Bugun...


Çağdaş Dedeoğlu

facebook-paylas
Lucy’nin Düşündürdükleri
Tarih: 21-09-2014 21:49:00 Güncelleme: 21-09-2014 21:54:00


Geçenlerde Lucy’yi izleme fırsatı buldum. Luc Besson’ın yazıp yönettiği bir filmde, Morgan Freeman ile Scarlett Johannson’un nasıl durduklarını merak ettiğimden senaryosuna bakmadan gitmiştim sinemaya. Ne de olsa Luc Besson ve Morgan Freeman kendilerini çoktan ispatlamıştı; Scarlett Johannson da başrollerin değişmez kadın oyuncusu olma yolunda hızla ilerliyordu ki bunu hak edip etmediği başka bir yazının konusu olsun. Neyse, filmde iki Lucy olduğu ilk sahnelerde anlaşıldı; bir tanesi 1987’de aramızdan ayrılan Şempanze Lucy’ye atfen senaryoda yer alan Lucy, diğeri ise 1984’de dünyaya gelen Scarlett Johansson’un oynadığı Lucy karakteri.

Filme ara verilir verilmez yaptığım ilk iş tabii ki “CPH4″ sözcüğünü internette aratmak oldu. CPH4, senaryonun kilit kavramlarından birisi, insanın beyin kapasitesini artıran bir tür sentetik maddenin ismi. Profesör Norman (Morgan Freeman) filmin başlarında üniversite amfisinde yaptığı konuşmada insanın beyin kapasitesinin düşüklüğüne değiniyor ve bunun artırılması ihtimali üzerinde duruyor. Sosyal medyada karşılaştığım bir eleştiri yazısı, filmi, “Bir Bilimkurgu Skandalı” şeklinde etiketlerken insanın, beyninin % 10’unu kullandığı iddiasının “fantezi” olduğu karşı iddiasından hareketle filmin senaryosunun daha baştan değersizleştiğini dile getiriyordu. Buna benzer yorumlara daha sonra başka yazılarda da rastladım.

Halbuki biraz dikkatli bir okumada farklı iddialara ve dolayısıyla yargılara ulaşmak mümkün görünüyor. İlk olarak, Mart 2014’te verdiği bir röportajda Luc Besson, on yıllık bir sürecin sonunda gerçekleşen projenin senaryosunun dayandığı varsayım hatalı olsa bile bunun, filmin mükemmelliğini etkilemeyeceğini söylemişti. Filmi mükemmel bulmasam da açıklamanın mantıklı olduğunu düşünüyorum. Bana kalırsa, senaryoda hangi sözcüklere yer verildiğine bakmak çok daha ilginç sonuçlara ulaşılmasına yol açabilir.

Luc Besson’un senaryoyu yazarken farkında olup olmadığını tam olarak bilemesek de İngilizcede “use” (kullanmak) ile “process” (işlemek) arasında anlam farkı bulunmaktadır ve senaryoda “use” kelimesi tercih edilmiştir. Bilimsel açıdan, sağlıklı bir insanın, diğer sağlıklı organlarını kullandığı gibi beyninin de % 100’ünü kullanması (“use”) tabii ki kulağa mantıklı gelmektedir. Ancak mesele, pekala, beynin fiziksel olarak yüzde kaçının kullanıldığı kadar beyin sinirlerinin nasıl işlediği (“process”) de olabilir. Genetik ve çevresel faktörlerle birlikte hayatta karşılaşılan sorunların insan beyninin sorun çözme yeteneğini belirlediğini iddia eden pek çok bilim insanı zaten hali hazırda mevcut. Bu noktada, beynin kapasitesinin kullanıp kullanılmamasından ziyade var olan kapasiteyle hangi işlemlerin yapıldığı sorgulanmalıdır ki bence senaryonun mesajı da buraya oturmaktadır.

İnsan, sahip olduğu zihinsel kapasiteyi tarih boyunca hangi amaçlar için kullanmıştır? Bugün, söz konusu tarihselliğin hangi noktasındayız? Lucy, bu sorulara cevap arayan bir bakış açısıyla izlendiğinde, özellikle Prof. Norman’ın sarf ettiği sözler daha anlamlı hale gelmektedir. Bunlar, “var olmak ile sahip olmak arasındaki fark” ile hayatın amacının “öğrenilenin aktarılması için üreme” olduğu hakkındaki sözlerdir. Profesöre göre, hücrenin var oluş amacına yönelmesi ile kendisini korumak amacıyla yok etmesi arasındaki çizgi oldukça incedir. Filme dair dikkate değer unsurları belki de buralarda aramak gerekmektedir. Yoksa bazılarının yaptığı gibi evrim teorisini şuursuzca sahiplenip ya da ondan rahatsız olup senaryoya saldırmak, tarihin şu anında artık trajikomik bir durum yaratmaktadır.

Evrim, bugün bize var oluşun bilgisini verememektedir belki ama devam eden canlılığa dair çok değerli bilgiler vermektedir. Zaten var oluşun kendisine dair bilgiyi verebilen bir kaynak da henüz bulunmamaktadır. Bunun dışında evrim bir konuyu daha hatırlatmaktadır: Yapım ve yıkım her zaman vardır ve olacaktır, esas olan dönüşümdür ve bunun tek kıstası zamandır. Tarihi, maddenin zamanla imtihanı olarak değerlendirmek bu açıdan anlamlı olabilir. İnsanın zaman içinde ortaya koyduğu seçimler yapım ya da yıkıma dairdir ve zihnin hangi amaçlar için kullanıldığı bu nedenle çok önemlidir. Lucy’nin finalinde verilen mesajın, bilginin depolanması fikrine oturması da özünde bununla ilgilidir. Çünkü bilginin devamlı işlenmesi, depolanması ve her seferinde yeniden gözden geçirilmesi bugün için özgürleşmenin belki de tek yoludur. Sırf bu nedenle dahi empati yeteneği olan bilimsel bakışın sürdürülmesine ihtiyaç olduğu açıktır.

 

Not: Bu yazı www.cagdasdedeoglu.com da yayımlanmıştır. (http://cagdasdedeoglu.com/2014/09/21/lucynin-dusundurdukleri/)



Bu yazı 3134 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 17 10 2 5 22 8 35 +14
2 Trabzonspor 17 8 4 5 32 22 29 +10
3 Yeni Malatyaspor 17 8 4 5 26 16 29 +10
4 Kasımpaşa 17 9 6 2 37 28 29 +9
5 Galatasaray 17 8 4 5 30 21 29 +9
6 Antalyaspor 17 8 6 3 19 21 27 -2
7 Beşiktaş 17 7 5 5 28 23 26 +5
8 Atiker Konyaspor 17 6 4 7 23 20 25 +3
9 Sivasspor 17 6 5 6 24 23 24 +1
10 Göztepe 17 7 9 1 18 19 22 -1
11 Bursaspor 17 4 4 9 17 17 21 0
12 MKE Ankaragücü 17 6 9 2 17 26 20 -9
13 Kayserispor 17 5 8 4 15 25 19 -10
14 Alanyaspor 17 5 9 3 13 22 18 -9
15 Akhisarspor 17 4 8 5 19 26 17 -7
16 BB Erzurumspor 17 3 7 7 16 22 16 -6
17 Fenerbahçe 17 3 7 7 16 24 16 -8
18 Çaykur Rizespor 17 1 7 9 19 28 12 -9
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 8 7 0 1 19 2 22
2 Denizlispor 9 6 1 2 18 6 20
3 Ümraniyespor 9 6 2 1 13 7 19
4 Eskişehirspor 9 4 1 4 10 8 16
5 Altınordu 9 4 2 3 14 7 15
6 Hatayspor 9 4 2 3 11 5 15
7 Gazişehir Gaziantep FK 9 4 3 2 14 8 14
8 İstanbulspor 8 4 2 2 15 14 14
9 Osmanlıspor FK 9 4 4 1 9 9 13
10 Adana Demirspor 9 3 3 3 14 9 12
11 Adanaspor 8 3 2 3 11 7 12
12 Balıkesirspor Baltok 8 3 3 2 7 8 11
13 Giresunspor 8 3 4 1 10 11 10
14 Boluspor 8 2 3 3 9 9 9
15 Afjet Afyonspor 8 2 4 2 11 14 8
16 Elazığspor 8 2 4 2 11 14 8
17 Altay 8 2 5 1 8 10 7
18 Kardemir Karabükspor 9 0 7 2 5 19 2
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 8 7 0 1 21 3 22
2 Tuzlaspor 9 7 1 1 20 3 22
3 Fatih Karagümrük 9 6 1 2 20 8 20
4 Menemen Belediyespor 9 6 1 2 23 13 20
5 Şanlıurfaspor 8 5 0 3 11 5 18
6 Sivas Belediyespor 9 5 2 2 16 11 17
7 Kırklarelispor 9 4 1 4 14 7 16
8 Pendikspor 8 4 1 3 15 11 15
9 Tarsus İdman Yurdu 8 4 2 2 16 14 14
10 Etimesgut Belediyespor 8 3 1 4 10 8 13
11 Darıca Gençlerbirliği 9 3 3 3 8 6 12
12 Zonguldak Kömürspor 8 3 3 2 8 9 11
13 Kahramanmaraşspor 9 3 5 1 6 11 10
14 Bak Spor 8 2 3 3 9 14 9
15 Konya Anadolu Selçukspor 8 1 2 5 12 15 8
16 Bandırmaspor 8 2 4 2 7 10 8
17 Fethiyespor 9 1 3 5 6 12 8
18 Tokatspor 9 1 6 2 4 13 5
Takım O G M B A Y P AV
1 Şile Yıldızspor 8 6 2 0 21 6 18
2 Nevşehir Belediyespor 8 5 0 3 21 9 18
3 Nazilli Belediyespor 8 5 0 3 17 7 18
4 Hekimoğlu Trabzon 8 5 1 2 11 6 17
5 Silivrispor 8 5 2 1 11 3 16
6 Karaköprü Belediyespor 8 5 2 1 15 8 16
7 Tire 1922 8 4 0 4 13 6 16
8 Ergene Velimeşe 8 4 1 3 13 6 15
9 Kozan Belediyespor 8 3 1 4 10 7 13
10 Yomraspor 8 3 1 4 9 7 13
11 Batman Petrolspor 8 3 2 3 10 10 12
12 Artvin Hopaspor 8 2 1 5 7 3 11
13 Gebzespor 8 2 2 4 8 5 10
14 Büyükçekmece Tepecikspor 8 3 4 1 9 11 10
15 Erzin Belediyespor 8 2 3 3 12 10 9
16 Erbaaspor 8 0 4 4 4 8 4
17 Körfez Spor Kulübü 8 0 6 2 5 18 2
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/01/2019 Akhisarspor vs Beşiktaş
 19/01/2019 BB Erzurumspor vs Atiker Konyaspor
 19/01/2019 Yeni Malatyaspor vs Göztepe
 19/01/2019 Antalyaspor vs Kayserispor
 19/01/2019 Galatasaray vs MKE Ankaragücü
 20/01/2019 Alanyaspor vs Sivasspor
 20/01/2019 Trabzonspor vs Medipol Başakşehir
 21/01/2019 Bursaspor vs Fenerbahçe
 21/01/2019 Kasımpaşa vs Çaykur Rizespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/01/2019 Adana Demirspor vs Kardemir Karabükspor
 19/01/2019 Gazişehir Gaziantep FK vs Denizlispor
 19/01/2019 Afjet Afyonspor vs İstanbulspor
 19/01/2019 Osmanlıspor FK vs Boluspor
 20/01/2019 Hatayspor vs Gençlerbirliği
 20/01/2019 Ümraniyespor vs Altay
 20/01/2019 Eskişehirspor vs Giresunspor
 20/01/2019 Altınordu vs Balıkesirspor Baltok
 21/01/2019 Elazığspor vs Adanaspor
 19/01/2019 Gazişehir Gaziantep FK - Denizlispor Denizlispor ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Denizlispor yenilmez
 18/01/2019 Adana Demirspor - Kardemir Karabükspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 17 maçında hiç kazanamadı  Adana Demirspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2019 Bak Spor vs Tarsus İdman Yurdu
 19/01/2019 Fethiyespor vs Şanlıurfaspor
 19/01/2019 Menemen Belediyespor vs Fatih Karagümrük
 20/01/2019 Kahramanmaraşspor vs Bandırmaspor
 20/01/2019 Sivas Belediyespor vs Pendikspor
 20/01/2019 Kırklarelispor vs Etimesgut Belediyespor
 20/01/2019 Tokatspor vs Darıca Gençlerbirliği
 20/01/2019 Tuzlaspor vs Konya Anadolu Selçukspor
 20/01/2019 Zonguldak Kömürspor vs Manisa BBSK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2019 Silivrispor vs Hekimoğlu Trabzon
 20/01/2019 Artvin Hopaspor vs Körfez Spor Kulübü
 20/01/2019 Karaköprü Belediyespor vs Batman Petrolspor
 20/01/2019 Ergene Velimeşe vs Erbaaspor
 20/01/2019 Gebzespor vs Şile Yıldızspor
 20/01/2019 Kozan Belediyespor vs Erzin Belediyespor
 20/01/2019 Nevşehir Belediyespor vs Yomraspor
 20/01/2019 Tire 1922 vs Büyükçekmece Tepecikspor
 19/01/2019 Silivrispor - Hekimoğlu Trabzon Hekimoğlu Trabzon ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Hekimoğlu Trabzon yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

24 Haziran Seçimlerinin Şaibesiz Olduğuna İnanıyor Musunuz?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI