Bugun...


Çağdaş Dedeoğlu

facebook-paylas
Umudun Filmi Olarak ‘X-Men: Geçmiş Günler Gelecek’
Tarih: 08-07-2014 18:26:00 Güncelleme: 13-07-2014 21:19:00


İlk kez, vizyona girişinden çok kısa bir süre sonra bir filmle ilişkilendirilmiş yazı yazıyorum. Söz konusu film, X-Men: Geçmiş Günler Gelecek (X-Men: Days of Future Past), bütünüyle Hugh Jackman etrafında dönen The Wolverine’den sonra, X-Men serisinin Türkiye’de gösterimde bulunduğu süre içerisinde en fazla izlenen filmi. Yönetmenlik koltuğuna Bryan Singer’ın geçmesiyle daha tatmin edici bir hale bürünen film senaryo açısından da gayet doyurucu. Seri filmi olması sebebiyle akışta birtakım tutarsızlıklar sergilediği yönünde eleştiriler dile getirilse de (Outlaw, 2014) Geçmiş Günler Gelecek, bu yazıya, birey ile sistem ve bireyler arasındaki ilişkilerin irdelenmesine ışık tutabilme ihtimali açısından konu olmaktadır.

İlk bakışta, mutantlarla insanların etkileşime girdiği dönemi konu alan X-Men serisi ve tabi ki Geçmiş Günler Gelecek, bireysel varoluş ve hayatın anlamı açısından ilginç mesajlar barındırıyor. Bu noktada öne çıkan öncelikli kavram umut… Kaderine yön verebilen birey fikri çerçevesinde umut en güçlü silah olarak anlatıma dahil ediliyor. Bu, bazı sahnelerde –Wolverine’de (Hugh Jackman) olduğu gibi ölüm dürtüsünü bastıran hayvani bir içgüdü, bazen de -Charles Xavier’de (James McAvoy) olduğu gibi aşktan kaynaklanan bir inanç olarak tasvir ediliyor. Umut-aşk-inanç üçgenine bağlanan bireysellikte güven, besleyici fikir olarak sahneye çıkıyor. Öyle ki “yolunu kaybetmiş insana güvenip ona ikinci bir şans verme” yaklaşımı, filmde iki kez vurgulanıyor.

Yukarıda ifade ettiğim vurgunun iki boyutu olduğunu düşünüyorum. Bunlardan ilki, bireysel varoluşla; diğeri ise toplumsal varoluşla ilgili. Bireysel açıdan kişinin kendine güveni, toplumsal açıdan ise bireylerin birbirlerine güveni varoluşun sağlığı açısından oldukça değerli ve bu iki boyutu birbirinden ayırmak pek mümkün görünmüyor. Eric’in (Michael Fassbender) Mystique (Jennifer Lawrence) olarak görmek istediği bedende Charles’ın Raven’ı (Jennifer Lawrence) görmek istemesi belki buna bağlanabilir. Anlaşılıyor ki Charles kendine güvendiği oranda Raven’a güvenirken kendine olan güvenini yitirdiği ölçüde de Raven’dan uzaklaşıyor ve buna paralel olarak Revan, Eric’e yakınlaşarak Mystique’leşiyor, yani kötülüğe eğilimli hale geliyor.

Öte yandan X-Men: Son Direniş’ten (X-Men: The Last Stand) sonra Geçmiş Günler Gelecekde Tom Wootton (2014) tarafından bipolar bozukluk ile ilgili metaforlar açısından ele alınıyor. Wootton, filmde kahramanların ilaç kullanarak kendilerini kontrol etme çabalarını, genetik farklılıklarından dolayı mutantlardan çekinilmesini ve depresyon halini bipolar bozukluk ile ilişkilendirerek, filmin, bireylerin içinde bulundukları şartlar dahilinde verdikleri mücadeleyi örneklediğini düşünmekte haklı görünüyor. Ancak burada pozitivist psikolojiye mesafeli durarak bipolar bozukluk ifadesini bireylerin ruhsal durumlarından ziyade bireylerin sistemle ilişkisinde gözlemlemekten yanayım.

Bipolar bozukluk, bireyin sistemle ilişkisinde gözlemlenebilir çünkü her şeyden önce depresyon ya da bir başka duygudurum, bireyde, sistemle ilişkisi ölçüsünde karşılığını bulmaktadır. Bireyler, sistemle barışamadıkları ölçüde duygudurumları çeşitlilik göstermektedir. Öte yandan bunun “bozukluk” olarak ifade edilmesinin ne kadar doğru olduğu tartışmaya açıktır. Tartışma götürmeyecek olansa sistemin bozukluğudur.

Sistem düzeyinde ele alındığında, X-Men: Geçmiş Günler Gelecek, ortak dış düşmana karşı ya da bir egemen güç altında birleşme –bazen her ikisi birden- dışında ebedi barış ihtimalini hayal edemeyen bir zihniyeti yansıtır görünüyor. Bu açıdan, Hobbes-Kant ya da daha genel manada realizm-idealizm yüzleşmesinden ileri gidilebildiğini söylemek oldukça güç. Tek farkla: Artık New York ve Paris’in yanına Pekin de eklenmiş, yani oyunun kuralları aynı kalmak kaydıyla yeni oyuncular sahneye çıkmış.

Bireysel düzeyde ise, bir tarafta filozof kralın liderliğine duyulan ihtiyaç diğer tarafta lidersiz, kendi ayakları üzerinde durmak isteyen birey tasviri, özbilince dayalı adalet ve etik fikirlerinin olgunlaşmasına duyulan ihtiyacı hatırlatıyor. Bununla birlikte, Eric, 1973’te gözcülere liderlik ettiği sırada statüko karşıtı bir portre çizerken gelecekte gözcülere karşı mutantların statükosunu korumanın gayreti içerisinde görünüyor. Bu paralel sahneler de yine bireyin varoluş amacının sistemle ilişkisini hatırlatıcı nitelikte. Elbette, birey, sistemle bütünleşerek sistemin taşıyıcısı olmayı ya da özbilince dayalı adalet ve etik fikirleri çerçevesinde onu dönüştürmeyi seçebilir.

Sonuç olarak, sistem içerisindeki bireyin diğer bireylerle ilişkisi ve sisteme yön verme gücü çerçevesinde değerlendirildiğinde, Geçmiş Günler Gelecek’in mesajı her şeyden önce şu olabilir: Umut, bireysel varoluşun devamlılığı açısından elzemken sistemin tıkandığı noktada da mücadelenin kaynağı olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, bireysel depresyon hali, sistemle ilişkinin alışılagelmişin dışında kurulduğu noktada ortaya çıktığı için sistemin depresyon haliyle yakından ilişkilidir. Bu nedenle, umut, bireysel depresyonun aşılması noktasında sistem düzeyinde depresyonu ortadan kaldırmayı hedeflemedikçe birey açısından güven değil güvensizlikle sonuçlanmaya devam edecektir. Bireysel düzeydeki güvensizliğin sistem düzeyindeki karşılığı ise güvenlik ikilemi ve silahlanma yarışıdır ki bu da Dr. Trask (Taht Oyunları’nın Tyrion Lannister’ı, Peter Dinklage) gibilerin varoluşunun sebebi olarak görülebilir.

§  Outlaw, K. (2014). ‘X-Men: Days of Future Past’ Continuity Problems and Errors, http://screenrant.com/x-men-movies-continuity-days-future-past/ (Erişim Tarihi: 07.07.2014)

§  Wootton, T. (2014). X-Men: Days of Future Past Explores Bipolar Disorder, http://www.psychologytoday.com/blog/bipolar-advantage/201405/x-men-days-future-past-explores-bipolar-disorder (Erişim Tarihi: 07.07.2014)

Not: Bu yazı http://cagdasdedeoglu.com da yayımlanmıştır.

http://cagdasdedeoglu.com/2014/07/08/umudun-filmi-olarak-x-men-gecmis-gunler-gelecek/



Bu yazı 3017 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 30 19 6 5 52 30 62 +22
2 Galatasaray 29 19 7 3 65 30 60 +35
3 Beşiktaş 29 17 4 8 56 24 59 +32
4 Fenerbahçe 29 16 4 9 58 31 57 +27
5 Trabzonspor 29 12 7 10 53 42 46 +11
6 Kayserispor 30 12 10 8 40 46 44 -6
7 Göztepe 29 12 10 7 42 47 43 -5
8 Sivasspor 29 12 12 5 38 45 41 -7
9 Kasımpaşa 29 11 11 7 46 46 40 0
10 Yeni Malatyaspor 29 10 11 8 34 38 38 -4
11 Antalyaspor 29 9 12 8 35 48 35 -13
12 Akhisarspor 29 9 13 7 38 48 34 -10
13 Bursaspor 29 9 14 6 35 40 33 -5
14 Aytemiz Alanyaspor 29 9 15 5 45 50 32 -5
15 Gençlerbirliği 29 7 13 9 35 46 30 -11
16 Atiker Konyaspor 29 7 14 8 31 36 29 -5
17 Osmanlıspor FK 29 7 14 8 41 50 29 -9
18 Karabükspor 29 3 23 3 19 66 12 -47
Takım O G M B A Y P AV
1 Çaykur Rizespor 31 17 5 9 62 36 60 +26
2 Ümraniyespor 31 17 8 6 45 30 57 +15
3 MKE Ankaragücü 31 16 7 8 47 33 56 +14
4 Gazişehir Gaziantep FK 31 15 8 8 55 29 53 +26
5 Boluspor 31 16 10 5 47 27 53 +20
6 Altınordu 32 15 10 7 54 43 52 +11
7 Elazığspor 31 13 10 8 48 35 47 +13
8 BB Erzurumspor 31 12 9 10 48 40 46 +8
9 İstanbulspor 31 13 11 7 38 34 46 +4
10 Balıkesirspor Baltok 31 14 11 6 50 44 45 +6
11 Giresunspor 31 11 12 8 43 38 41 +5
12 Adanaspor 31 11 13 7 38 47 40 -9
13 Adana Demirspor 31 10 14 7 40 43 37 -3
14 Eskişehirspor 31 10 14 7 54 53 34 +1
15 Denizlispor 31 9 15 7 36 44 34 -8
16 Samsunspor 31 7 11 13 26 39 34 -13
17 Manisaspor 32 7 22 3 30 73 15 -43
18 Gaziantepspor 31 2 25 4 13 86 7 -73
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 31 22 4 5 59 13 71 +46
2 Menemen Belediyespor 31 21 4 6 61 21 69 +40
3 Afjet Afyonspor 31 19 5 7 56 29 64 +27
4 Keçiörengücü 31 18 7 6 74 37 60 +37
5 Sivas Belediyespor 31 17 5 9 50 25 60 +25
6 Sancaktepe Belediyespor 31 15 6 10 50 29 55 +21
7 İnegölspor 31 15 9 7 45 39 52 +6
8 Sarıyer 31 12 14 5 40 40 41 0
9 Etimesgut Belediyespor 31 11 12 8 38 38 41 0
10 Kastamonuspor 1966 31 12 16 3 42 40 39 +2
11 Tokatspor 31 10 12 9 34 43 39 -9
12 Eyüpspor 31 11 16 4 51 59 37 -8
13 Amed Sportif 31 10 14 7 36 40 34 -4
14 Bucaspor 31 9 15 7 45 56 31 -11
15 Tuzlaspor 31 8 16 7 36 48 31 -12
16 Bodrumspor 31 8 16 7 35 51 31 -16
17 Kocaeli Birlikspor 31 4 23 4 26 69 13 -43
18 Mersin İdmanyurdu 31 1 29 1 18 119 17 -101
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 31 22 3 6 58 21 72 +37
2 Kemerspor 2003 31 15 5 11 61 40 56 +21
3 Bayburt Grup Özel İdare 31 15 6 10 44 29 55 +15
4 Bayrampaşa 31 14 8 9 38 31 51 +7
5 Düzcespor 31 13 7 11 39 33 50 +6
6 Ofspor 31 14 11 6 34 25 48 +9
7 Halide Edip Adıvar SK 31 12 8 11 43 29 47 +14
8 Erbaaspor 31 12 10 9 44 36 45 +8
9 Batman Petrolspor 31 11 9 11 39 32 44 +7
10 Yeni Altındağ Bld. 31 10 13 8 39 42 38 -3
11 Çatalcaspor 31 9 13 9 26 34 36 -8
12 Kozan Belediyespor 31 10 16 5 39 48 35 -9
13 Yomraspor 31 9 14 8 22 40 35 -18
14 Erzin Belediyespor 31 9 16 6 31 47 33 -16
15 12 Bingölspor 31 6 13 12 27 41 30 -14
16 Bergama Belediyespor 31 7 16 8 32 52 29 -20
17 Orhangazi Belediyespor 31 5 14 12 26 47 27 -21
18 Çanakkale Dardanel SK 31 5 16 10 34 49 25 -15
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.04.2018 20:00 İstanbul Başakşehir 3 - 1 Kayserispor
21.04.2018 19:00 Aytemiz Alanyaspor - Galatasaray
21.04.2018 16:00 Trabzonspor - Demir Grup Sivasspor
21.04.2018 13:30 Gençlerbirliği - Osmanlispor FK
21.04.2018 13:30 Kardemir Karabükspor - Bursaspor
22.04.2018 19:00 Beşiktaş - Evkur Yeni Malatyaspor
22.04.2018 16:00 Atiker Konyaspor - Kasımpaşa
22.04.2018 16:00 Teleset M. Akhisarspor - Göztepe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.04.2018 18:00 Altınordu 3 - 0 Manisaspor
21.04.2018 15:00 Boluspor - İstanbulspor
21.04.2018 13:00 Elazığspor - Adanaspor
21.04.2018 15:00 Gaziantepspor - Eskişehirspor
22.04.2018 15:30 Ankaragücü - Gaziantep Bykşhr Bld.
22.04.2018 13:00 Samsunspor - Denizlispor
22.04.2018 18:00 Balıkesirspor - Umraniyespor
22.04.2018 18:00 Ç.Rizespor - Giresunspor
22.04.2018 15:30 Adana D.Spor - Erzurum BB
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
22.04.2018 15:30 Afjet Afyonspor - Kastamonuspor
22.04.2018 15:30 Bodrumspor - Etimesgut Belediyespor
22.04.2018 15:30 Tuzlaspor - Eyüpspor
22.04.2018 15:30 Mersin İ.Y. - Sarıyer
22.04.2018 15:30 Tokatspor - İnegölspor
22.04.2018 15:30 Keçiörengücü - Amed Sportif
22.04.2018 15:30 Bucaspor - Menemen Bld.
22.04.2018 15:30 4 Eylül Bld. - Kocaeli Birlik Spor
22.04.2018 15:30 Hatayspor - Sancaktepespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
22.04.2018 15:30 Erzin Belediyespor - Ofspor
22.04.2018 15:30 Orhangazispor - Erbaaspor
22.04.2018 15:30 Yomraspor - Bayburt Genclikspor
22.04.2018 15:30 12 Bingolspor - Dardanelspor
22.04.2018 15:30 Catalcaspor - Kozan Belediyespor
22.04.2018 15:30 Manisa Büyükşehir Belediyespor - Batman Pet.
22.04.2018 15:30 Bayrampaşa - Bergama Belediyespor
22.04.2018 15:30 Tekirova Bld. - Halide Edip Adivar Spor
22.04.2018 15:30 Duzcespor - Yeni Altindag Belediyespor
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Sizce 2019 seçimlerinde kim Cumhurbaşkanı olur


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI