Bugun...


Mehmet Akkaya

facebook-paylas
T.Hobbes ve J.Locke’tan Hegel ve Marx’a
Tarih: 11-02-2016 17:57:00 Güncelleme: 11-02-2016 17:57:00


Liberal felsefeler tarihsel olarak daha eskidir; kökleri 15. ve 16. yüzyıllara kadar uzanır. Felsefe tarihi kitapları bu konuda T.Hobbes ve J.Locke’un adını zikrederler. Marksizm ise yenidir, 19. yüzyıldan öteye geçmez. Marksizm siyasal planda sosyalizmi/komünizmi hedefler. Bu istikamette felsefe yapan filozofların başında, Marksizmi en geniş düşünce sınırlarıyla göz önüne alırsak, Hegel ve Marx’ın geldiği rahatlıkla söylenebilir. Bu anlamdaki felsefenin yıldızı bütün dünyayı aydınlatırken aydınlanan ortam, emekçiler açısından büyük umutlar vaad eden bir dönem olmuştur. Adeta ayaklar baş olmuş; emekçiler, işçiler, yoksul köylüler kısa bir süre için de olsa iktidara gelmişlerdir. Denilebilir ki, felsefe maddi silahlarını kitlelerde, kitleler de manevi silahlarını felsefede bulmuştur. Yüz yıl sonra baktığımızda bu çalışan sınıflar yani zenginliklerin kaynağı olan sınıflar iktidarlardan uzaklaştırılmış, yeniden köleleştirilmişlerdir. Yani mülksüzleştirenler mülksüzleştirilmiştir; sonraları ise yeniden başa dönüldü. Fakat bir farkla: Artık mülksüzlerin büyük bir deneyimi var, tarihi var, bilgisi var, birikimi var.

 

Çağımızın felsefesi dışında, başta liberal felsefe olmak üzere eski felsefelerin hiçbiri, çalışanlara “insan” muamelesi yapmadı, yapmadığı gibi onların yönetme yeteneklerinden de söz etmedi. Çalışanların yönetme yeteneklerinin keşfi kuşkusuz ki 19. yüzyıl felsefesine aittir. Sokrates’le başlayan büyük filozoflar kuşağının Platon ve Aristoteles gibi düşünürlerinin gözünde köleler iş gören diğer aletlerden başka bir şey değildi. Aristoteles köleleri açıkça “canlı araçlar” diye anmıştır. Siyasal ve sosyal bakımdan felsefeler “elitist felsefe” düzeyinden öteye gidememiştir. Ortaçağda ise insan, özellikle de çalışanlar, Tanrının kulundan başka bir şey değildi. Çalışanlar, “Tanrılarına itaat eder gibi efendilerine itaat etmeleri gereken” varlıklardı. Yeniçağın J.Locke gibi büyük düşünürleri açısından da kuşkusuz ki mülkiyeti olan birey daha değerliydi. Çağımızın ve günümüzün liberal felsefeleri işte bu mirası olduğu gibi almış, onu kısmen yumuşatmış olsa da katı, donuk ve dokunulmaz nitelikleriyle benimsemiştir. Marksist düşüncenin sürdüğü iz ise farklıdır. Felsefe tarihinde doğa filozoflarından, Demokritos ve Epikuros gibi maddecilerden ve sofistler olarak bilinen sorgulayıcı ekolün ağırlığı ve önemi bilinir. İşte Marksizm, yeni düşünce kaynaklarının dışında, olsa olsa bu tarihsel ekollere yakın ve yatkındır. Genel olarak insan özelde de üretim içindeki insanın gücünü keşfetme onuru, bu kaynaklardan da beslenmiş olan Hegel’e ve özellikle de bir noktaya kadar onu maddeci titizlikle gözlemleyen Marx’a aittir. Emekçilere yol haritasını diyalektik düşüncenin kurucusu da olan işte bu filozoflar vermiştir. Haritada yollar doğru çizilmişti, çok geçmeden sonuçlar alındı: Fransa’da (Paris’te), Rusya’da, Çin’de ve Doğu Avrupa’da…



Bu yazı 2414 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Malatyaspor 2 2 0 0 4 1 6 +3
2 Kayserispor 2 1 0 1 2 0 4 +2
3 Atiker Konyaspor 2 1 0 1 6 5 4 +1
4 Galatasaray 1 1 0 0 3 1 3 +2
5 Medipol Başakşehir 1 1 0 0 2 0 3 +2
6 Kasımpaşa 1 1 0 0 3 2 3 +1
7 Beşiktaş 1 1 0 0 2 1 3 +1
8 Trabzonspor 2 1 1 0 3 3 3 0
9 Fenerbahçe 2 1 1 0 2 2 3 0
10 Sivasspor 2 1 1 0 2 3 3 -1
11 Bursaspor 2 0 1 1 1 2 1 -1
12 Antalyaspor 2 0 1 1 3 5 1 -2
13 BB Erzurumspor 1 0 1 0 2 3 0 -1
14 Çaykur Rizespor 1 0 1 0 2 3 0 -1
15 Akhisarspor 1 0 1 0 1 2 0 -1
16 Alanyaspor 1 0 1 0 0 1 0 -1
17 Göztepe 1 0 1 0 1 3 0 -2
18 MKE Ankaragücü 1 0 1 0 1 3 0 -2
Takım O G M B A Y P AV
1 Giresunspor 1 1 0 0 3 1 3
2 Hatayspor 1 1 0 0 3 1 3
3 İstanbulspor 1 1 0 0 4 3 3
4 Ümraniyespor 1 1 0 0 2 1 3
5 Altay 1 1 0 0 1 0 3
6 Boluspor 1 1 0 0 1 0 3
7 Gençlerbirliği 1 1 0 0 1 0 3
8 Adanaspor 1 0 0 1 1 1 1
9 Balıkesirspor Baltok 1 0 0 1 0 0 1
10 Adana Demirspor 0 0 0 0 0 0 0
11 Afjet Afyonspor 0 0 0 0 0 0 0
12 Eskişehirspor 0 0 0 0 0 0 0
13 Gazişehir Gaziantep FK 0 0 0 0 0 0 0
14 Altınordu 1 0 1 0 1 2 0
15 Elazığspor 1 0 1 0 1 2 0
16 Denizlispor 1 0 1 0 0 1 0
17 Kardemir Karabükspor 1 0 1 0 0 1 0
18 Osmanlıspor FK 1 0 1 0 0 1 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Bandırmaspor 0 0 0 0 0 0 0
2 Bugsaş Spor 0 0 0 0 0 0 0
3 Darıca Gençlerbirliği 0 0 0 0 0 0 0
4 Etimesgut Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0
5 Fatih Karagümrük 0 0 0 0 0 0 0
6 Fethiyespor 0 0 0 0 0 0 0
7 Kahramanmaraşspor 0 0 0 0 0 0 0
8 Kırklarelispor 0 0 0 0 0 0 0
9 Konya Anadolu Selçukspor 0 0 0 0 0 0 0
10 Manisa BBSK 0 0 0 0 0 0 0
11 Menemen Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0
12 Pendikspor 0 0 0 0 0 0 0
13 Sivas Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0
14 Şanlıurfaspor 0 0 0 0 0 0 0
15 Tarsus İdman Yurdu 0 0 0 0 0 0 0
16 Tokatspor 0 0 0 0 0 0 0
17 Tuzlaspor 0 0 0 0 0 0 0
18 Zonguldak Kömürspor 0 0 0 0 0 0 0
Takım O G M B A Y P AV
1 Artvin Hopaspor 0 0 0 0 0 0 0
2 Batman Petrolspor 0 0 0 0 0 0 0
3 Büyükçekmece Tepecikspor 0 0 0 0 0 0 0
4 Düzyurtspor 0 0 0 0 0 0 0
5 Erbaaspor 0 0 0 0 0 0 0
6 Ergene Velimeşe 0 0 0 0 0 0 0
7 Erzin Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0
8 Gebzespor 0 0 0 0 0 0 0
9 Karaköprü Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0
10 Kozan Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0
11 Körfez Spor Kulübü 0 0 0 0 0 0 0
12 Nazilli Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0
13 Nevşehir Belediyespor 0 0 0 0 0 0 0
14 Silivrispor 0 0 0 0 0 0 0
15 Şile Yıldızspor 0 0 0 0 0 0 0
16 Tire 1922 0 0 0 0 0 0 0
17 Yomraspor 0 0 0 0 0 0 0
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/08/2018 Alanyaspor vs MKE Ankaragücü
 19/08/2018 Galatasaray vs Göztepe
 20/08/2018 Kasımpaşa vs Medipol Başakşehir
 24/08/2018 Çaykur Rizespor vs BB Erzurumspor
 25/08/2018 MKE Ankaragücü vs Trabzonspor
 25/08/2018 Göztepe vs Fenerbahçe
 25/08/2018 Kayserispor vs Yeni Malatyaspor
 26/08/2018 Sivasspor vs Kasımpaşa
 26/08/2018 Atiker Konyaspor vs Bursaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/08/2018 Eskişehirspor vs Balıkesirspor Baltok
 19/08/2018 Gazişehir Gaziantep FK vs İstanbulspor
 24/08/2018 Boluspor vs Ümraniyespor
 25/08/2018 Giresunspor vs Elazığspor
 25/08/2018 İstanbulspor vs Altay
 25/08/2018 Denizlispor vs Hatayspor
 25/08/2018 Gazişehir Gaziantep FK vs Adana Demirspor
 26/08/2018 Gençlerbirliği vs Eskişehirspor
 26/08/2018 Adanaspor vs Afjet Afyonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 02/09/2018 Etimesgut Belediyespor vs Kırklarelispor
 02/09/2018 Konya Anadolu Selçukspor vs Tuzlaspor
 02/09/2018 Bandırmaspor vs Kahramanmaraşspor
 02/09/2018 Darıca Gençlerbirliği vs Tokatspor
 02/09/2018 Fatih Karagümrük vs Menemen Belediyespor
 02/09/2018 Manisa BBSK vs Zonguldak Kömürspor
 02/09/2018 Pendikspor vs Sivas Belediyespor
 02/09/2018 Şanlıurfaspor vs Fethiyespor
 02/09/2018 Tarsus İdman Yurdu vs Bugsaş Spor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/09/2018 Büyükçekmece Tepecikspor vs Tire 1922
 01/09/2018 Körfez Spor Kulübü vs Artvin Hopaspor
 01/09/2018 Şile Yıldızspor vs Gebzespor
 02/09/2018 Batman Petrolspor vs Karaköprü Belediyespor
 02/09/2018 Düzyurtspor vs Silivrispor
 02/09/2018 Erzin Belediyespor vs Kozan Belediyespor
 02/09/2018 Yomraspor vs Nevşehirspor GK
 02/09/2018 Erbaaspor vs Ergene Velimeşe
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

24 Haziran Seçimlerinin Şaibesiz Olduğuna İnanıyor Musunuz?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI