Bugun...


Çağdaş Dedeoğlu

facebook-paylas
Lucy’nin Düşündürdükleri
Tarih: 21-09-2014 21:49:00 Güncelleme: 21-09-2014 21:54:00


Geçenlerde Lucy’yi izleme fırsatı buldum. Luc Besson’ın yazıp yönettiği bir filmde, Morgan Freeman ile Scarlett Johannson’un nasıl durduklarını merak ettiğimden senaryosuna bakmadan gitmiştim sinemaya. Ne de olsa Luc Besson ve Morgan Freeman kendilerini çoktan ispatlamıştı; Scarlett Johannson da başrollerin değişmez kadın oyuncusu olma yolunda hızla ilerliyordu ki bunu hak edip etmediği başka bir yazının konusu olsun. Neyse, filmde iki Lucy olduğu ilk sahnelerde anlaşıldı; bir tanesi 1987’de aramızdan ayrılan Şempanze Lucy’ye atfen senaryoda yer alan Lucy, diğeri ise 1984’de dünyaya gelen Scarlett Johansson’un oynadığı Lucy karakteri.

Filme ara verilir verilmez yaptığım ilk iş tabii ki “CPH4″ sözcüğünü internette aratmak oldu. CPH4, senaryonun kilit kavramlarından birisi, insanın beyin kapasitesini artıran bir tür sentetik maddenin ismi. Profesör Norman (Morgan Freeman) filmin başlarında üniversite amfisinde yaptığı konuşmada insanın beyin kapasitesinin düşüklüğüne değiniyor ve bunun artırılması ihtimali üzerinde duruyor. Sosyal medyada karşılaştığım bir eleştiri yazısı, filmi, “Bir Bilimkurgu Skandalı” şeklinde etiketlerken insanın, beyninin % 10’unu kullandığı iddiasının “fantezi” olduğu karşı iddiasından hareketle filmin senaryosunun daha baştan değersizleştiğini dile getiriyordu. Buna benzer yorumlara daha sonra başka yazılarda da rastladım.

Halbuki biraz dikkatli bir okumada farklı iddialara ve dolayısıyla yargılara ulaşmak mümkün görünüyor. İlk olarak, Mart 2014’te verdiği bir röportajda Luc Besson, on yıllık bir sürecin sonunda gerçekleşen projenin senaryosunun dayandığı varsayım hatalı olsa bile bunun, filmin mükemmelliğini etkilemeyeceğini söylemişti. Filmi mükemmel bulmasam da açıklamanın mantıklı olduğunu düşünüyorum. Bana kalırsa, senaryoda hangi sözcüklere yer verildiğine bakmak çok daha ilginç sonuçlara ulaşılmasına yol açabilir.

Luc Besson’un senaryoyu yazarken farkında olup olmadığını tam olarak bilemesek de İngilizcede “use” (kullanmak) ile “process” (işlemek) arasında anlam farkı bulunmaktadır ve senaryoda “use” kelimesi tercih edilmiştir. Bilimsel açıdan, sağlıklı bir insanın, diğer sağlıklı organlarını kullandığı gibi beyninin de % 100’ünü kullanması (“use”) tabii ki kulağa mantıklı gelmektedir. Ancak mesele, pekala, beynin fiziksel olarak yüzde kaçının kullanıldığı kadar beyin sinirlerinin nasıl işlediği (“process”) de olabilir. Genetik ve çevresel faktörlerle birlikte hayatta karşılaşılan sorunların insan beyninin sorun çözme yeteneğini belirlediğini iddia eden pek çok bilim insanı zaten hali hazırda mevcut. Bu noktada, beynin kapasitesinin kullanıp kullanılmamasından ziyade var olan kapasiteyle hangi işlemlerin yapıldığı sorgulanmalıdır ki bence senaryonun mesajı da buraya oturmaktadır.

İnsan, sahip olduğu zihinsel kapasiteyi tarih boyunca hangi amaçlar için kullanmıştır? Bugün, söz konusu tarihselliğin hangi noktasındayız? Lucy, bu sorulara cevap arayan bir bakış açısıyla izlendiğinde, özellikle Prof. Norman’ın sarf ettiği sözler daha anlamlı hale gelmektedir. Bunlar, “var olmak ile sahip olmak arasındaki fark” ile hayatın amacının “öğrenilenin aktarılması için üreme” olduğu hakkındaki sözlerdir. Profesöre göre, hücrenin var oluş amacına yönelmesi ile kendisini korumak amacıyla yok etmesi arasındaki çizgi oldukça incedir. Filme dair dikkate değer unsurları belki de buralarda aramak gerekmektedir. Yoksa bazılarının yaptığı gibi evrim teorisini şuursuzca sahiplenip ya da ondan rahatsız olup senaryoya saldırmak, tarihin şu anında artık trajikomik bir durum yaratmaktadır.

Evrim, bugün bize var oluşun bilgisini verememektedir belki ama devam eden canlılığa dair çok değerli bilgiler vermektedir. Zaten var oluşun kendisine dair bilgiyi verebilen bir kaynak da henüz bulunmamaktadır. Bunun dışında evrim bir konuyu daha hatırlatmaktadır: Yapım ve yıkım her zaman vardır ve olacaktır, esas olan dönüşümdür ve bunun tek kıstası zamandır. Tarihi, maddenin zamanla imtihanı olarak değerlendirmek bu açıdan anlamlı olabilir. İnsanın zaman içinde ortaya koyduğu seçimler yapım ya da yıkıma dairdir ve zihnin hangi amaçlar için kullanıldığı bu nedenle çok önemlidir. Lucy’nin finalinde verilen mesajın, bilginin depolanması fikrine oturması da özünde bununla ilgilidir. Çünkü bilginin devamlı işlenmesi, depolanması ve her seferinde yeniden gözden geçirilmesi bugün için özgürleşmenin belki de tek yoludur. Sırf bu nedenle dahi empati yeteneği olan bilimsel bakışın sürdürülmesine ihtiyaç olduğu açıktır.

 

Not: Bu yazı www.cagdasdedeoglu.com da yayımlanmıştır. (http://cagdasdedeoglu.com/2014/09/21/lucynin-dusundurdukleri/)



Bu yazı 2966 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 9 6 2 1 17 10 19 +7
2 Medipol Başakşehir 9 5 1 3 13 4 18 +9
3 Kasımpaşa 9 6 3 0 22 15 18 +7
4 Beşiktaş 8 4 1 3 15 10 15 +5
5 Trabzonspor 8 4 3 1 17 11 13 +6
6 Antalyaspor 8 4 3 1 11 14 13 -3
7 Atiker Konyaspor 8 3 2 3 14 12 12 +2
8 Yeni Malatyaspor 8 3 2 3 11 9 12 +2
9 Göztepe 8 4 4 0 10 11 12 -1
10 Alanyaspor 8 4 4 0 6 12 12 -6
11 MKE Ankaragücü 8 3 4 1 8 9 10 -1
12 Sivasspor 9 2 3 4 12 15 10 -3
13 Bursaspor 9 1 2 6 6 8 9 -2
14 Kayserispor 9 2 4 3 7 11 9 -4
15 Fenerbahçe 9 2 4 3 6 10 9 -4
16 Çaykur Rizespor 8 1 3 4 10 10 7 0
17 BB Erzurumspor 8 1 5 2 6 11 5 -5
18 Akhisarspor 9 1 6 2 9 18 5 -9
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 5 4 0 1 10 1 13
2 Denizlispor 5 3 1 1 10 2 10
3 Ümraniyespor 4 3 1 0 7 3 9
4 Boluspor 4 2 0 2 5 2 8
5 Adana Demirspor 4 2 1 1 9 3 7
6 Hatayspor 4 2 1 1 5 3 7
7 Giresunspor 4 2 2 0 5 3 6
8 Afjet Afyonspor 4 1 1 2 7 3 5
9 Eskişehirspor 4 1 1 2 4 5 5
10 Gazişehir Gaziantep FK 5 1 2 2 4 5 5
11 Altınordu 4 1 2 1 6 4 4
12 Altay 4 1 2 1 3 4 4
13 Adanaspor 4 1 2 1 4 6 4
14 Balıkesirspor Baltok 4 1 2 1 2 5 4
15 İstanbulspor 4 1 2 1 6 12 4
16 Elazığspor 4 1 3 0 6 9 3
17 Osmanlıspor FK 4 1 3 0 1 4 3
18 Kardemir Karabükspor 4 0 3 1 1 7 1
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 4 4 0 0 9 1 12
2 Tuzlaspor 4 3 0 1 8 1 10
3 Pendikspor 4 3 0 1 8 3 10
4 Şanlıurfaspor 4 3 0 1 5 2 10
5 Sivas Belediyespor 4 3 1 0 8 3 9
6 Tarsus İdman Yurdu 4 2 0 2 10 6 8
7 Fatih Karagümrük 4 2 1 1 4 2 7
8 Zonguldak Kömürspor 4 2 1 1 4 2 7
9 Menemen Belediyespor 4 2 1 1 9 8 7
10 Kahramanmaraşspor 4 2 1 1 4 3 7
11 Etimesgut Belediyespor 4 2 1 1 4 4 7
12 Bugsaş Spor 4 2 2 0 6 8 6
13 Konya Anadolu Selçukspor 4 1 1 2 7 6 5
14 Kırklarelispor 4 1 1 2 3 2 5
15 Bandırmaspor 4 1 1 2 3 4 5
16 Darıca Gençlerbirliği 4 0 2 2 2 5 2
17 Fethiyespor 4 0 2 2 3 8 2
18 Tokatspor 4 0 3 1 1 5 1
Takım O G M B A Y P AV
1 Silivrispor 4 4 0 0 9 0 12
2 Hekimoğlu Trabzon 4 3 0 1 6 2 10
3 Şile Yıldızspor 4 3 1 0 11 4 9
4 Nazilli Belediyespor 3 3 0 0 4 0 9
5 Nevşehir Belediyespor 4 2 0 2 13 7 8
6 Tire 1922 3 2 0 1 5 1 7
7 Ergene Velimeşe 4 2 1 1 4 3 7
8 Erzin Belediyespor 4 2 2 0 7 4 6
9 Karaköprü Belediyespor 4 2 2 0 10 8 6
10 Kozan Belediyespor 3 2 1 0 5 3 6
11 Gebzespor 4 1 1 2 5 3 5
12 Artvin Hopaspor 3 1 0 2 1 0 5
13 Yomraspor 4 1 1 2 1 1 5
14 Büyükçekmece Tepecikspor 4 1 2 1 5 6 4
15 Batman Petrolspor 4 0 1 3 4 7 3
16 Erbaaspor 4 0 2 2 2 4 2
17 Körfez Spor Kulübü 4 0 3 1 3 11 1
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2018 Çaykur Rizespor vs Atiker Konyaspor
 21/10/2018 Alanyaspor vs Antalyaspor
 21/10/2018 MKE Ankaragücü vs Yeni Malatyaspor
 21/10/2018 Göztepe vs Beşiktaş
 22/10/2018 Trabzonspor vs BB Erzurumspor
 26/10/2018 Bursaspor vs Alanyaspor
 27/10/2018 BB Erzurumspor vs Kasımpaşa
 27/10/2018 Atiker Konyaspor vs Medipol Başakşehir
 27/10/2018 Antalyaspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2018 Hatayspor vs Osmanlıspor FK
 21/10/2018 Kardemir Karabükspor vs Altay
 21/10/2018 İstanbulspor vs Giresunspor
 22/10/2018 Adana Demirspor vs Elazığspor
 22/10/2018 Altınordu vs Eskişehirspor
 26/10/2018 Afjet Afyonspor vs Gazişehir Gaziantep FK
 26/10/2018 Altay vs Denizlispor
 27/10/2018 Elazığspor vs Hatayspor
 27/10/2018 Adanaspor vs Kardemir Karabükspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2018 Tokatspor vs Kırklarelispor
 21/10/2018 Konya Anadolu Selçukspor vs Manisa BBSK
 21/10/2018 Darıca Gençlerbirliği vs Bugsaş Spor
 21/10/2018 Fatih Karagümrük vs Etimesgut Belediyespor
 21/10/2018 Tuzlaspor vs Sivas Belediyespor
 21/10/2018 Fethiyespor vs Kahramanmaraşspor
 21/10/2018 Menemen Belediyespor vs Zonguldak Kömürspor
 21/10/2018 Şanlıurfaspor vs Pendikspor
 21/10/2018 Tarsus İdman Yurdu vs Bandırmaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2018 Artvin Hopaspor vs Gebzespor
 21/10/2018 Erzin Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 21/10/2018 Yomraspor vs Batman Petrolspor
 21/10/2018 Kozan Belediyespor vs Silivrispor
 21/10/2018 Büyükçekmece Tepecikspor vs Hekimoğlu Trabzon
 21/10/2018 Körfez Spor Kulübü vs Erbaaspor
 21/10/2018 Nazilli Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 21/10/2018 Tire 1922 vs Karaköprü Belediyespor
 27/10/2018 Ergene Velimeşe - Artvin Hopaspor Ergene Velimeşe ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Ergene Velimeşe yenilmez
 27/10/2018 Silivrispor - Tire 1922 Tire 1922 ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Tire 1922 yenilmez
 27/10/2018 Şile Yıldızspor - Körfez Spor Kulübü Körfez Spor Kulübü ligdeki son 8 maçında hiç kazanamadı  Şile Yıldızspor yenilmez
 27/10/2018 Erbaaspor - Nazilli Belediyespor Erbaaspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Nazilli Belediyespor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

24 Haziran Seçimlerinin Şaibesiz Olduğuna İnanıyor Musunuz?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI