Bugun...


Çağdaş Dedeoğlu

facebook-paylas
Umudun Filmi Olarak ‘X-Men: Geçmiş Günler Gelecek’
Tarih: 08-07-2014 18:26:00 Güncelleme: 13-07-2014 21:19:00


İlk kez, vizyona girişinden çok kısa bir süre sonra bir filmle ilişkilendirilmiş yazı yazıyorum. Söz konusu film, X-Men: Geçmiş Günler Gelecek (X-Men: Days of Future Past), bütünüyle Hugh Jackman etrafında dönen The Wolverine’den sonra, X-Men serisinin Türkiye’de gösterimde bulunduğu süre içerisinde en fazla izlenen filmi. Yönetmenlik koltuğuna Bryan Singer’ın geçmesiyle daha tatmin edici bir hale bürünen film senaryo açısından da gayet doyurucu. Seri filmi olması sebebiyle akışta birtakım tutarsızlıklar sergilediği yönünde eleştiriler dile getirilse de (Outlaw, 2014) Geçmiş Günler Gelecek, bu yazıya, birey ile sistem ve bireyler arasındaki ilişkilerin irdelenmesine ışık tutabilme ihtimali açısından konu olmaktadır.

İlk bakışta, mutantlarla insanların etkileşime girdiği dönemi konu alan X-Men serisi ve tabi ki Geçmiş Günler Gelecek, bireysel varoluş ve hayatın anlamı açısından ilginç mesajlar barındırıyor. Bu noktada öne çıkan öncelikli kavram umut… Kaderine yön verebilen birey fikri çerçevesinde umut en güçlü silah olarak anlatıma dahil ediliyor. Bu, bazı sahnelerde –Wolverine’de (Hugh Jackman) olduğu gibi ölüm dürtüsünü bastıran hayvani bir içgüdü, bazen de -Charles Xavier’de (James McAvoy) olduğu gibi aşktan kaynaklanan bir inanç olarak tasvir ediliyor. Umut-aşk-inanç üçgenine bağlanan bireysellikte güven, besleyici fikir olarak sahneye çıkıyor. Öyle ki “yolunu kaybetmiş insana güvenip ona ikinci bir şans verme” yaklaşımı, filmde iki kez vurgulanıyor.

Yukarıda ifade ettiğim vurgunun iki boyutu olduğunu düşünüyorum. Bunlardan ilki, bireysel varoluşla; diğeri ise toplumsal varoluşla ilgili. Bireysel açıdan kişinin kendine güveni, toplumsal açıdan ise bireylerin birbirlerine güveni varoluşun sağlığı açısından oldukça değerli ve bu iki boyutu birbirinden ayırmak pek mümkün görünmüyor. Eric’in (Michael Fassbender) Mystique (Jennifer Lawrence) olarak görmek istediği bedende Charles’ın Raven’ı (Jennifer Lawrence) görmek istemesi belki buna bağlanabilir. Anlaşılıyor ki Charles kendine güvendiği oranda Raven’a güvenirken kendine olan güvenini yitirdiği ölçüde de Raven’dan uzaklaşıyor ve buna paralel olarak Revan, Eric’e yakınlaşarak Mystique’leşiyor, yani kötülüğe eğilimli hale geliyor.

Öte yandan X-Men: Son Direniş’ten (X-Men: The Last Stand) sonra Geçmiş Günler Gelecekde Tom Wootton (2014) tarafından bipolar bozukluk ile ilgili metaforlar açısından ele alınıyor. Wootton, filmde kahramanların ilaç kullanarak kendilerini kontrol etme çabalarını, genetik farklılıklarından dolayı mutantlardan çekinilmesini ve depresyon halini bipolar bozukluk ile ilişkilendirerek, filmin, bireylerin içinde bulundukları şartlar dahilinde verdikleri mücadeleyi örneklediğini düşünmekte haklı görünüyor. Ancak burada pozitivist psikolojiye mesafeli durarak bipolar bozukluk ifadesini bireylerin ruhsal durumlarından ziyade bireylerin sistemle ilişkisinde gözlemlemekten yanayım.

Bipolar bozukluk, bireyin sistemle ilişkisinde gözlemlenebilir çünkü her şeyden önce depresyon ya da bir başka duygudurum, bireyde, sistemle ilişkisi ölçüsünde karşılığını bulmaktadır. Bireyler, sistemle barışamadıkları ölçüde duygudurumları çeşitlilik göstermektedir. Öte yandan bunun “bozukluk” olarak ifade edilmesinin ne kadar doğru olduğu tartışmaya açıktır. Tartışma götürmeyecek olansa sistemin bozukluğudur.

Sistem düzeyinde ele alındığında, X-Men: Geçmiş Günler Gelecek, ortak dış düşmana karşı ya da bir egemen güç altında birleşme –bazen her ikisi birden- dışında ebedi barış ihtimalini hayal edemeyen bir zihniyeti yansıtır görünüyor. Bu açıdan, Hobbes-Kant ya da daha genel manada realizm-idealizm yüzleşmesinden ileri gidilebildiğini söylemek oldukça güç. Tek farkla: Artık New York ve Paris’in yanına Pekin de eklenmiş, yani oyunun kuralları aynı kalmak kaydıyla yeni oyuncular sahneye çıkmış.

Bireysel düzeyde ise, bir tarafta filozof kralın liderliğine duyulan ihtiyaç diğer tarafta lidersiz, kendi ayakları üzerinde durmak isteyen birey tasviri, özbilince dayalı adalet ve etik fikirlerinin olgunlaşmasına duyulan ihtiyacı hatırlatıyor. Bununla birlikte, Eric, 1973’te gözcülere liderlik ettiği sırada statüko karşıtı bir portre çizerken gelecekte gözcülere karşı mutantların statükosunu korumanın gayreti içerisinde görünüyor. Bu paralel sahneler de yine bireyin varoluş amacının sistemle ilişkisini hatırlatıcı nitelikte. Elbette, birey, sistemle bütünleşerek sistemin taşıyıcısı olmayı ya da özbilince dayalı adalet ve etik fikirleri çerçevesinde onu dönüştürmeyi seçebilir.

Sonuç olarak, sistem içerisindeki bireyin diğer bireylerle ilişkisi ve sisteme yön verme gücü çerçevesinde değerlendirildiğinde, Geçmiş Günler Gelecek’in mesajı her şeyden önce şu olabilir: Umut, bireysel varoluşun devamlılığı açısından elzemken sistemin tıkandığı noktada da mücadelenin kaynağı olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, bireysel depresyon hali, sistemle ilişkinin alışılagelmişin dışında kurulduğu noktada ortaya çıktığı için sistemin depresyon haliyle yakından ilişkilidir. Bu nedenle, umut, bireysel depresyonun aşılması noktasında sistem düzeyinde depresyonu ortadan kaldırmayı hedeflemedikçe birey açısından güven değil güvensizlikle sonuçlanmaya devam edecektir. Bireysel düzeydeki güvensizliğin sistem düzeyindeki karşılığı ise güvenlik ikilemi ve silahlanma yarışıdır ki bu da Dr. Trask (Taht Oyunları’nın Tyrion Lannister’ı, Peter Dinklage) gibilerin varoluşunun sebebi olarak görülebilir.

§  Outlaw, K. (2014). ‘X-Men: Days of Future Past’ Continuity Problems and Errors, http://screenrant.com/x-men-movies-continuity-days-future-past/ (Erişim Tarihi: 07.07.2014)

§  Wootton, T. (2014). X-Men: Days of Future Past Explores Bipolar Disorder, http://www.psychologytoday.com/blog/bipolar-advantage/201405/x-men-days-future-past-explores-bipolar-disorder (Erişim Tarihi: 07.07.2014)

Not: Bu yazı http://cagdasdedeoglu.com da yayımlanmıştır.

http://cagdasdedeoglu.com/2014/07/08/umudun-filmi-olarak-x-men-gecmis-gunler-gelecek/



Bu yazı 3423 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 9 6 2 1 17 10 19 +7
2 Medipol Başakşehir 9 5 1 3 13 4 18 +9
3 Kasımpaşa 9 6 3 0 22 15 18 +7
4 Beşiktaş 8 4 1 3 15 10 15 +5
5 Trabzonspor 8 4 3 1 17 11 13 +6
6 Antalyaspor 8 4 3 1 11 14 13 -3
7 Atiker Konyaspor 8 3 2 3 14 12 12 +2
8 Yeni Malatyaspor 8 3 2 3 11 9 12 +2
9 Göztepe 8 4 4 0 10 11 12 -1
10 Alanyaspor 8 4 4 0 6 12 12 -6
11 MKE Ankaragücü 8 3 4 1 8 9 10 -1
12 Sivasspor 9 2 3 4 12 15 10 -3
13 Bursaspor 9 1 2 6 6 8 9 -2
14 Kayserispor 9 2 4 3 7 11 9 -4
15 Fenerbahçe 9 2 4 3 6 10 9 -4
16 Çaykur Rizespor 8 1 3 4 10 10 7 0
17 BB Erzurumspor 8 1 5 2 6 11 5 -5
18 Akhisarspor 9 1 6 2 9 18 5 -9
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 5 4 0 1 10 1 13
2 Denizlispor 5 3 1 1 10 2 10
3 Ümraniyespor 4 3 1 0 7 3 9
4 Boluspor 4 2 0 2 5 2 8
5 Adana Demirspor 4 2 1 1 9 3 7
6 Hatayspor 4 2 1 1 5 3 7
7 Giresunspor 4 2 2 0 5 3 6
8 Afjet Afyonspor 4 1 1 2 7 3 5
9 Eskişehirspor 4 1 1 2 4 5 5
10 Gazişehir Gaziantep FK 5 1 2 2 4 5 5
11 Altınordu 4 1 2 1 6 4 4
12 Altay 4 1 2 1 3 4 4
13 Adanaspor 4 1 2 1 4 6 4
14 Balıkesirspor Baltok 4 1 2 1 2 5 4
15 İstanbulspor 4 1 2 1 6 12 4
16 Elazığspor 4 1 3 0 6 9 3
17 Osmanlıspor FK 4 1 3 0 1 4 3
18 Kardemir Karabükspor 4 0 3 1 1 7 1
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 4 4 0 0 9 1 12
2 Tuzlaspor 4 3 0 1 8 1 10
3 Pendikspor 4 3 0 1 8 3 10
4 Şanlıurfaspor 4 3 0 1 5 2 10
5 Sivas Belediyespor 4 3 1 0 8 3 9
6 Tarsus İdman Yurdu 4 2 0 2 10 6 8
7 Fatih Karagümrük 4 2 1 1 4 2 7
8 Zonguldak Kömürspor 4 2 1 1 4 2 7
9 Menemen Belediyespor 4 2 1 1 9 8 7
10 Kahramanmaraşspor 4 2 1 1 4 3 7
11 Etimesgut Belediyespor 4 2 1 1 4 4 7
12 Bugsaş Spor 4 2 2 0 6 8 6
13 Konya Anadolu Selçukspor 4 1 1 2 7 6 5
14 Kırklarelispor 4 1 1 2 3 2 5
15 Bandırmaspor 4 1 1 2 3 4 5
16 Darıca Gençlerbirliği 4 0 2 2 2 5 2
17 Fethiyespor 4 0 2 2 3 8 2
18 Tokatspor 4 0 3 1 1 5 1
Takım O G M B A Y P AV
1 Silivrispor 4 4 0 0 9 0 12
2 Hekimoğlu Trabzon 4 3 0 1 6 2 10
3 Şile Yıldızspor 4 3 1 0 11 4 9
4 Nazilli Belediyespor 3 3 0 0 4 0 9
5 Nevşehir Belediyespor 4 2 0 2 13 7 8
6 Tire 1922 3 2 0 1 5 1 7
7 Ergene Velimeşe 4 2 1 1 4 3 7
8 Erzin Belediyespor 4 2 2 0 7 4 6
9 Karaköprü Belediyespor 4 2 2 0 10 8 6
10 Kozan Belediyespor 3 2 1 0 5 3 6
11 Gebzespor 4 1 1 2 5 3 5
12 Artvin Hopaspor 3 1 0 2 1 0 5
13 Yomraspor 4 1 1 2 1 1 5
14 Büyükçekmece Tepecikspor 4 1 2 1 5 6 4
15 Batman Petrolspor 4 0 1 3 4 7 3
16 Erbaaspor 4 0 2 2 2 4 2
17 Körfez Spor Kulübü 4 0 3 1 3 11 1
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2018 Çaykur Rizespor vs Atiker Konyaspor
 21/10/2018 Alanyaspor vs Antalyaspor
 21/10/2018 MKE Ankaragücü vs Yeni Malatyaspor
 21/10/2018 Göztepe vs Beşiktaş
 22/10/2018 Trabzonspor vs BB Erzurumspor
 26/10/2018 Bursaspor vs Alanyaspor
 27/10/2018 BB Erzurumspor vs Kasımpaşa
 27/10/2018 Atiker Konyaspor vs Medipol Başakşehir
 27/10/2018 Antalyaspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2018 Hatayspor vs Osmanlıspor FK
 21/10/2018 Kardemir Karabükspor vs Altay
 21/10/2018 İstanbulspor vs Giresunspor
 22/10/2018 Adana Demirspor vs Elazığspor
 22/10/2018 Altınordu vs Eskişehirspor
 26/10/2018 Afjet Afyonspor vs Gazişehir Gaziantep FK
 26/10/2018 Altay vs Denizlispor
 27/10/2018 Elazığspor vs Hatayspor
 27/10/2018 Adanaspor vs Kardemir Karabükspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2018 Tokatspor vs Kırklarelispor
 21/10/2018 Konya Anadolu Selçukspor vs Manisa BBSK
 21/10/2018 Darıca Gençlerbirliği vs Bugsaş Spor
 21/10/2018 Fatih Karagümrük vs Etimesgut Belediyespor
 21/10/2018 Tuzlaspor vs Sivas Belediyespor
 21/10/2018 Fethiyespor vs Kahramanmaraşspor
 21/10/2018 Menemen Belediyespor vs Zonguldak Kömürspor
 21/10/2018 Şanlıurfaspor vs Pendikspor
 21/10/2018 Tarsus İdman Yurdu vs Bandırmaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2018 Artvin Hopaspor vs Gebzespor
 21/10/2018 Erzin Belediyespor vs Şile Yıldızspor
 21/10/2018 Yomraspor vs Batman Petrolspor
 21/10/2018 Kozan Belediyespor vs Silivrispor
 21/10/2018 Büyükçekmece Tepecikspor vs Hekimoğlu Trabzon
 21/10/2018 Körfez Spor Kulübü vs Erbaaspor
 21/10/2018 Nazilli Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 21/10/2018 Tire 1922 vs Karaköprü Belediyespor
 27/10/2018 Ergene Velimeşe - Artvin Hopaspor Ergene Velimeşe ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Ergene Velimeşe yenilmez
 27/10/2018 Silivrispor - Tire 1922 Tire 1922 ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Tire 1922 yenilmez
 27/10/2018 Şile Yıldızspor - Körfez Spor Kulübü Körfez Spor Kulübü ligdeki son 8 maçında hiç kazanamadı  Şile Yıldızspor yenilmez
 27/10/2018 Erbaaspor - Nazilli Belediyespor Erbaaspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Nazilli Belediyespor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

24 Haziran Seçimlerinin Şaibesiz Olduğuna İnanıyor Musunuz?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI