nın üzerinde kalıyor. Ancak kimse günahı bilerek isteyerek işlemedi. Günah işlenmek zorunda kalındı. Öyle olduğu için de insanlık bu büyük günahın ağırlığını hep üzerinde hissetti. Şimdi genel olarak günahın garantörü ve elebaşısı olarak ABD güven vermemeye başladı galiba.

 

Bir süredir tüm ülkelerin merkez bankaları hem ABD hem de başka ülke kasalarındaki altınlarını kendi evlerine alıyorlar. Bir yandan da altın stoklarını artırmaya çalışıyorlar. Muhtemelen eski günahın bir bedelinin olacağı kaygısı her yeri sarmış durumda ve herkes kendi adına tövbe edip cezadan kurtulmaya çalışıyor.

 

İnsanlık tarihi saçma inanışlar adına yapılmış milyonlarca aptallıkla dolu. İşte bu durum aptallıkların en büyüklerinden birisi. Bir zamanlar arabaların atlarla çekildiğini biliyoruz. Motor icat olduktan sonra hala bir arabanın önünden en az bir atın yürümesinin gerektiğine inanıyor olsaydık ne olurdu. Olay buna benziyor. Para birimlerinin merkez bankalarında tutulan altın rezervine bağlı olduğu düşüncesi hayat tarafından yerle bir edilmiş bir hurafeden ibarettir.

 

Bir merkez bankası kasasında duran 1000 altına güvenerek her biri bir altın değerinde 10 bin sterlin bastığında ve bunları piyasaya sürdüğünde kendi hesabını 11 bin sterline yükseltmiş olur. Hesabındaki bu değerlerle ister hisse senedi satın alsın isterse bunları çeşitli bono ve tahviller edinmek için kullansın hiç bir önemi yoktur. Dünya sistemi içerisinde merkez bankalarına altın yerine dolar rezervi tutma yoluyla günahtan korunulabileceği de empoze edilmişti. Gerçekte bu durum da aynı aptallığın başka bir tezahürüdür.

 

Gerçekte hiç bir merkez bankası altın ya da herhangi bir başka dövizi rezerv olarak bulundurmak zorunda değildir. Çünkü zaten piyasaya sürdüğü para kadar değeri kendi sermayesi haline getirmiştir. Yapması gereken tek şey bu biricik sermayesini koruyup büyütebilecek yatırımlar yapmaktır.

 

Para biriminin kur değişimi yoluyla değersizleşmesi merkez bankasının problemi değildir. Aynı şekilde piyasa aktörlerinin enflasyon yaratıcı alışkanlıkları nedeniyle oluşan değersizleşme de yine merkez bankasının problemi değildir. Merkez bankası sadece piyasada kendiliğinden oluşmuş olan faiz oranıyla uyumlu hareketler içerisinde olabilir. Piyasaya göre biraz açı yapmaya kalkıştığında ise kendi sermayesini koruyor ya da güçlendiriyor olmalıdır. Ötesi hükumetlerin ve piyasa aktörlerinin işidir.

 

Zaten enflasyon yaratan her gelişme merkez bankasının karlarını mutlaka yükseltir. Bir merkez bankasından kendi ayağına sıkması beklenemeyeceğine göre bu konularda ilerleme kaydetmek ekonominin diğer aktörlerinin ve hükümetlerin görevidir. İşlerini düzgün yapamadıklarında ülkede üretilen toplam değerin yani hasılanın eskisine göre daha büyük bir parçasını merkez bankasına kaptırmış olurlar. Böyle bir olay gerçekleştiğinde kimsenin merkez bankalarını suçlaması doğru değildir. Herkes görevini gerektiği biçimde yapıyorsa yani herkes kendi kazancını optimize etmeye çalışıyorsa enflasyon oranı sıfıra doğru yakınsamak zorundadır. Merkez bankası bakın yaptıklarınızla benim karlarımı artırıyorsunuz dikkatli olun biçiminde kimseyi uyarmak zorunda değildir. Kendi paylarını azaltıcı işlemlere imza atanların yapmaları gereken tek şey kendilerine çeki düzen vermeleridir. Hatta bu bakımdan merkez bankalarının birer anonim şirket olarak borsalarda yerlerini almaları gayet uygun olacaktır.

 

Bir merkez bankası olağan faaliyeti çerçevesinde enflasyon yaratabilme yeteneğinden yoksundur. Zaten yoksun da olmalıdır. Kur yönetimi gümrükler teşvik prim vergi sübvansiyon hükumetlerin araçları ve görevleridir. Bu görevler merkez bankasının göreviyle karşıtlık teşkil eder ve bu nedenle merkez bankalarının hükumetlerden bağımsız olmaları gerekir.

 

Böyle olmadığında bir hükümet bir taraftan yaptığı saçmalıkların eseri olan kayıplarını merkez bankasının karlarından karşılamaya kalkışabilir. Bu işin sonu yoktur. Görevler yapılmayıp savsaklanmış olur.

 

Gelelim altın standardına geri dönüş adımcıklarına. Bu ahmaklığın eseri olarak ya da şöyle diyelim bir yerlerde bütün dünya adına alınmış ahmakça karar yüzünden altın fiyatı her geçen gün ya da yıl yükseliyor. Altın fiyatlarının geçmiş seyrine hiç uymayan olağan dışı bir fiyat hareketi yaşanıyor.

 

Bu hareketin ekonomik bir hareket olmadığını saptayalım. Yani sanayide altın ihtiyacı artmadı. Altın üretiminde zengin madenler tükenmedi. Olmakta olan şey merkez bankalarının şu ahmakça inanç uğruna altın depoluyor olmasından ibarettir. Bilindiği gibi ahmaklığa bir sınır koyamayız. Belki altın fiyatlarında devasa bir balon oluşacak ve muhtemelen balona en son katılan kitlelerin elinde olay patlayacaktır. Bugün olayın sonuna mı yaklaştık yoksa daha on katlık bir yolumuz mu var bilinmez. Belki şöyle bir hesap yapılabilir. Dünyadaki tüm merkez bankalarının emisyon hacmi toplanabilir. Bu stoklanmaya kalkışılacak altın için son sınırdır. Muhtemelen eski alışkanlık gereğince bunun onda biri üst sınır olarak düşünülebilir. Şimdi bir de mevcut altın rezervinin toplamına bakılabilir. Aradaki farkın kapandığı rakam yani toplam emisyonun onda birini mevcut altın depolarının güncel fiyatına bölüp çıkan katsayıyı güncel altın fiyatı ile çarparak elde edeceğimiz rakam altın için güncel üst fiyat sınırıdır.

 

Olay beş yıla yayılacaksa beş yılda mevcut altın üretiminin sağlayacağı rezerv şu anki rezerve eklenerek aynı işlem yapılabilir. Bu da doğal olarak daha düşük bir fiyat seviyesidir. Sonrasında altın fiyatları piyasa ihtiyacına denk düşen gerçek değerine doğru yıllar sürecek bir düşüşe geçecektir. Elbette ahmakça bir iradenin ürünü olan bu süreç yine aynı iradenin yaptığından bilinmez bir nedenle vazgeçmesiyle hızlı bir biçimde de sona erebilir. Her şey pamuk ipliğine bağlı. Piyasada değerin ve rantın doğası adıyla bir kitap dolaşıyor. İçeriğinin idrak edilmesi kolay değil ama bir yandan da an meselesi Altında hangi seviyede başlayacağı bilinmeyen ayı piyasası önümüzdeki yıllarda bana büyük paralar kazandırabilir. Böyle bir durumda kazanacağım para değil artık adımın bir yunan filozofuyla birlikte anılacak olması daha önemli olacaktır.



Bu yazı 1517 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 31 21 2 8 59 27 71 +32
2 Konyaspor 31 17 7 7 51 33 58 +18
3 Fenerbahçe 31 16 7 8 54 35 56 +19
4 Alanyaspor 31 15 9 7 57 48 52 +9
5 Başakşehir FK 31 15 11 5 43 31 50 +12
6 Adana Demirspor 31 13 8 10 46 32 49 +14
7 Hatayspor 31 14 11 6 48 46 48 +2
8 Beşiktaş 31 12 8 11 45 40 47 +5
9 Antalyaspor 31 12 11 8 36 37 44 -1
10 Fatih Karagümrük 31 12 12 7 36 45 43 -9
11 Kasımpaşa 31 11 12 8 47 44 41 +3
12 Sivasspor 31 10 10 11 42 40 41 +2
13 Galatasaray 31 11 12 8 42 45 41 -3
14 Gaziantep FK 31 11 13 7 41 44 40 -3
15 Kayserispor 31 10 13 8 43 52 38 -9
16 Giresunspor 31 10 15 6 34 39 36 -5
17 Altay 31 8 18 5 32 45 29 -13
18 Göztepe 31 7 18 6 36 53 27 -17
19 Çaykur Rizespor 31 7 19 5 30 57 26 -27
20 Yeni Malatyaspor 31 5 21 5 23 52 20 -29
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 29 18 6 5 45 23 59 +22
2 Ümraniyespor 29 17 7 5 48 28 56 +20
3 Bandırmaspor 29 16 9 4 43 25 52 +18
4 Eyüpspor 29 13 6 10 44 32 49 +12
5 İstanbulspor 28 14 8 6 44 30 48 +14
6 BB Erzurumspor 29 13 8 8 46 34 47 +12
7 Samsunspor 28 11 8 9 45 36 42 +9
8 Manisa FK 29 11 11 7 33 35 40 -2
9 Adanaspor 29 10 11 8 32 30 38 +2
10 Keçiörengücü 28 10 10 8 36 37 38 -1
11 Boluspor 28 9 11 8 32 33 35 -1
12 Tuzlaspor 28 9 11 8 25 29 35 -4
13 Menemenspor 28 8 9 11 36 44 35 -8
14 Gençlerbirliği 28 10 13 5 32 42 35 -10
15 Altınordu 29 11 17 1 33 51 34 -18
16 Denizlispor 28 9 13 6 31 40 33 -9
17 Kocaelispor 28 9 13 6 27 38 33 -11
18 Bursaspor 28 7 14 7 30 42 28 -12
19 Balıkesirspor 28 3 23 2 21 54 11 -33
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Fatih Karagümrük vs Kasımpaşa
 09/04/2022 Çaykur Rizespor vs Konyaspor
 09/04/2022 Göztepe vs Kayserispor
 09/04/2022 Beşiktaş vs Alanyaspor
 09/04/2022 Gaziantep FK vs Trabzonspor
 10/04/2022 Yeni Malatyaspor vs Giresunspor
 10/04/2022 Adana Demirspor vs Altay
 10/04/2022 Sivasspor vs Başakşehir FK
 10/04/2022 Fenerbahçe vs Galatasaray
 11/04/2022 Antalyaspor vs Hatayspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bandırmaspor vs Boluspor
 09/04/2022 Ümraniyespor vs MKE Ankaragücü
 09/04/2022 Gençlerbirliği vs Keçiörengücü
 09/04/2022 Adanaspor vs Balıkesirspor
 10/04/2022 Manisa FK vs Samsunspor
 10/04/2022 Denizlispor vs Tuzlaspor
 10/04/2022 Menemenspor vs İstanbulspor
 10/04/2022 Bursaspor vs Kocaelispor
 11/04/2022 Eyüpspor vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/04/2022 Bayburt Özel İdare Spor vs Niğde Anadolu FK
 09/04/2022 Etimesgut Belediyespor vs Sakaryaspor
 09/04/2022 Kahramanmaraşspor vs Afjet Afyonspor
 09/04/2022 Van Spor FK vs Somaspor
 10/04/2022 Serik Belediyespor vs Diyarbekir Spor
 10/04/2022 Bodrumspor vs Ankaraspor
 10/04/2022 Çorum FK vs 1461 Trabzon FK
 10/04/2022 Sarıyer vs İnegölspor
 10/04/2022 Sivas Belediyespor vs Adıyaman FK
 10/04/2022 Turgutluspor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/04/2022 1954 Kelkit Bld.Spor vs Bergama Belediyespor
 10/04/2022 Çatalcaspor vs Fatsa Belediyespor
 10/04/2022 Elazığspor vs Batman Petrolspor
 10/04/2022 Hendek Spor vs Erbaaspor
 10/04/2022 Kahta 02 Spor vs Arnavutköy Belediye
 10/04/2022 Karaman Futbol Kulübü vs Başkent Gözgözler Akademi FK
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor vs Belediye Kütahyaspor
 10/04/2022 Osmaniyespor FK vs Artvin Hopaspor
 10/04/2022 Sancaktepe FK vs Bursa Yıldırımspor
 10/04/2022 Elazığspor - Batman Petrolspor Batman Petrolspor ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Batman Petrolspor yenilmez
 10/04/2022 Nevşehir Belediyespor - Belediye Kütahyaspor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Belediye Kütahyaspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar

Sizce Türkiye'deki en büyük sorun hangisidir?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI