Bugun...


Çağdaş Dedeoğlu

facebook-paylas
Umudun Filmi Olarak ‘X-Men: Geçmiş Günler Gelecek’
Tarih: 08-07-2014 18:26:00 Güncelleme: 13-07-2014 21:19:00


İlk kez, vizyona girişinden çok kısa bir süre sonra bir filmle ilişkilendirilmiş yazı yazıyorum. Söz konusu film, X-Men: Geçmiş Günler Gelecek (X-Men: Days of Future Past), bütünüyle Hugh Jackman etrafında dönen The Wolverine’den sonra, X-Men serisinin Türkiye’de gösterimde bulunduğu süre içerisinde en fazla izlenen filmi. Yönetmenlik koltuğuna Bryan Singer’ın geçmesiyle daha tatmin edici bir hale bürünen film senaryo açısından da gayet doyurucu. Seri filmi olması sebebiyle akışta birtakım tutarsızlıklar sergilediği yönünde eleştiriler dile getirilse de (Outlaw, 2014) Geçmiş Günler Gelecek, bu yazıya, birey ile sistem ve bireyler arasındaki ilişkilerin irdelenmesine ışık tutabilme ihtimali açısından konu olmaktadır.

İlk bakışta, mutantlarla insanların etkileşime girdiği dönemi konu alan X-Men serisi ve tabi ki Geçmiş Günler Gelecek, bireysel varoluş ve hayatın anlamı açısından ilginç mesajlar barındırıyor. Bu noktada öne çıkan öncelikli kavram umut… Kaderine yön verebilen birey fikri çerçevesinde umut en güçlü silah olarak anlatıma dahil ediliyor. Bu, bazı sahnelerde –Wolverine’de (Hugh Jackman) olduğu gibi ölüm dürtüsünü bastıran hayvani bir içgüdü, bazen de -Charles Xavier’de (James McAvoy) olduğu gibi aşktan kaynaklanan bir inanç olarak tasvir ediliyor. Umut-aşk-inanç üçgenine bağlanan bireysellikte güven, besleyici fikir olarak sahneye çıkıyor. Öyle ki “yolunu kaybetmiş insana güvenip ona ikinci bir şans verme” yaklaşımı, filmde iki kez vurgulanıyor.

Yukarıda ifade ettiğim vurgunun iki boyutu olduğunu düşünüyorum. Bunlardan ilki, bireysel varoluşla; diğeri ise toplumsal varoluşla ilgili. Bireysel açıdan kişinin kendine güveni, toplumsal açıdan ise bireylerin birbirlerine güveni varoluşun sağlığı açısından oldukça değerli ve bu iki boyutu birbirinden ayırmak pek mümkün görünmüyor. Eric’in (Michael Fassbender) Mystique (Jennifer Lawrence) olarak görmek istediği bedende Charles’ın Raven’ı (Jennifer Lawrence) görmek istemesi belki buna bağlanabilir. Anlaşılıyor ki Charles kendine güvendiği oranda Raven’a güvenirken kendine olan güvenini yitirdiği ölçüde de Raven’dan uzaklaşıyor ve buna paralel olarak Revan, Eric’e yakınlaşarak Mystique’leşiyor, yani kötülüğe eğilimli hale geliyor.

Öte yandan X-Men: Son Direniş’ten (X-Men: The Last Stand) sonra Geçmiş Günler Gelecekde Tom Wootton (2014) tarafından bipolar bozukluk ile ilgili metaforlar açısından ele alınıyor. Wootton, filmde kahramanların ilaç kullanarak kendilerini kontrol etme çabalarını, genetik farklılıklarından dolayı mutantlardan çekinilmesini ve depresyon halini bipolar bozukluk ile ilişkilendirerek, filmin, bireylerin içinde bulundukları şartlar dahilinde verdikleri mücadeleyi örneklediğini düşünmekte haklı görünüyor. Ancak burada pozitivist psikolojiye mesafeli durarak bipolar bozukluk ifadesini bireylerin ruhsal durumlarından ziyade bireylerin sistemle ilişkisinde gözlemlemekten yanayım.

Bipolar bozukluk, bireyin sistemle ilişkisinde gözlemlenebilir çünkü her şeyden önce depresyon ya da bir başka duygudurum, bireyde, sistemle ilişkisi ölçüsünde karşılığını bulmaktadır. Bireyler, sistemle barışamadıkları ölçüde duygudurumları çeşitlilik göstermektedir. Öte yandan bunun “bozukluk” olarak ifade edilmesinin ne kadar doğru olduğu tartışmaya açıktır. Tartışma götürmeyecek olansa sistemin bozukluğudur.

Sistem düzeyinde ele alındığında, X-Men: Geçmiş Günler Gelecek, ortak dış düşmana karşı ya da bir egemen güç altında birleşme –bazen her ikisi birden- dışında ebedi barış ihtimalini hayal edemeyen bir zihniyeti yansıtır görünüyor. Bu açıdan, Hobbes-Kant ya da daha genel manada realizm-idealizm yüzleşmesinden ileri gidilebildiğini söylemek oldukça güç. Tek farkla: Artık New York ve Paris’in yanına Pekin de eklenmiş, yani oyunun kuralları aynı kalmak kaydıyla yeni oyuncular sahneye çıkmış.

Bireysel düzeyde ise, bir tarafta filozof kralın liderliğine duyulan ihtiyaç diğer tarafta lidersiz, kendi ayakları üzerinde durmak isteyen birey tasviri, özbilince dayalı adalet ve etik fikirlerinin olgunlaşmasına duyulan ihtiyacı hatırlatıyor. Bununla birlikte, Eric, 1973’te gözcülere liderlik ettiği sırada statüko karşıtı bir portre çizerken gelecekte gözcülere karşı mutantların statükosunu korumanın gayreti içerisinde görünüyor. Bu paralel sahneler de yine bireyin varoluş amacının sistemle ilişkisini hatırlatıcı nitelikte. Elbette, birey, sistemle bütünleşerek sistemin taşıyıcısı olmayı ya da özbilince dayalı adalet ve etik fikirleri çerçevesinde onu dönüştürmeyi seçebilir.

Sonuç olarak, sistem içerisindeki bireyin diğer bireylerle ilişkisi ve sisteme yön verme gücü çerçevesinde değerlendirildiğinde, Geçmiş Günler Gelecek’in mesajı her şeyden önce şu olabilir: Umut, bireysel varoluşun devamlılığı açısından elzemken sistemin tıkandığı noktada da mücadelenin kaynağı olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, bireysel depresyon hali, sistemle ilişkinin alışılagelmişin dışında kurulduğu noktada ortaya çıktığı için sistemin depresyon haliyle yakından ilişkilidir. Bu nedenle, umut, bireysel depresyonun aşılması noktasında sistem düzeyinde depresyonu ortadan kaldırmayı hedeflemedikçe birey açısından güven değil güvensizlikle sonuçlanmaya devam edecektir. Bireysel düzeydeki güvensizliğin sistem düzeyindeki karşılığı ise güvenlik ikilemi ve silahlanma yarışıdır ki bu da Dr. Trask (Taht Oyunları’nın Tyrion Lannister’ı, Peter Dinklage) gibilerin varoluşunun sebebi olarak görülebilir.

§  Outlaw, K. (2014). ‘X-Men: Days of Future Past’ Continuity Problems and Errors, http://screenrant.com/x-men-movies-continuity-days-future-past/ (Erişim Tarihi: 07.07.2014)

§  Wootton, T. (2014). X-Men: Days of Future Past Explores Bipolar Disorder, http://www.psychologytoday.com/blog/bipolar-advantage/201405/x-men-days-future-past-explores-bipolar-disorder (Erişim Tarihi: 07.07.2014)

Not: Bu yazı http://cagdasdedeoglu.com da yayımlanmıştır.

http://cagdasdedeoglu.com/2014/07/08/umudun-filmi-olarak-x-men-gecmis-gunler-gelecek/



Bu yazı 3576 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 17 10 2 5 22 8 35 +14
2 Trabzonspor 17 8 4 5 32 22 29 +10
3 Yeni Malatyaspor 17 8 4 5 26 16 29 +10
4 Kasımpaşa 17 9 6 2 37 28 29 +9
5 Galatasaray 17 8 4 5 30 21 29 +9
6 Antalyaspor 17 8 6 3 19 21 27 -2
7 Beşiktaş 17 7 5 5 28 23 26 +5
8 Atiker Konyaspor 17 6 4 7 23 20 25 +3
9 Sivasspor 17 6 5 6 24 23 24 +1
10 Göztepe 17 7 9 1 18 19 22 -1
11 Bursaspor 17 4 4 9 17 17 21 0
12 MKE Ankaragücü 17 6 9 2 17 26 20 -9
13 Kayserispor 17 5 8 4 15 25 19 -10
14 Alanyaspor 17 5 9 3 13 22 18 -9
15 Akhisarspor 17 4 8 5 19 26 17 -7
16 BB Erzurumspor 17 3 7 7 16 22 16 -6
17 Fenerbahçe 17 3 7 7 16 24 16 -8
18 Çaykur Rizespor 17 1 7 9 19 28 12 -9
Takım O G M B A Y P AV
1 Gençlerbirliği 8 7 0 1 19 2 22
2 Denizlispor 9 6 1 2 18 6 20
3 Ümraniyespor 9 6 2 1 13 7 19
4 Eskişehirspor 9 4 1 4 10 8 16
5 Altınordu 9 4 2 3 14 7 15
6 Hatayspor 9 4 2 3 11 5 15
7 Gazişehir Gaziantep FK 9 4 3 2 14 8 14
8 İstanbulspor 8 4 2 2 15 14 14
9 Osmanlıspor FK 9 4 4 1 9 9 13
10 Adana Demirspor 9 3 3 3 14 9 12
11 Adanaspor 8 3 2 3 11 7 12
12 Balıkesirspor Baltok 8 3 3 2 7 8 11
13 Giresunspor 8 3 4 1 10 11 10
14 Boluspor 8 2 3 3 9 9 9
15 Afjet Afyonspor 8 2 4 2 11 14 8
16 Elazığspor 8 2 4 2 11 14 8
17 Altay 8 2 5 1 8 10 7
18 Kardemir Karabükspor 9 0 7 2 5 19 2
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 8 7 0 1 21 3 22
2 Tuzlaspor 9 7 1 1 20 3 22
3 Fatih Karagümrük 9 6 1 2 20 8 20
4 Menemen Belediyespor 9 6 1 2 23 13 20
5 Şanlıurfaspor 8 5 0 3 11 5 18
6 Sivas Belediyespor 9 5 2 2 16 11 17
7 Kırklarelispor 9 4 1 4 14 7 16
8 Pendikspor 8 4 1 3 15 11 15
9 Tarsus İdman Yurdu 8 4 2 2 16 14 14
10 Etimesgut Belediyespor 8 3 1 4 10 8 13
11 Darıca Gençlerbirliği 9 3 3 3 8 6 12
12 Zonguldak Kömürspor 8 3 3 2 8 9 11
13 Kahramanmaraşspor 9 3 5 1 6 11 10
14 Bak Spor 8 2 3 3 9 14 9
15 Konya Anadolu Selçukspor 8 1 2 5 12 15 8
16 Bandırmaspor 8 2 4 2 7 10 8
17 Fethiyespor 9 1 3 5 6 12 8
18 Tokatspor 9 1 6 2 4 13 5
Takım O G M B A Y P AV
1 Şile Yıldızspor 8 6 2 0 21 6 18
2 Nevşehir Belediyespor 8 5 0 3 21 9 18
3 Nazilli Belediyespor 8 5 0 3 17 7 18
4 Hekimoğlu Trabzon 8 5 1 2 11 6 17
5 Silivrispor 8 5 2 1 11 3 16
6 Karaköprü Belediyespor 8 5 2 1 15 8 16
7 Tire 1922 8 4 0 4 13 6 16
8 Ergene Velimeşe 8 4 1 3 13 6 15
9 Kozan Belediyespor 8 3 1 4 10 7 13
10 Yomraspor 8 3 1 4 9 7 13
11 Batman Petrolspor 8 3 2 3 10 10 12
12 Artvin Hopaspor 8 2 1 5 7 3 11
13 Gebzespor 8 2 2 4 8 5 10
14 Büyükçekmece Tepecikspor 8 3 4 1 9 11 10
15 Erzin Belediyespor 8 2 3 3 12 10 9
16 Erbaaspor 8 0 4 4 4 8 4
17 Körfez Spor Kulübü 8 0 6 2 5 18 2
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/01/2019 Akhisarspor vs Beşiktaş
 19/01/2019 BB Erzurumspor vs Atiker Konyaspor
 19/01/2019 Yeni Malatyaspor vs Göztepe
 19/01/2019 Antalyaspor vs Kayserispor
 19/01/2019 Galatasaray vs MKE Ankaragücü
 20/01/2019 Alanyaspor vs Sivasspor
 20/01/2019 Trabzonspor vs Medipol Başakşehir
 21/01/2019 Bursaspor vs Fenerbahçe
 21/01/2019 Kasımpaşa vs Çaykur Rizespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/01/2019 Adana Demirspor vs Kardemir Karabükspor
 19/01/2019 Gazişehir Gaziantep FK vs Denizlispor
 19/01/2019 Afjet Afyonspor vs İstanbulspor
 19/01/2019 Osmanlıspor FK vs Boluspor
 20/01/2019 Hatayspor vs Gençlerbirliği
 20/01/2019 Ümraniyespor vs Altay
 20/01/2019 Eskişehirspor vs Giresunspor
 20/01/2019 Altınordu vs Balıkesirspor Baltok
 21/01/2019 Elazığspor vs Adanaspor
 19/01/2019 Gazişehir Gaziantep FK - Denizlispor Denizlispor ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Denizlispor yenilmez
 18/01/2019 Adana Demirspor - Kardemir Karabükspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 17 maçında hiç kazanamadı  Adana Demirspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2019 Bak Spor vs Tarsus İdman Yurdu
 19/01/2019 Fethiyespor vs Şanlıurfaspor
 19/01/2019 Menemen Belediyespor vs Fatih Karagümrük
 20/01/2019 Kahramanmaraşspor vs Bandırmaspor
 20/01/2019 Sivas Belediyespor vs Pendikspor
 20/01/2019 Kırklarelispor vs Etimesgut Belediyespor
 20/01/2019 Tokatspor vs Darıca Gençlerbirliği
 20/01/2019 Tuzlaspor vs Konya Anadolu Selçukspor
 20/01/2019 Zonguldak Kömürspor vs Manisa BBSK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/01/2019 Silivrispor vs Hekimoğlu Trabzon
 20/01/2019 Artvin Hopaspor vs Körfez Spor Kulübü
 20/01/2019 Karaköprü Belediyespor vs Batman Petrolspor
 20/01/2019 Ergene Velimeşe vs Erbaaspor
 20/01/2019 Gebzespor vs Şile Yıldızspor
 20/01/2019 Kozan Belediyespor vs Erzin Belediyespor
 20/01/2019 Nevşehir Belediyespor vs Yomraspor
 20/01/2019 Tire 1922 vs Büyükçekmece Tepecikspor
 19/01/2019 Silivrispor - Hekimoğlu Trabzon Hekimoğlu Trabzon ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Hekimoğlu Trabzon yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

24 Haziran Seçimlerinin Şaibesiz Olduğuna İnanıyor Musunuz?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI