Bugun...


Çağdaş Dedeoğlu

facebook-paylas
Lucy’nin Düşündürdükleri
Tarih: 21-09-2014 21:49:00 Güncelleme: 21-09-2014 21:54:00


Geçenlerde Lucy’yi izleme fırsatı buldum. Luc Besson’ın yazıp yönettiği bir filmde, Morgan Freeman ile Scarlett Johannson’un nasıl durduklarını merak ettiğimden senaryosuna bakmadan gitmiştim sinemaya. Ne de olsa Luc Besson ve Morgan Freeman kendilerini çoktan ispatlamıştı; Scarlett Johannson da başrollerin değişmez kadın oyuncusu olma yolunda hızla ilerliyordu ki bunu hak edip etmediği başka bir yazının konusu olsun. Neyse, filmde iki Lucy olduğu ilk sahnelerde anlaşıldı; bir tanesi 1987’de aramızdan ayrılan Şempanze Lucy’ye atfen senaryoda yer alan Lucy, diğeri ise 1984’de dünyaya gelen Scarlett Johansson’un oynadığı Lucy karakteri.

Filme ara verilir verilmez yaptığım ilk iş tabii ki “CPH4″ sözcüğünü internette aratmak oldu. CPH4, senaryonun kilit kavramlarından birisi, insanın beyin kapasitesini artıran bir tür sentetik maddenin ismi. Profesör Norman (Morgan Freeman) filmin başlarında üniversite amfisinde yaptığı konuşmada insanın beyin kapasitesinin düşüklüğüne değiniyor ve bunun artırılması ihtimali üzerinde duruyor. Sosyal medyada karşılaştığım bir eleştiri yazısı, filmi, “Bir Bilimkurgu Skandalı” şeklinde etiketlerken insanın, beyninin % 10’unu kullandığı iddiasının “fantezi” olduğu karşı iddiasından hareketle filmin senaryosunun daha baştan değersizleştiğini dile getiriyordu. Buna benzer yorumlara daha sonra başka yazılarda da rastladım.

Halbuki biraz dikkatli bir okumada farklı iddialara ve dolayısıyla yargılara ulaşmak mümkün görünüyor. İlk olarak, Mart 2014’te verdiği bir röportajda Luc Besson, on yıllık bir sürecin sonunda gerçekleşen projenin senaryosunun dayandığı varsayım hatalı olsa bile bunun, filmin mükemmelliğini etkilemeyeceğini söylemişti. Filmi mükemmel bulmasam da açıklamanın mantıklı olduğunu düşünüyorum. Bana kalırsa, senaryoda hangi sözcüklere yer verildiğine bakmak çok daha ilginç sonuçlara ulaşılmasına yol açabilir.

Luc Besson’un senaryoyu yazarken farkında olup olmadığını tam olarak bilemesek de İngilizcede “use” (kullanmak) ile “process” (işlemek) arasında anlam farkı bulunmaktadır ve senaryoda “use” kelimesi tercih edilmiştir. Bilimsel açıdan, sağlıklı bir insanın, diğer sağlıklı organlarını kullandığı gibi beyninin de % 100’ünü kullanması (“use”) tabii ki kulağa mantıklı gelmektedir. Ancak mesele, pekala, beynin fiziksel olarak yüzde kaçının kullanıldığı kadar beyin sinirlerinin nasıl işlediği (“process”) de olabilir. Genetik ve çevresel faktörlerle birlikte hayatta karşılaşılan sorunların insan beyninin sorun çözme yeteneğini belirlediğini iddia eden pek çok bilim insanı zaten hali hazırda mevcut. Bu noktada, beynin kapasitesinin kullanıp kullanılmamasından ziyade var olan kapasiteyle hangi işlemlerin yapıldığı sorgulanmalıdır ki bence senaryonun mesajı da buraya oturmaktadır.

İnsan, sahip olduğu zihinsel kapasiteyi tarih boyunca hangi amaçlar için kullanmıştır? Bugün, söz konusu tarihselliğin hangi noktasındayız? Lucy, bu sorulara cevap arayan bir bakış açısıyla izlendiğinde, özellikle Prof. Norman’ın sarf ettiği sözler daha anlamlı hale gelmektedir. Bunlar, “var olmak ile sahip olmak arasındaki fark” ile hayatın amacının “öğrenilenin aktarılması için üreme” olduğu hakkındaki sözlerdir. Profesöre göre, hücrenin var oluş amacına yönelmesi ile kendisini korumak amacıyla yok etmesi arasındaki çizgi oldukça incedir. Filme dair dikkate değer unsurları belki de buralarda aramak gerekmektedir. Yoksa bazılarının yaptığı gibi evrim teorisini şuursuzca sahiplenip ya da ondan rahatsız olup senaryoya saldırmak, tarihin şu anında artık trajikomik bir durum yaratmaktadır.

Evrim, bugün bize var oluşun bilgisini verememektedir belki ama devam eden canlılığa dair çok değerli bilgiler vermektedir. Zaten var oluşun kendisine dair bilgiyi verebilen bir kaynak da henüz bulunmamaktadır. Bunun dışında evrim bir konuyu daha hatırlatmaktadır: Yapım ve yıkım her zaman vardır ve olacaktır, esas olan dönüşümdür ve bunun tek kıstası zamandır. Tarihi, maddenin zamanla imtihanı olarak değerlendirmek bu açıdan anlamlı olabilir. İnsanın zaman içinde ortaya koyduğu seçimler yapım ya da yıkıma dairdir ve zihnin hangi amaçlar için kullanıldığı bu nedenle çok önemlidir. Lucy’nin finalinde verilen mesajın, bilginin depolanması fikrine oturması da özünde bununla ilgilidir. Çünkü bilginin devamlı işlenmesi, depolanması ve her seferinde yeniden gözden geçirilmesi bugün için özgürleşmenin belki de tek yoludur. Sırf bu nedenle dahi empati yeteneği olan bilimsel bakışın sürdürülmesine ihtiyaç olduğu açıktır.

 

Not: Bu yazı www.cagdasdedeoglu.com da yayımlanmıştır. (http://cagdasdedeoglu.com/2014/09/21/lucynin-dusundurdukleri/)



Bu yazı 2311 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 17 11 3 3 31 18 36 +13
2 Galatasaray 17 11 4 2 37 22 35 +15
3 Fenerbahçe 17 9 2 6 34 20 33 +14
4 Beşiktaş 17 8 3 6 29 16 30 +13
5 Kayserispor 17 8 3 6 25 18 30 +7
6 Göztepe 17 9 5 3 30 26 30 +4
7 Trabzonspor 17 8 4 5 33 28 29 +5
8 Sivasspor 17 8 7 2 23 27 26 -4
9 Bursaspor 17 7 6 4 28 19 25 +9
10 Yeni Malatyaspor 17 6 7 4 21 24 22 -3
11 Kasımpaşa 17 5 8 4 25 31 19 -6
12 Akhisarspor 17 5 8 4 22 30 19 -8
13 Aytemiz Alanyaspor 17 5 9 3 28 33 18 -5
14 Osmanlıspor FK 17 5 10 2 26 34 17 -8
15 Antalyaspor 17 4 8 5 19 31 17 -12
16 Atiker Konyaspor 17 4 10 3 16 23 15 -7
17 Gençlerbirliği 17 3 9 5 20 32 14 -12
18 Karabükspor 17 2 12 3 14 29 9 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 17 10 3 4 26 14 34 +12
2 Ümraniyespor 17 9 3 5 26 17 32 +9
3 Çaykur Rizespor 17 9 4 4 35 24 31 +11
4 Giresunspor 17 8 3 6 25 15 30 +10
5 Adanaspor 17 7 5 5 20 23 26 -3
6 Boluspor 17 7 7 3 21 17 24 +4
7 BB Erzurumspor 17 6 5 6 20 20 24 0
8 Balıkesirspor Baltok 17 7 5 5 32 28 23 +4
9 Elazığspor 17 6 6 5 24 22 23 +2
10 İstanbulspor 17 6 6 5 18 17 23 +1
11 Gazişehir Gaziantep FK 17 4 5 8 19 15 20 +4
12 Altınordu 17 5 7 5 24 25 20 -1
13 Adana Demirspor 17 5 7 5 23 26 20 -3
14 Samsunspor 17 4 6 7 16 22 19 -6
15 Eskişehirspor 17 5 6 6 33 29 18 +4
16 Denizlispor 17 3 9 5 16 27 14 -11
17 Manisaspor 17 6 9 2 21 27 11 -6
18 Gaziantepspor 17 1 12 4 7 38 4 -31
Takım O G M B A Y P AV
1 Menemen Belediyespor 17 12 3 2 38 11 38 +27
2 Sivas Belediyespor 17 11 1 5 28 8 38 +20
3 Hatayspor 17 12 3 2 26 8 38 +18
4 Afjet Afyonspor 17 11 1 5 28 13 38 +15
5 Keçiörengücü 17 10 5 2 43 19 32 +24
6 Sancaktepe Belediyespor 17 9 3 5 26 14 32 +12
7 İnegölspor 17 8 4 5 26 25 29 +1
8 Sarıyer 17 7 7 3 24 21 24 +3
9 Tokatspor 17 6 5 6 19 22 24 -3
10 Kastamonuspor 1966 17 7 8 2 29 24 23 +5
11 Amed Sportif 17 5 7 5 24 25 20 -1
12 Etimesgut Belediyespor 17 5 8 4 19 23 19 -4
13 Eyüpspor 17 5 9 3 25 35 18 -10
14 Bodrumspor 17 4 9 4 15 25 16 -10
15 Bucaspor 17 4 9 4 19 26 13 -7
16 Tuzlaspor 17 4 12 1 18 33 13 -15
17 Kocaeli Birlikspor 17 2 13 2 13 36 5 -23
18 Mersin İdmanyurdu 17 1 16 0 10 62 6 -52
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 17 11 2 4 28 11 37 +17
2 Düzcespor 17 9 4 4 20 17 31 +3
3 Bayrampaşa 17 8 3 6 16 10 30 +6
4 Halide Edip Adıvar SK 17 7 3 7 22 14 28 +8
5 Batman Petrolspor 17 6 3 8 24 16 26 +8
6 Kemerspor 2003 17 6 4 7 30 24 25 +6
7 Bayburt Grup Özel İdare 17 6 4 7 21 17 25 +4
8 Ofspor 17 7 7 3 22 16 24 +6
9 Erbaaspor 17 6 5 6 22 17 24 +5
10 Kozan Belediyespor 17 6 6 5 21 23 23 -2
11 12 Bingölspor 17 5 5 7 16 18 22 -2
12 Yomraspor 17 5 8 4 13 23 19 -10
13 Çanakkale Dardanel SK 17 4 7 6 21 25 18 -4
14 Erzin Belediyespor 17 5 9 3 13 20 18 -7
15 Bergama Belediyespor 17 5 10 2 18 28 17 -10
16 Yeni Altındağ Bld. 17 4 9 4 16 26 16 -10
17 Orhangazi Belediyespor 17 2 7 8 15 22 14 -7
18 Çatalcaspor 17 3 9 5 9 20 14 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
19.01.2018 20:00 Kasımpaşa - Aytemiz Alanyaspor
20.01.2018 16:00 Osmanlispor FK - Evkur Yeni Malatyaspor
20.01.2018 13:30 Kardemir Karabükspor - Gençlerbirliği
20.01.2018 19:00 Fenerbahçe - Göztepe
21.01.2018 13:30 Demir Grup Sivasspor - Teleset M. Akhisarspor
21.01.2018 19:00 Antalyaspor - Beşiktaş
21.01.2018 16:00 Bursaspor - İstanbul Başakşehir
21.01.2018 13:30 Atiker Konyaspor - Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 15:30 Eskişehirspor - İstanbulspor
20.01.2018 13:00 Adana D.Spor - Balıkesirspor
21.01.2018 15:30 Giresunspor - Boluspor
21.01.2018 13:00 Umraniyespor - Gaziantepspor
21.01.2018 15:30 Manisaspor - Ç.Rizespor
21.01.2018 13:00 Erzurum BB - Ankaragücü
21.01.2018 18:00 Altınordu - Elazığspor
22.01.2018 18:00 Denizlispor - Adanaspor
22.01.2018 18:00 Gaziantep Bykşhr Bld. - Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Kocaeli Birlik Spor - Menemen Bld.
20.01.2018 12:00 Eyüpspor - Etimesgut Belediyespor
20.01.2018 13:30 Sancaktepespor - 4 Eylül Bld.
21.01.2018 13:30 İnegölspor - Tuzlaspor
21.01.2018 13:00 Sarıyer - Bodrumspor
21.01.2018 13:00 Amed Sportif - Mersin İ.Y.
21.01.2018 13:30 Afjet Afyonspor - Tokatspor
21.01.2018 13:30 Kastamonuspor - Hatayspor
21.01.2018 13:30 Keçiörengücü - Bucaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Catalcaspor - 12 Bingolspor
20.01.2018 13:30 Halide Edip Adivar Spor - Duzcespor
20.01.2018 13:30 Ofspor - Yeni Altindag Belediyespor
20.01.2018 13:30 Bergama Belediyespor - Orhangazispor
21.01.2018 13:30 Bayburt Genclikspor - Erzin Belediyespor
21.01.2018 13:30 Kozan Belediyespor - Tekirova Bld.
21.01.2018 13:30 Batman Pet. - Bayrampaşa
21.01.2018 13:30 Erbaaspor - Dardanelspor
21.01.2018 13:30 Manisa Büyükşehir Belediyespor - Yomraspor
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Sizce 2019 seçimlerinde kim Cumhurbaşkanı olur


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI