Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) eski HDP eş genel başkanı Selahattin Demirtaş’ın tutukluluğuna son verilmesine hükmetti.

Demirtaş, Kasım 2016’da tutuklanmıştı. HDP’li siyasetçi, 24 Haziran’daki cumhurbaşkanı seçimi çalışmalarını da Edirne Cezaevi’nde idare etmek zorunda kalmıştı.

Süreç boyunca Demirtaş’ın tahliye talebi mahkemelerce reddedilmiş, talep Anayasa Mahkemesi’nce görüşülmemişti.

Demirtaş avukatları aracılığıyla serbest seçim hakkının ihlalinin tespiti talebiyle AİHM’e başvuru yapmıştı.

Serbest seçim hakkı ihlal edildi

Demirtaş’ın başvurusuna yönelik kararını açıklayan AİHM HDP’li siyasetçinin ‘hakim önüne çıkarılma hakkı’nın ve ‘serbest seçim hakkı’nın ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi.

Avrupa mahkemesi ayrıca Demirtaş’ın ‘hak ve özgürlüklerinin kısıtlandığına’ oy çokluğuyla (altıya karşı bir) hükmetti.

HDP’li siyasetçinin ceza gerektiren bir suç işlediğine dair ‘makul şüphe’yle Türk mahkemesi tarafından tutuklandığının kabul edildiğini belirten AİHM, tutukluluğun uzatılma gerekçelerinin ‘yeterli olmadığını’ da ifade etti.

Halkın ifade özgürlüğüne yönelik adil olmayan bir engel

Eski HDP liderinin tutukluluk süresi boyunca milletvekili statüsünü koruduğunu, ancak Meclis oturumlarına katılamadığını ifade eden AİHM, bu durumun halkın ifade özgürlüğüne yönelik adil olmayan bir engel oluşturduğunu belirtti.

Mahkeme ayrıca Demirtaş’ın makul şüphe sınırlarını aşan uzun tutukluluk sürecinde referandum ve cumhurbaşkanlığı seçimleri için çalışma yapmasının engellendiğini, bunun, demokratik toplum kavramının en temel değeri olan siyasi çekişmenin önüne geçtiğini vurguladı.

Erdoğan, “Bizi bağlamaz, karşı adımlar atacağız”

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) eski HDP lideri Selahattin Demirtaş’a ilişkin kararı için, “Bizi bağlamaz, karşı adımlar atacağız” dedi.

Cumhurbaşkanı, Demirtaş’ın serbest bırakılmasının istendiği karar için şunları kaydetti: “AİHM kararları bizi bağlamaz. Bugüne kadar örgütle ilgili çoğu kararlar hepsi aleyhe. Karşılığında yapabilecek çok şeyler var. Karşı hamlemizi yapar, işi bitiririz. Terör devam ediyor.”

Hukukçulara göre, AİHM kararı bağlayıcı, Demirtaş serbest bırakılmalı

Hukukçular Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın “Bizi bağlamaz” dediği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) eski HDP lideri Selahattin Demirtaş’a ilişkin kararının Türkiye’yi bağladığı görüşünde.

Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Yaman Akdeniz, AİHM’in kararını sosyal medyadan yorumladı.

Akdeniz, AİHM’in kararının tazminatla geçiştirilebilecek bir vaka olmadığını işaret etti: “AİHM’in Selahattin Demirtaş kararı ‘neyse parası/tazminatı veririz’ tarzında değil. Sözleşme’nin 46. maddesine istinaden Mahkeme ‘derhal salıverilmesini’ emrediyor. Bu karar da hukuken iç hukukumuzu bağlayıcıdır, tavsiye niteliğinde değildir.”

Hukukçu Kerem Altıparmak da Demirtaş’ın parmaklıklar ardında kalmasının uluslararası hukuka aykırı olacağının altını çizdi: “AİHM Selahattin Demirtaş’ın tutukluluğuna son verilmesi için gereğinin yapılması gerektiğini karara bağladı. Şu andan itibaren tutuklu olması hem ulusal hem de uluslararası hukuka aykırıdır. Derhal serbest bırakılması gerekir!”

Altıparmak bir sonraki mesajındaysa Erdoğan’ın “Bizi bağlamaz, karşı adımlar atacağız” demesine atfen, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve dolayısıyla AİHM kararının Anayasa uyarınca  herkesi bağlayacağını vurgulayarak yapılacak herhangi bir hamlenin hukuki geçerlilik taşımayacağını belirtti.

Avukat Aslı Kazan da Twitter hesabından AİHS’nin 46’ncı maddesine işaret ederek kararının bağdayıcılığına vurgu yaptı.

Buna göre sözleşmeye taraf olan Türkiye, mahkemenin nihai kararına uymak zorunda.

Kazan’ın mesajı şöyle:”Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 46. maddesine göre, mahkeme kararları BAĞLAYICIDIR. “Âkit devletler, taraf oldukları davalarda Mahkemenin nihai kararına uymayı taahhüt” etmişlerdir. Kendi takdirlerine bırakılan kısım kararın ne şekilde yerine getirileceğidir.”

Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Kati Piri de Twitter hesabından, “AİHM’nin kararı net: Demirtaş acilen serbest bırakılmalı. Tutukluluğu siyasidir” diye yazdı.